[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy":837,"grammar-lesson-path-tl-pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy-pokus-at-pagpapatuloy-ng-tinutukoy-c1":852,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1":881,"grammar-quick-check-01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1":892,"grammar-lesson-body-01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1-6261nu65wy":927},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":682,"title":683,"slug":684,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":679,"displayOrder":685,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":16,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":849,"readyImages":851},"Pag-aralan ang pagbabago ng pokus nang hindi nagpapalit ng tinutukoy: wastong pananda, panghalip, at pagpapanatili ng mga papel at aspekto ng kilos.","Maaaring magbago ang pokus ng pandiwa kahit iisang pangyayari at iisang mga kalahok pa rin ang inilalarawan. Ang hamon ay mapanatili kung **sino ang gumawa, ano ang inilipat, at kanino ito napunta**, kahit nagbago ang pananda o panghalip.\n\n## 1. Parehong tinutukoy, ibang pokus\n\nAng *tinutukoy* ay ang tao, bagay, o iba pang kalahok na kinakatawan ng isang parirala o panghalip. Hindi nagiging ibang tao si Lea kapag ang **si Lea** ay naging **ni Lea**. Nagbabago ang anyong kailangan ng pangungusap, hindi ang kaniyang pagkakakilanlan.\n\nSa pagbabago ng pokus, nagbabago kung aling papel ang kinakatawan ng **ang-parirala** o ng katumbas nitong pariralang may **si** o panghalip. Hindi nito awtomatikong binabago ang mga papel sa mismong pangyayari.\n\n:::example\nMay isang susing kailangang ibigay kay Omar. Si Lea ang nag-abot nito.\n\n- **Nagbigay si Lea** ng susing iyon kay Omar. — Di-gaanong natural bilang neutral na paglalahad dahil tiyak ang layon.\n- **Ibinigay ni Lea ang susing iyon** kay Omar. — Karaniwang pagpili kapag ang tiyak na susi ang pinag-uusapan.\n- **Binigyan ni Lea si Omar** ng susing iyon. — Itinatampok si Omar bilang tagatanggap.\n\nSa tatlo, si Lea ang tagaganap, ang susing iyon ang inilipat, at si Omar ang tagatanggap.\n:::\n\nMaaaring iugnay ang tatlong paglalarawan sa iisang pangyayari, ngunit hindi sila magkakapantay sa pagiging natural. Sa karaniwang Tagalog, ang tiyak na layon ay karaniwang nasa ang-parirala: ang pagiging tiyak ng susi ay nagtutulak sa pagpili ng **ibinigay** sa halip na **nagbigay**. Hindi ito ganap na pagbabawal sa tiyak na ng-parirala; mahalaga rin ang konstruksyon at ang kalahok na itinatampok sa usapan.\n\n## 2. Subaybayan ang papel ng bawat kalahok\n\nHuwag magsimula sa pagpapalit lamang ng panlapi. Tukuyin muna ang mga kalahok at ang kanilang papel, saka piliin ang pandiwa at mga panandang angkop dito.\n\n| Pokus | Tagaganap | Bagay na inilipat | Tagatanggap |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **Nagbigay** (di-gaanong natural dito) | **si Lea** | ng susing iyon | kay Omar |\n| **Ibinigay** | ni Lea | **ang susing iyon** | kay Omar |\n| **Binigyan** | ni Lea | ng susing iyon | **si Omar** |\n\nSa unang hanay, ang tagaganap ang may **si**. Sa ikalawa, ang bagay na inilipat ang may **ang**. Sa ikatlo, ang tagatanggap ang may **si**. Nananatili ang mga papel nila kahit nag-iiba ang pagmamarka.\n\n:::warning\nHindi sapat ang pagpapalit ng pandiwa lamang.\n\n✗ **Ibinigay si Lea** ng susing iyon kay Omar.\n\nHindi ito wastong pagbabago ng unang halimbawa kung si Lea pa rin ang nagbibigay. Para sa kahulugang iyon: **Ibinigay ni Lea ang susing iyon kay Omar.**\n:::\n\n## 3. Panatilihin ang pagkakakilanlan ng bagay\n\nMaaaring mawala ang malinaw na ugnayan sa dating tinutukoy kapag may inalis na pantukoy na detalye.\n\n:::example\nMay dalawang aklat sa mesa. Napili na natin ang pulang aklat.\n\n- **Binasa ni Mila ang pulang aklat na iyon.** — Natural kapag ang napiling aklat ang pinag-uusapan.\n- **Bumasa si Mila ng pulang aklat na iyon.** — Di-gaanong natural bilang neutral na paglalahad; tiyak ang layon ngunit nasa ng-parirala ito sa pokus sa tagaganap.