[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tl-namin-natin-ninyo-at-nila":3,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c":62,"exercise-list-path-tl-none":106},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":59,"readyImages":61},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila","Alamin ang gamit ng namin, natin, ninyo at nila sa pagmamay-ari at kilos, ang pagsama sa kausap, at ang tamang puwesto ng mga panghalip sa pangungusap.","Ginagamit ang **namin, natin, ninyo at nila** upang sabihin kung kanino ang isang bagay o kung sino ang gumawa ng kilos sa mga pangungusap na tulad ng *Binili namin ang pagkain*. Mahalaga kung kasama ang kausap sa tinutukoy mo.\n\n## 1. Sino ang tinutukoy?\n\nMga panghalip ang **namin, natin, ninyo at nila**: ginagamit ang mga ito sa halip na mga pangalan. Kabilang ang mga ito sa pangkat ng **ng**.\n\n| Panghalip | Sino ang tinutukoy? | Halimbawa ng pagmamay-ari |\n| --- | --- | --- |\n| **namin** | Ako at iba pa, pero hindi ka kasama | Ito ang bahay **namin**. |\n| **natin** | Ako at ikaw; maaari ring may iba pang kasama | Ito ang bahay **natin**. |\n| **ninyo** | Kayong mga kausap | Ito ba ang bahay **ninyo**? |\n| **nila** | Sila, hindi ako o ikaw | Malapit ang bahay **nila**. |\n\n:::note\nMaaari ring gamitin ang **ninyo** sa isang tao bilang paggalang: “Ito po ba ang bag ninyo?” Karaniwan din ang pinaikling **niyo** sa impormal na usapan. Gamitin muna ang **ninyo** sa iyong mga halimbawa.\n:::\n\n## 2. Pagmamay-ari: pagkatapos ng pangalan ng bagay\n\nIlagay ang panghalip pagkatapos ng pangngalang tumutukoy sa bagay na pag-aari: **bahay namin**, **silid natin**, **mga bag ninyo**, **kotse nila**. Huwag nang magdagdag ng **ng** sa pagitan ng pangngalan at panghalip.\n\n:::example\nKasama mo ang kapatid mo sa bahay. Sinabi mo sa isang bisita:\n\n“Ito ang bahay **namin**.”\n\nKausap mo naman ang kapatid mong kasama sa bahay:\n\n“Malinis ang bahay **natin**.”\n\nMay dalawang bisitang may dalang mga bag. Tinanong mo sila:\n\n“Mabigat ba ang mga bag **ninyo**?”\n\nUmalis na ang mga bisita. Sinabi mo sa kapatid mo:\n\n“Narito pa ang mga bag **nila**.”\n:::\n\nAng panghalip ay tumutukoy sa may-ari, hindi sa dami ng bagay. Parehong tama ang **bag namin** at **mga bag namin**.\n\n## 3. Kilos: sino ang gumawa?\n\nSa **Binili namin ang pagkain**, ang **namin** ang nagsasabi kung sino ang bumili. Ang **ang pagkain** naman ang tumutukoy sa bagay na binili.\n\nGamitin ang mga panghalip na ito sa ganitong ayos:\n\n**Binili + namin \u002F natin \u002F ninyo \u002F nila + ang pagkain.**\n\n| Pangungusap | Sino ang bumili? |\n| --- | --- |\n| Binili **namin** ang pagkain. | Ako at iba pa; hindi ka kasama. |\n| Binili **natin** ang pagkain. | Ako at ikaw; maaari ring may iba pang kasama. |\n| Binili **ninyo** ang pagkain. | Kayong mga kausap. |\n| Binili **nila** ang pagkain. | Sila. |\n\n:::warning\nHindi puwedeng gamitin ang **namin** sa lahat ng pangungusap na may kilos. Tingnan din ang anyo ng pandiwa.\n\n- **Bumili kami ng pagkain.**\n- **Binili namin ang pagkain.**\n\nParehong tama ang mga pangungusap, pero magkaiba ang anyo ng pandiwa at ang mga panandang kasama nito. Hindi tama ang *Bumili namin ng pagkain*.\n:::\n\n## 4. Puwesto sa pangungusap\n\nSa payak na pangungusap na nagsisimula sa **binili**, kasunod nito ang panghalip. Kapag nagsisimula sa **hindi**, karaniwang kasunod ng **hindi** ang panghalip.\n\n:::example\n**Binili namin** ang tinapay.\n\n**Hindi namin binili** ang tinapay. Si Ana ang bumili.\n\n**Nakita nila** ang susi.\n\n**Hindi nila nakita** ang susi.\n:::\n\nIba ang puwesto kapag pagmamay-ari ang ipinapahayag: nananatili ang panghalip pagkatapos ng pangalan ng bagay.\n\n- **Hindi namin binili ang bahay.** — Sinasabi kung sino ang hindi bumili.\n- **Hindi malaki ang bahay namin.** — Sinasabi kung kanino ang bahay.\n\n## 5. Mabilis na pagpili\n\nBago pumili ng panghalip, itanong sa sarili:\n\n1. **Ako ba at iba pa, pero hindi ang kausap?** Gamitin ang **namin**.\n2. **Kasama ba kami ng kausap?** Gamitin ang **natin**.\n3. **Ang mga kausap ba ang tinutukoy?** Gamitin ang **ninyo**. Maaari rin ito sa isang tao bilang paggalang.\n4. **Sila ba, hindi ako o ang kausap?** Gamitin ang **nila**.