[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento":837,"grammar-lesson-path-tl-pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento-none":962,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3":963,"grammar-quick-check-01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3":979,"grammar-lesson-body-01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3-60i1b5svml":1001},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":762,"title":763,"slug":764,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":679,"displayOrder":765,"grammarTopics":840,"createdAt":845,"updatedAt":846,"totalExercises":16,"vocabularyLists":847,"readyImages":961},"Pag-ugnayin ang mga pahayag sa pormal na argumento gamit ang malinaw na batayan, pagsalungat, pagbubuod at kongklusyong angkop sa saklaw ng ebidensiya.","Sa pormal na argumento, hindi sapat na sunod-sunod ang mga pahayag: kailangang makita kung alin ang paninindigan, batayan, pagtutol at kongklusyon. Magagamit mo ang mga panandang pandiskurso, malinaw na pagtukoy at maingat na pagkakasunod upang maipakita ang ugnayan ng mga ideya nang hindi lumalampas sa ebidensiya.\n\n## 1. Linawin ang hakbang ng pangangatwiran\n\nBago pumili ng pang-ugnay, tukuyin kung ano ang ginagawa ng bawat pangungusap. Maaaring magdagdag ito ng batayan, kumilala sa isang limitasyon o maglahad ng kongklusyon.\n\nSa sumusunod na kathang-isip na sitwasyon, pinag-aaralan ng isang paaralan kung dapat pahabain ang oras ng aklatan.\n\n:::example\n**Paninindigan:** Dapat subukan ng paaralan ang pagpapahaba ng oras ng aklatan.\n\n**Batayan:** Sa isinagawang sarbey, maraming mag-aaral ang nagsabing wala silang tahimik na mapag-aralan sa bahay.\n\n**Limitasyon:** **Gayunman**, hindi pa tiyak kung ilan sa kanila ang gagamit ng aklatan sa gabi.\n\n**Kongklusyon:** **Dahil dito**, mas makatuwirang magsagawa muna ng isang buwang pagsubok kaysa agad magpatupad ng permanenteng pagbabago.\n:::\n\nAng **dahil dito** ay tumutukoy sa kawalang-katiyakan na kababanggit lamang. Hindi nito ipinakikilalang napatunayan na ang pangangailangan sa permanenteng pagpapahaba.\n\n## 2. Piliin ang pananda ayon sa ugnayan\n\nHindi magkakapareho ang tungkulin ng mga panandang pandiskurso. Piliin ang pananda batay sa nais mong ipakita, hindi lamang upang maiwasang ulitin ang isang salita.\n\n| Ugnayan | Mga karaniwang pananda | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| Pagdaragdag ng kaugnay na batayan | **Bukod dito**, **Dagdag pa rito** | May bakanteng silid sa gabi. **Bukod dito**, may mga gurong handang tumulong. |\n| Pagtutol o paglilimita sa naunang pahayag | **Gayunman**, **Subalit** | Maaaring makatulong ang panukala. **Gayunman**, kailangan pang suriin ang gastos. |\n| Paghahambing ng ibang panig | **Sa kabilang banda** | Mas mahaba ang oras ng pag-aaral. **Sa kabilang banda**, madaragdagan ang gastusin sa kuryente. |\n| Paglilinaw o muling pagpapahayag | **Sa ibang salita**, **Ibig sabihin** | Pansamantala lamang ang pahintulot. **Sa ibang salita**, hindi pa ito permanenteng patakaran. |\n| Pagbibigay ng halimbawa | **Halimbawa** | Maaaring limitahan muna ang mga araw ng pagbubukas. **Halimbawa**, maaaring buksan ang aklatan tuwing Lunes at Miyerkules ng gabi. |\n| Paghihinuha | **Samakatuwid**, **Kung gayon** | Hindi sapat ang nakalaang pondo para sa buong taon. **Samakatuwid**, kailangan ng dagdag na pondo upang maipatupad ang panukala sa buong taon. |\n| Paglalagom | **Sa kabuuan** | **Sa kabuuan**, may pakinabang ang panukala ngunit may mga limitasyon sa pagpapatupad. |\n\nAng **sa kabuuan** ay naglalagom; hindi ito awtomatikong naghahayag ng bagong kongklusyon. Ang **samakatuwid** naman ay nagpapakitang inihihinuha mo ang kasunod na pahayag mula sa naunang batayan.