\n\nPareho pa ring ang napiling aklat ang tinutukoy ng mga parirala, ngunit hindi nito ginagawang magkapantay na pagpili ang dalawang pangungusap. Mas angkop dito ang una.\n:::\n\nKung gagawin itong **Bumasa si Mila ng isang aklat**, hindi na malinaw na ang napiling pulang aklat ang binasa. Posible pa rin iyon, ngunit hindi na iyon mismo ang sinasabi ng parirala.\n\n:::note\nHindi awtomatikong nangangahulugang hindi tiyak ang **ng**: naipakikilala pa rin ng **ng pulang aklat na iyon** ang isang partikular na aklat. Gayunman, sa karaniwang gamit ng **bumasa**, mas natural ang hindi tiyak na layon, gaya ng **ng isang aklat**. Kapag isang tiyak at napag-usapan nang aklat ang binasa, karaniwang piliin ang **Binasa ni Mila ang pulang aklat na iyon**. Magkaibang usapin ang malinaw na pagkakakilanlan ng bagay at ang pagiging natural ng konstruksyong kinalalagyan nito.\n:::\n\n## 4. Iangkop ang panghalip, huwag palitan ang kalahok\n\nKapag panghalip ang ginagamit, dapat ding magbago ang anyo nito ayon sa bagong konstruksyon. Hindi laging pareho ang anyo kahit pareho ang tinutukoy.\n\n:::example\nSi Lea lamang ang pinag-uusapang nagbibigay. Nasa harap ninyo ang susi; si Omar ang tatanggap.\n\n- **Ibinigay ni Lea ang susi kay Omar.**\n- **Ibinigay niya ito kay Omar.**\n\nAng **niya** ay tumutukoy kay Lea, at ang **ito** ay tumutukoy sa susi. Pinipili ang **ibinigay** dahil ang tiyak na susi ang pinag-uusapan at inilalagay ito sa pokus.\n\nKung hindi tiyak ang bagay na ibinigay, natural ang **Nagbigay siya ng isang susi kay Omar** at **Binigyan niya si Omar ng isang susi**. Dito makikita ang **siya → niya** habang si Lea pa rin ang tagaganap, ngunit hindi na tahasang tinutukoy ang susi sa harap ninyo.\n:::\n\nHindi ito mekanikal na pagpapalit ng bawat **siya** sa **niya**. Kailangang alam mo muna kung sino ang kinakatawan ng panghalip at ano ang papel niya.\n\nKung parehong maaaring tukuyin ng **niya** sina Lea at Omar sa naunang usapan, ulitin ang pangalan: **Ibinigay ni Lea ang susi kay Omar.** Mas mahalaga ang malinaw na pagtukoy kaysa sa pag-iwas sa pag-uulit.\n\n### Pokus at daloy ng impormasyon\n\nSa tunay na diskurso, nakatutulong ang pagpili ng pokus upang maipagpatuloy ang pagsubaybay sa isang kalahok kahit magbago ang papel nito sa bawat kilos. Kapag nananatili itong ang-parirala o katumbas na panghalip, mas madaling iugnay ang bagong impormasyon sa naunang pangungusap.\n\n:::example\n**Nahulog ang susi. Pinulot ito ni Lea at ibinigay kay Omar.**\n\nAng susi ang nahulog, ang pinulot, at ang ibinigay. Sa unang sugnay, lantad ang **ang susi**; sa ikalawa, kinakatawan ito ng **ito**. Sa ikatlo, hindi na inuulit ang **ito** at **ni Lea**, ngunit nauunawaan mula sa magkaugnay na sugnay na si Lea ang nagbigay at ang susi ang ibinigay.\n:::\n\nAng pagpili ng **pinulot** at **ibinigay** ay nagpapanatili sa susi bilang sinusubaybayang ang-parirala habang idinaragdag kung sino ang kumilos at kanino ito napunta. Hindi kailangang ulitin ang buong parirala sa bawat sugnay. Gayunman, hindi sapat ang pokus lamang upang matukoy ang nawawalang argumento: kailangan ding malinaw ang ugnayan ng mga kilos at walang kakumpitensiyang tinutukoy sa konteksto.\n\n## 5. Suriin kung pareho pa rin ang pangyayari\n\nHindi sapat na pareho ang mga pangalan. Kailangang mapanatili rin ang kilos, aspekto, at mahahalagang detalye.\n\n- **Aspekto:** Ang **nagbigay**, **ibinigay**, at **binigyan** sa mga halimbawa ay pawang perpektibo. Hindi kapalit ng **ibinigay** ang **ibibigay** kung natapos na ang pagbibigay na inilalarawan.\n- **Dami at saklaw:** Huwag gawing **ilang susi** ang **lahat ng susi**. Magbabago ang saklaw ng ibinigay.\n- **Pagtanggi:** Huwag alisin ang **hindi** kung ang orihinal na pangungusap ay tumatanggi sa kilos.\n- **Kahulugan ng pandiwa:** Gumamit lamang ng mga anyong tunay na angkop sa parehong pangyayari. Hindi lahat ng ugat ay may lahat ng uri ng pokus.