\n\nTandaan ang dalawang gamit: **pagkain natin** para sa pagmamay-ari, at **Binili natin ang pagkain** para tukuyin ang bumili. Sa parehong halimbawa, **kasama ang kausap**.","tl","A2",37,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1932e-3ce2-7613-b096-398cbe2c1d03","Panghalip ayon sa papel at kausap",false,0,18,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",6,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":58},"01a1932e-9331-7a53-8aa4-f6b12354a297","Mga panghalip para sa pangkat",[27,36,43,51],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":35},"01a1932e-9331-7acb-8aa4-f6b1240420ac",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1932e-7001-7e95-b7de-b895110609d1","namin",10,"A1",[],1,{"id":37,"vocabularyWord":38,"displayOrder":42},"01a1932e-9331-7b0b-8aa4-f6b124461335",{"id":39,"word":40,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":41,"audio":16},"01a1932e-7008-7e94-a192-066521decac5","natin",[],2,{"id":44,"vocabularyWord":45,"displayOrder":50},"01a1932e-9331-7b33-8aa4-f6b1252e1ce7",{"id":46,"word":47,"frequency":48,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":49,"audio":16},"01a1932e-700e-78f0-8227-2dace160363c","ninyo",9,[],3,{"id":52,"vocabularyWord":53,"displayOrder":57},"01a1932e-9331-7b57-8aa4-f6b12546ea06",{"id":54,"word":55,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":56,"audio":16},"01a1932e-700d-7a6c-b960-b6d22bdeec34","nila",[],4,true,{"name":15,"slug":60,"language":9},"panghalip-papel-at-kausap-a2",[],[63,73,80,87,92,99],{"@id":64,"@type":65,"id":66,"grammarPage":67,"title":68,"instructions":69,"displayOrder":17,"type":70,"questionCount":71,"blankCount":71,"isCompleted":16,"ogImageUrl":72},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b29-75c6-8256-53c99773b01f","GrammarExercise","01a1932e-5b29-75c6-8256-53c99773b01f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Kanino ang mga gamit?","Piliin ang panghalip o pariralang angkop sa may-aring tinutukoy sa bawat sitwasyon.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7472d49b-f590-4d27-b333-35ede5c3f5c0_hero.webp?v=1793470651",{"@id":74,"@type":65,"id":75,"grammarPage":67,"title":76,"instructions":77,"displayOrder":35,"type":70,"questionCount":71,"blankCount":78,"isCompleted":16,"ogImageUrl":79},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b41-71f5-a1b0-83c1d0e01a77","01a1932e-5b41-71f5-a1b0-83c1d0e01a77","Sino ang gumawa ng kilos?","Piliin ang sagot ayon sa gumawa ng kilos, sa anyo ng pandiwa at sa ayos ng pangungusap.",13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0fff54fb-6647-4b77-88bc-55ed579d8e65_hero.webp?v=1793470651",{"@id":81,"@type":65,"id":82,"grammarPage":67,"title":83,"instructions":84,"displayOrder":42,"type":85,"questionCount":32,"blankCount":32,"isCompleted":16,"ogImageUrl":86},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b55-7613-871c-41242d275799","01a1932e-5b55-7613-871c-41242d275799","Ayusin ang pangungusap tungkol sa pagmamay-ari","Ayusin ang mga piraso upang mabuo ang pangungusap. May dagdag na salitang hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_899a2abb-6041-4334-8ad6-21b4db42e660_hero.webp?v=1793470651",{"@id":88,"@type":65,"id":89,"grammarPage":67,"title":90,"instructions":84,"displayOrder":50,"type":85,"questionCount":32,"blankCount":32,"isCompleted":16,"ogImageUrl":91},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b66-7389-85d1-b703402fc706","01a1932e-5b66-7389-85d1-b703402fc706","Ayusin ang pandiwa at ang gumawa ng kilos","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_64e642b7-0c03-4332-8bc9-1f2ea8658cdc_hero.webp?v=1793470651",{"@id":93,"@type":65,"id":94,"grammarPage":67,"title":95,"instructions":96,"displayOrder":57,"type":97,"questionCount":57,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":98},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b78-7594-980c-3ba661110a36","01a1932e-5b78-7594-980c-3ba661110a36","Kasama ba ang nagsasalita o ang kausap?","I-tap ang bawat piraso, pagkatapos ay i-tap ang kolum na kinabibilangan nito.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_40237949-82be-4abe-a229-5868669f5306_hero.webp?v=1793470651",{"@id":100,"@type":65,"id":101,"grammarPage":67,"title":102,"instructions":103,"displayOrder":104,"type":97,"questionCount":57,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":105},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5b7e-7cfd-8211-1d9e0153a429","01a1932e-5b7e-7cfd-8211-1d9e0153a429","May-ari, gumawa ng kilos at wastong anyo","I-tap ang bawat piraso, pagkatapos ay i-tap ang tamang kolum. Basahin ang batayan ng bawat pagpapangkat.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0065ee81-4357-4b61-8850-e6aee2458470_hero.webp?v=1793470651",null]