\n\n:::warning\nHindi pinatutunayan ng isang pananda ang ugnayang ipinahahayag nito. Kahit may **samakatuwid**, maaari pa ring hindi sapat ang batayan ng kongklusyon.\n:::\n\n## 3. Ihiwalay ang sanhi, dahilan at hinuha\n\nMaaaring magkaugnay ang dalawang pangyayari nang hindi pa napatutunayang ang isa ang sanhi ng isa. Mahalaga ito kapag nag-uugnay ka ng datos at paliwanag.\n\n:::example\n**Masyadong tiyak:** Dumami ang bumisita matapos pahabain ang oras ng aklatan. **Samakatuwid**, ang pagpapahaba ng oras ang sanhi ng pagdami ng mga bumisita.\n\n**Mas maingat:** Dumami ang bumisita matapos pahabain ang oras ng aklatan. **Maaaring** nakatulong ang pagbabagong ito, ngunit kailangan ding suriin ang iba pang posibleng dahilan, gaya ng nalalapit na pagsusulit.\n:::\n\nWasto ang pagkakabuo ng unang bersiyon, ngunit hindi sapat ang pagkakasunod sa panahon upang patunayan ang sanhi. Sa ikalawang bersiyon, ang **maaaring** ay umaayon sa limitadong ebidensiya.\n\nMaaari ring maglahad ng dahilan para sa isang mungkahi ang **dahil dito**, sa halip na sanhi ng isang nangyari:\n\n> Hindi pa kumpleto ang datos. **Dahil dito**, iminumungkahi kong ipagpaliban muna ang pasya.\n\nAng kakulangan ng datos ang dahilan ng mungkahi. Hindi ito patunay na tiyak na ipagpapaliban ang pasya.\n\n## 4. Iugnay ang pagtutol at ang pangunahing punto\n\nSa pormal na argumento, maaari mong tanggapin ang isang punto nang hindi tinatanggap ang lahat ng maaaring ihinuha mula rito. Magagamit dito ang **bagaman**, **kahit na** at **gayunman**, ngunit magkaiba ang pagkakabuo ng mga pangungusap na gumagamit sa mga ito.\n\n:::example\n**Dalawang pangungusap:** May dagdag na gastos ang panukala. **Gayunman**, maaari itong subukan sa loob ng isang buwan.\n\n**Isang pangungusap:** **Bagaman** may dagdag na gastos ang panukala, maaari itong subukan sa loob ng isang buwan.\n:::\n\nSa unang ayos, hiwalay na inilalahad ang pagkilala sa gastos at ang mungkahi. Sa ikalawa, ang bahaging may **bagaman** ay isinailalim sa pangunahing pahayag tungkol sa pagsubok. Pareho nilang kinikilala ang gastos; hindi nila ito itinatanggi.\n\nKapag nasa unahan ang bahaging may **bagaman**, karaniwang nilalagyan ito ng kuwit bago ang pangunahing sugnay. Kapag nasa hulihan, maaari itong maging tuwirang bahagi ng pangungusap nang walang kuwit:\n\n> Maaari itong subukan sa loob ng isang buwan **bagaman may dagdag na gastos ang panukala**.\n\n:::tip\nSa tuloy-tuloy na pormal na paglalahad, huwag iwanang nakabitin ang bahaging may **bagaman**. Idugtong ang pangunahing pahayag: **Bagaman mahal ang panukala, maaari pa rin itong subukan sa maliit na saklaw.**\n:::\n\nHindi rin awtomatikong magkasingkahulugan ang **gayunman** at **sa kabilang banda**. Ang una ay karaniwang nagpapakita ng pagsalungat sa inaasahan mula sa naunang pahayag; ang ikalawa ay naglilipat ng pagtingin sa ibang panig ng usapin.\n\n## 5. Panatilihin ang malinaw na hibla ng talata\n\nHindi kailangang magsimula sa pang-ugnay ang bawat pangungusap. Nakapag-uugnay rin ang maingat na pag-uulit ng pangunahing salita at ang pagbanggit sa tiyak na ideyang ipagpapatuloy.\n\n- Ulitin ang mahalagang termino kung magiging malabo ang kapalit nito.\n- Gumamit ng tiyak na pagtukoy, gaya ng **limitasyong ito** o **mungkahi ng komite**, kapag maraming posibleng tinutukoy ang **ito**.\n- Ilagay muna ang ideyang alam na ng mambabasa bago ipakilala ang kaugnay na bagong punto.