\n\n:::tip\nSubukang ibuod ang dalawang pangungusap nang walang pagsasaalang-alang sa kanilang ayos: **Si Lea ang gumawa; ang susing iyon ang ibinigay; si Omar ang tumanggap.** Kung may nagbago sa buod, hindi pokus lamang ang nabago.\n:::\n\n## 6. Talaan bago tanggapin ang pagbabago\n\n1. Itala ang bawat kalahok at ang papel nito.\n2. Piliin kung aling papel ang ilalagay sa ang-parirala o katumbas nito.\n3. Piliin ang angkop na anyo ng pandiwa at itugma ang mga pananda at panghalip.\n4. Panatilihin ang mga detalyeng nagpapakilala sa tinutukoy, pati ang aspekto, dami, at pagtanggi.\n5. Basahin muli sa orihinal na konteksto: malinaw pa ba kung sino ang gumawa ng ano at para kanino?\n\n**Maaaring magbago ang pokus at anyo ng parirala nang hindi nagbabago ang tinutukoy.** Ngunit ang pagpapanatili ng tinutukoy ay hindi garantiya na magkapareho ang diin, gamit, o kaangkupan ng dalawang pangungusap.",[841],{"id":842,"name":843,"level":679,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":26,"completedExercises":845},"01a1932e-3d18-7d78-88ff-6e9bb9e62c12","Pokus at pagpapatuloy ng tinutukoy",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[],{"name":843,"slug":850,"language":9},"pokus-at-pagpapatuloy-ng-tinutukoy-c1",[],{"id":842,"name":843,"slug":850,"language":9,"level":679,"introduction":853,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":854,"prerequisites":857,"lessons":859},"Suriin muna ang papel ng pokus sa pagpapakilala at pagpapatuloy ng paksa sa talata. Pagkatapos, baguhin ang pokus nang malinaw pa rin kung sino ang gumawa, ano ang naapektuhan at aling tiyak na bagay ang tinutukoy.",[855,856],"Maiugnay ang pokus sa daloy ng impormasyon nang hindi itinutumbas ang ang sa lumang impormasyon.","Mabago ang pokus habang napapanatili ang mga papel, aspekto at pagkakakilanlan.",[858],"Alam mo ang pokus sa tagaganap, layon at tagatanggap at ang mga panghalip sa pangkat ng ang, ng at sa.",[860,871],{"id":676,"contentId":861,"slug":678,"title":677,"level":679,"summary":862,"order":11,"exercises":863},"pg_d9eab993-8975-482a-94c3-e11f792d2416","Suriin kung paano nagtutulungan ang pokus, panghalip at pag-uulit upang ipakilala, ipagpatuloy o ilipat ang usapan sa isang talata.",[864,868],{"id":865,"title":866,"order":845,"type":867},"01a1932e-6546-717c-93f4-8908ca8fc528","Pokus, papel, at pagtatampok ng impormasyon","word_select",{"id":869,"title":870,"order":11,"type":867},"01a1932e-655d-7ac4-b59d-18845bc55c76","Pagpapatuloy, paglipat, at malinaw na pagtukoy",{"id":682,"contentId":872,"slug":684,"title":683,"level":679,"summary":873,"order":16,"exercises":874},"pg_cde75692-8ae8-4c5e-a4b3-19876179903d","Baguhin ang pokus habang sinusubaybayan ang parehong kalahok; panatilihin ang pagkakakilanlan, aspekto, dami at pagtanggi at suriin ang natural na gamit.",[875,878],{"id":876,"title":877,"order":845,"type":867},"01a1932e-5e01-7138-ac4b-8880f5a9c836","Ibang pokus, parehong mga kalahok",{"id":879,"title":880,"order":11,"type":867},"01a1932e-5e18-7669-bb35-ab165c613b4e","Panatilihin ang tinutukoy at buong pangyayari",[882,888],{"@id":883,"@type":884,"id":876,"grammarPage":885,"title":877,"instructions":886,"displayOrder":845,"type":867,"questionCount":66,"blankCount":81,"isCompleted":844,"ogImageUrl":887},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5e01-7138-ac4b-8880f5a9c836","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Piliin ang anyong nagpapanatili sa mga papel ng kalahok at tumutugma sa hinihinging pokus.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d4167023-1457-42b8-aa6c-15a32a9cb176_hero.webp?v=1793470651",{"@id":889,"@type":884,"id":879,"grammarPage":885,"title":880,"instructions":890,"displayOrder":11,"type":867,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":844,"ogImageUrl":891},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5e18-7669-bb35-ab165c613b4e","Piliin ang sagot na nagpapanatili sa tinutukoy, detalye at ugnayan ng mga kilos ayon sa nakasaad na konteksto.