\n\n:::example\nNaitala ang mataas na paggamit ng aklatan sa linggo ng pagsusulit. **Ang mataas na paggamit sa panahong iyon** ay hindi pa patunay na kailangan ang mas mahabang oras sa buong taon. Upang masuri ang pangangailangang ito, dapat ding mangalap ng datos sa mga linggong walang pagsusulit.\n:::\n\nHindi basta inuulit ng ikalawang pangungusap ang una: kinukuha nito ang naunang datos at nililinaw ang hangganan ng maaaring ihinuha. Ang ikatlo naman ay tumutugon sa limitasyong iyon sa pamamagitan ng isang mungkahi.\n\n:::note\nHindi nagiging mas pormal ang argumento dahil lamang sa dami ng pang-ugnay o sa paggamit ng **ay** sa bawat pangungusap. Mas mahalaga ang malinaw na ugnayan, tiyak na batayan at angkop na lakas ng pahayag.\n:::\n\n## 6. Suriin ang buong argumento\n\nBago mo tapusin ang isang talata, sundin ang maikling pagsusuring ito:\n\n1. **Tukuyin ang paninindigan.** Ano mismo ang nais mong patunayan o imungkahi?\n2. **Itapat ang bawat batayan sa pahayag.** Talaga bang sinusuportahan nito ang kasunod na hakbang?\n3. **Suriin ang pananda.** Pagdaragdag ba, pagsalungat, paglilinaw o paghihinuha ang tunay na ugnayan?\n4. **Linawin ang tinutukoy.** Aling datos, mungkahi o limitasyon ang ipinagpapatuloy?\n5. **Itugma ang kongklusyon sa ebidensiya.** Kailangan ba ng **maaaring**, isang kondisyon o mas makitid na saklaw?\n\nAng mahusay na pagkakaugnay ay hindi lamang maayos na pagdurugtong ng mga pangungusap. Ginagawa nitong malinaw kung **paano humahantong ang batayan sa kongklusyon**, at kung saan nagtatapos ang kayang patunayan ng argumento.",[841],{"id":842,"name":763,"level":679,"language":9,"isCompleted":843,"completionPercentage":844,"totalExercises":16,"completedExercises":844},"01a1932e-3d14-7eea-ac86-4b7e5b3e59f0",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[848],{"id":849,"title":850,"vocabularyListWords":851,"isPublished":859},"01a1932e-9374-7b97-b12c-f8a8982b5982","Mga pananda sa pormal na pangangatwiran",[852,861,869,877,885,893,899,907,915,921,927,935,943,953],{"id":853,"vocabularyWord":854,"displayOrder":11},"01a1932e-9374-7c17-b12c-f8a8985dd1f7",{"id":855,"word":856,"frequency":31,"level":538,"language":9,"audioFilePath":857,"partsOfSpeech":858,"audio":859,"audioUrl":860},"01a1932e-72c2-7152-857c-f2709021d880","bukod dito","tts_5a86fe8eb0256bd5_fil-PH.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5a86fe8eb0256bd5_fil-PH.mp3",{"id":862,"vocabularyWord":863,"displayOrder":16},"01a1932e-9374-7c4f-b12c-f8a8986900e2",{"id":864,"word":865,"frequency":31,"level":538,"language":9,"audioFilePath":866,"partsOfSpeech":867,"audio":859,"audioUrl":868},"01a1932e-72c3-7426-9f95-df4ee282ae3a","dagdag pa rito","tts_1236bb44e6e586c5_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1236bb44e6e586c5_fil-PH.mp3",{"id":870,"vocabularyWord":871,"displayOrder":21},"01a1932e-9374-7c77-b12c-f8a898b2750f",{"id":872,"word":873,"frequency":31,"level":538,"language":9,"audioFilePath":874,"partsOfSpeech":875,"audio":859,"audioUrl":876},"01a1932e-72c5-7893-9176-e6d9b4ff1b36","gayunman","tts_a884fdff8421abf3_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a884fdff8421abf3_fil-PH.mp3",{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":26},"01a1932e-9374-7c97-b12c-f8a898c57905",{"id":880,"word":881,"frequency":36,"level":538,"language":9,"audioFilePath":882,"partsOfSpeech":883,"audio":859,"audioUrl":884},"01a1932e-7322-785f-8560-06cd04137a27","subalit","tts_be7f434edc0a17fc_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_be7f434edc0a17fc_fil-PH.mp3",{"id":886,"vocabularyWord":887,"displayOrder":31},"01a1932e-9374-7cb7-b12c-f8a899011c56",{"id":888,"word":889,"frequency":36,"level":538,"language":9,"audioFilePath":890,"partsOfSpeech":891,"audio":859,"audioUrl":892},"01a1932e-72bf-7bdd-9b57-1d96d2214307","bagaman","tts_389660fdfa2761aa_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_389660fdfa2761aa_fil-PH.mp3",{"id":894,"vocabularyWord":895,"displayOrder":36},"01a1932e-9374-7cd7-b12c-f8a8993e5a54",{"id":896,"word":897,"frequency":51,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":898,"audio":843},"01a1932e-715b-792e-864e-dd0463f0f879","kahit