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_79bb6b7d-bdc0-47db-a58a-5ebb05294e9f_hero.webp?v=1793470651",{"id":876,"grammarPage":885,"title":877,"instructions":886,"seoTitle":893,"seoDescription":894,"displayOrder":845,"type":867,"questions":895,"ogImageUrl":887},"Pagbabago ng pokus: pananda at panghalip","Magsanay sa pagbabago ng pokus sa pagpili ng pananda, pandiwa at panghalip sa mga pangungusap tungkol sa pagbibigay ng pagkain, kagamitan at mga dokumento.",[896],{"id":897,"sentenceTemplate":898,"displayOrder":845,"explanation":899,"exampleSentence":900,"blanks":901},"01a1932e-5e01-747c-ac4b-8880f9ecddf1","Nagbigay si Rosa ng isang kumot kay Ben. Gawing ang-parirala ang tagatanggap: Binigyan __1__ __2__ ng isang kumot.","Sa binigyan, si Ben ang tagatanggap na nasa pokus; ni Rosa ang tagaganap. Hindi nagpapalit ng papel ang dalawang tao.","Binigyan ni Lito si Alma ng isang payong.",[902,915],{"id":903,"blankNumber":11,"options":904},"01a1932e-5e01-737c-ac4b-8880f6d6dc8e",[905,908,912],{"id":906,"optionText":907,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-5e01-727c-ac4b-8880f5b7083e","si Rosa",{"id":909,"optionText":910,"isCorrect":911,"displayOrder":11},"01a1932e-5e01-72d4-ac4b-8880f5c09da5","ni Rosa",true,{"id":913,"optionText":914,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-5e01-731c-ac4b-8880f5f05419","kay Rosa",{"id":916,"blankNumber":16,"options":917},"01a1932e-5e01-743c-ac4b-8880f9718816",[918,921,924],{"id":919,"optionText":920,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-5e01-73d0-ac4b-8880f7b4f82f","kay Ben",{"id":922,"optionText":923,"isCorrect":844,"displayOrder":11},"01a1932e-5e01-73f8-ac4b-8880f891b6d0","ni Ben",{"id":925,"optionText":926,"isCorrect":911,"displayOrder":16},"01a1932e-5e01-741c-ac4b-8880f957f824","si Ben",{"html":928,"toc":929},"\u003Cp>Maaaring magbago ang pokus ng pandiwa kahit iisang pangyayari at iisang mga kalahok pa rin ang inilalarawan. Ang hamon ay mapanatili kung \u003Cstrong>sino ang gumawa, ano ang inilipat, at kanino ito napunta\u003C\u002Fstrong>, kahit nagbago ang pananda o panghalip.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"parehong-tinutukoy-ibang-pokus\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Parehong tinutukoy, ibang pokus\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cem>tinutukoy\u003C\u002Fem> ay ang tao, bagay, o iba pang kalahok na kinakatawan ng isang parirala o panghalip. Hindi nagiging ibang tao si Lea kapag ang \u003Cstrong>si Lea\u003C\u002Fstrong> ay naging \u003Cstrong>ni Lea\u003C\u002Fstrong>. Nagbabago ang anyong kailangan ng pangungusap, hindi ang kaniyang pagkakakilanlan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa pagbabago ng pokus, nagbabago kung aling papel ang kinakatawan ng \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong> o ng katumbas nitong pariralang may \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> o panghalip. Hindi nito awtomatikong binabago ang mga papel sa mismong pangyayari.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>May isang susing kailangang ibigay kay Omar. Si Lea ang nag-abot nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nagbigay si Lea\u003C\u002Fstrong> ng susing iyon kay Omar. — Di-gaanong natural bilang neutral na paglalahad dahil tiyak ang layon.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ibinigay ni Lea ang susing iyon\u003C\u002Fstrong> kay Omar. — Karaniwang pagpili kapag ang tiyak na susi ang pinag-uusapan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Binigyan ni Lea si Omar\u003C\u002Fstrong> ng susing iyon. — Itinatampok si Omar bilang tagatanggap.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Sa tatlo, si Lea ang tagaganap, ang susing iyon ang inilipat, at si Omar ang tagatanggap.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Maaaring iugnay ang tatlong paglalarawan sa iisang pangyayari, ngunit hindi sila magkakapantay sa pagiging natural. Sa karaniwang Tagalog, ang tiyak na layon ay karaniwang nasa ang-parirala: ang pagiging tiyak ng susi ay nagtutulak sa pagpili ng \u003Cstrong>ibinigay\u003C\u002Fstrong> sa halip na \u003Cstrong>nagbigay\u003C\u002Fstrong>. Hindi ito ganap na pagbabawal sa tiyak na ng-parirala; mahalaga rin ang konstruksyon at ang kalahok na itinatampok sa usapan.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"subaybayan-ang-papel-ng-bawat-kalahok\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Subaybayan ang papel ng bawat kalahok\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Huwag magsimula sa pagpapalit lamang ng panlapi. Tukuyin muna ang mga kalahok at ang kanilang papel, saka piliin ang pandiwa at mga panandang angkop dito.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pokus\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Tagaganap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bagay na inilipat\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Tagatanggap\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nagbigay\u003C\u002Fstrong> (di-gaanong natural dito)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Lea\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ng susing iyon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kay Omar\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ibinigay\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ni Lea\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ang susing iyon\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kay Omar\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Binigyan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ni Lea\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ng susing iyon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Omar\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang hanay, ang tagaganap ang may \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>. Sa ikalawa, ang bagay na inilipat ang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>. Sa ikatlo, ang tagatanggap ang may \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>. Nananatili ang mga papel nila kahit nag-iiba ang pagmamarka.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Hindi sapat ang pagpapalit ng pandiwa lamang.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ \u003Cstrong>Ibinigay si Lea\u003C\u002Fstrong> ng susing iyon kay Omar.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi ito wastong pagbabago ng unang halimbawa kung si Lea pa rin ang nagbibigay. Para sa kahulugang iyon: \u003Cstrong>Ibinigay ni Lea ang susing iyon kay Omar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"panatilihin-ang-pagkakakilanlan-ng-bagay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Panatilihin ang pagkakakilanlan ng bagay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring mawala ang malinaw na ugnayan sa dating tinutukoy kapag may inalis na pantukoy na detalye.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>May dalawang aklat sa mesa. Napili na natin ang pulang aklat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Binasa ni Mila ang pulang aklat na iyon.\u003C\u002Fstrong> — Natural kapag ang napiling aklat ang pinag-uusapan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bumasa si Mila ng pulang aklat na iyon.\u003C\u002Fstrong> — Di-gaanong natural bilang neutral na paglalahad; tiyak ang layon ngunit nasa ng-parirala ito sa pokus sa tagaganap.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Pareho pa ring ang napiling aklat ang tinutukoy ng mga parirala, ngunit hindi nito ginagawang magkapantay na pagpili ang dalawang pangungusap. Mas angkop dito ang una.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Kung gagawin itong \u003Cstrong>Bumasa si Mila ng isang aklat\u003C\u002Fstrong>, hindi na malinaw na ang napiling pulang aklat ang binasa. Posible pa rin iyon, ngunit hindi na iyon mismo ang sinasabi ng parirala.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi awtomatikong nangangahulugang hindi tiyak ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>: naipakikilala pa rin ng \u003Cstrong>ng pulang aklat na iyon\u003C\u002Fstrong> ang isang partikular na aklat. Gayunman, sa karaniwang gamit ng \u003Cstrong>bumasa\u003C\u002Fstrong>, mas natural ang hindi tiyak na layon, gaya ng \u003Cstrong>ng isang aklat\u003C\u002Fstrong>. Kapag isang tiyak at napag-usapan nang aklat ang binasa, karaniwang piliin ang \u003Cstrong>Binasa ni Mila ang pulang aklat na iyon\u003C\u002Fstrong>. Magkaibang usapin ang malinaw na pagkakakilanlan ng bagay at ang pagiging natural ng konstruksyong kinalalagyan nito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"iangkop-ang-panghalip-huwag-palitan-ang-kalahok\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Iangkop ang panghalip, huwag palitan ang kalahok\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kapag panghalip ang ginagamit, dapat ding magbago ang anyo nito ayon sa bagong konstruksyon. Hindi laging pareho ang anyo kahit pareho ang tinutukoy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Si Lea lamang ang pinag-uusapang nagbibigay. Nasa harap ninyo ang susi; si Omar ang tatanggap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ibinigay ni Lea ang susi kay Omar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ibinigay niya ito kay Omar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> ay tumutukoy kay Lea, at ang \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong> ay tumutukoy sa susi. Pinipili ang \u003Cstrong>ibinigay\u003C\u002Fstrong> dahil ang tiyak na susi ang pinag-uusapan at inilalagay ito sa pokus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung hindi tiyak ang bagay na ibinigay, natural ang \u003Cstrong>Nagbigay siya ng isang susi kay Omar\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>Binigyan niya si Omar ng isang susi\u003C\u002Fstrong>. Dito makikita ang \u003Cstrong>siya → niya\u003C\u002Fstrong> habang si Lea pa rin ang tagaganap, ngunit hindi na tahasang tinutukoy ang susi sa harap ninyo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi ito mekanikal na pagpapalit ng bawat \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> sa \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong>. Kailangang alam mo muna kung sino ang kinakatawan ng panghalip at ano ang papel niya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung parehong maaaring tukuyin ng \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> sina Lea at Omar sa naunang usapan, ulitin ang pangalan: \u003Cstrong>Ibinigay ni Lea ang susi kay Omar.\u003C\u002Fstrong> Mas mahalaga ang malinaw na pagtukoy kaysa sa pag-iwas sa pag-uulit.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"pokus-at-daloy-ng-impormasyon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Pokus at daloy ng impormasyon\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Sa tunay na diskurso, nakatutulong ang pagpili ng pokus upang maipagpatuloy ang pagsubaybay sa isang kalahok kahit magbago ang papel nito sa bawat kilos. Kapag nananatili itong ang-parirala o katumbas na panghalip, mas madaling iugnay ang bagong impormasyon sa naunang pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Nahulog ang susi. Pinulot ito ni Lea at ibinigay kay Omar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang susi ang nahulog, ang pinulot, at ang ibinigay. Sa unang sugnay, lantad ang \u003Cstrong>ang susi\u003C\u002Fstrong>; sa ikalawa, kinakatawan ito ng \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong>. Sa ikatlo, hindi na inuulit ang \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ni Lea\u003C\u002Fstrong>, ngunit nauunawaan mula sa magkaugnay na sugnay na si Lea ang nagbigay at ang susi ang ibinigay.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ang pagpili ng \u003Cstrong>pinulot\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ibinigay\u003C\u002Fstrong> ay nagpapanatili sa susi bilang sinusubaybayang ang-parirala habang idinaragdag kung sino ang kumilos at kanino ito napunta. Hindi kailangang ulitin ang buong parirala sa bawat sugnay. Gayunman, hindi sapat ang pokus lamang upang matukoy ang nawawalang argumento: kailangan ding malinaw ang ugnayan ng mga kilos at walang kakumpitensiyang tinutukoy sa konteksto.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"suriin-kung-pareho-pa-rin-ang-pangyayari\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Suriin kung pareho pa rin ang pangyayari\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi sapat na pareho ang mga pangalan. Kailangang mapanatili rin ang kilos, aspekto, at mahahalagang detalye.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Aspekto:\u003C\u002Fstrong> Ang \u003Cstrong>nagbigay\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ibinigay\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>binigyan\u003C\u002Fstrong> sa mga halimbawa ay pawang perpektibo. Hindi kapalit ng \u003Cstrong>ibinigay\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>ibibigay\u003C\u002Fstrong> kung natapos na ang pagbibigay na inilalarawan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Dami at saklaw:\u003C\u002Fstrong> Huwag gawing \u003Cstrong>ilang susi\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>lahat ng susi\u003C\u002Fstrong>. Magbabago ang saklaw ng ibinigay.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Pagtanggi:\u003C\u002Fstrong> Huwag alisin ang \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> kung ang orihinal na pangungusap ay tumatanggi sa kilos.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kahulugan ng pandiwa:\u003C\u002Fstrong> Gumamit lamang ng mga anyong tunay na angkop sa parehong pangyayari. Hindi lahat ng ugat ay may lahat ng uri ng pokus.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Subukang ibuod ang dalawang pangungusap nang walang pagsasaalang-alang sa kanilang ayos: \u003Cstrong>Si Lea ang gumawa; ang susing iyon ang ibinigay; si Omar ang tumanggap.\u003C\u002Fstrong> Kung may nagbago sa buod, hindi pokus lamang ang nabago.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"talaan-bago-tanggapin-ang-pagbabago\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Talaan bago tanggapin ang pagbabago\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Itala ang bawat kalahok at ang papel nito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Piliin kung aling papel ang ilalagay sa ang-parirala o katumbas nito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Piliin ang angkop na anyo ng pandiwa at itugma ang mga pananda at panghalip.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Panatilihin ang mga detalyeng nagpapakilala sa tinutukoy, pati ang aspekto, dami, at pagtanggi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Basahin muli sa orihinal na konteksto: malinaw pa ba kung sino ang gumawa ng ano at para kanino?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maaaring magbago ang pokus at anyo ng parirala nang hindi nagbabago ang tinutukoy.\u003C\u002Fstrong> Ngunit ang pagpapanatili ng tinutukoy ay hindi garantiya na magkapareho ang diin, gamit, o kaangkupan ng dalawang pangungusap.\u003C\u002Fp>\n",[930,934,938,942,946,950,954],{"id":931,"text":932,"depth":16,"number":933},"parehong-tinutukoy-ibang-pokus","Parehong tinutukoy, ibang pokus","1",{"id":935,"text":936,"depth":16,"number":937},"subaybayan-ang-papel-ng-bawat-kalahok","Subaybayan ang papel ng bawat kalahok","2",{"id":939,"text":940,"depth":16,"number":941},"panatilihin-ang-pagkakakilanlan-ng-bagay","Panatilihin ang pagkakakilanlan ng bagay","3",{"id":943,"text":944,"depth":16,"number":945},"iangkop-ang-panghalip-huwag-palitan-ang-kalahok","Iangkop ang panghalip, huwag palitan ang kalahok","4",{"id":947,"text":948,"depth":21,"number":949},"pokus-at-daloy-ng-impormasyon","Pokus at daloy ng impormasyon","4.1",{"id":951,"text":952,"depth":16,"number":953},"suriin-kung-pareho-pa-rin-ang-pangyayari","Suriin kung pareho pa rin ang pangyayari","5",{"id":955,"text":956,"depth":16,"number":957},"talaan-bago-tanggapin-ang-pagbabago","Talaan bago tanggapin ang pagbabago","6"]