na",[],{"id":900,"vocabularyWord":901,"displayOrder":41},"01a1932e-9374-7cf7-b12c-f8a89a122355",{"id":902,"word":903,"frequency":31,"level":538,"language":9,"audioFilePath":904,"partsOfSpeech":905,"audio":859,"audioUrl":906},"01a1932e-731f-7802-b8e5-5c14fddd2663","sa kabilang banda","tts_de2136a0295c80ae_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_de2136a0295c80ae_fil-PH.mp3",{"id":908,"vocabularyWord":909,"displayOrder":46},"01a1932e-9374-7d13-b12c-f8a89ab802e8",{"id":910,"word":911,"frequency":36,"level":367,"language":9,"audioFilePath":912,"partsOfSpeech":913,"audio":859,"audioUrl":914},"01a1932e-72b6-74f8-a7b4-41e239085f5a","sa ibang salita","tts_b7f24089c7287b8b_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b7f24089c7287b8b_fil-PH.mp3",{"id":916,"vocabularyWord":917,"displayOrder":51},"01a1932e-9374-7d2f-b12c-f8a89b513ef5",{"id":918,"word":919,"frequency":51,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":920,"audio":843},"01a1932e-713d-7587-bcf2-8f8adf3b6ff4","ibig sabihin",[],{"id":922,"vocabularyWord":923,"displayOrder":56},"01a1932e-9374-7d5f-b12c-f8a89b76e8b3",{"id":924,"word":925,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":926,"audio":843},"01a1932e-7138-7095-83c0-bbbc90cfd4af","halimbawa",[],{"id":928,"vocabularyWord":929,"displayOrder":61},"01a1932e-9374-7d7b-b12c-f8a89c510b54",{"id":930,"word":931,"frequency":31,"level":538,"language":9,"audioFilePath":932,"partsOfSpeech":933,"audio":859,"audioUrl":934},"01a1932e-7321-785a-ba5f-f0e7f4698580","samakatuwid","tts_0adb5d80dfbbf27b_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0adb5d80dfbbf27b_fil-PH.mp3",{"id":936,"vocabularyWord":937,"displayOrder":66},"01a1932e-9374-7d97-b12c-f8a89d132468",{"id":938,"word":939,"frequency":36,"level":367,"language":9,"audioFilePath":940,"partsOfSpeech":941,"audio":859,"audioUrl":942},"01a1932e-72a5-7e0b-99a8-73cc1b965cf7","kung gayon","tts_d8aca75d57bb7c7a_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d8aca75d57bb7c7a_fil-PH.mp3",{"id":944,"vocabularyWord":945,"displayOrder":71},"01a1932e-9374-7db3-b12c-f8a89dbb51f8",{"id":946,"word":947,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":948,"audio":843},"01a1932e-725e-7299-a1c9-f42bd2bb77c9","dahil dito",[949],{"id":950,"partOfSpeech":951,"definition":952,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72c8-7af2-a093-280e7358f923","PHRASE","",{"id":954,"vocabularyWord":955,"displayOrder":76},"01a1932e-9374-7dd3-b12c-f8a89e4720f5",{"id":956,"word":957,"frequency":36,"level":538,"language":9,"audioFilePath":958,"partsOfSpeech":959,"audio":859,"audioUrl":960},"01a1932e-7320-7867-bb58-d9838d3e4383","sa kabuuan","tts_74bab9065ff88cd8_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_74bab9065ff88cd8_fil-PH.mp3",[],null,[964,973],{"@id":965,"@type":966,"id":967,"grammarPage":968,"title":969,"instructions":970,"displayOrder":844,"type":971,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":972},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5f79-7edd-ad7c-50361506a286","GrammarExercise","01a1932e-5f79-7edd-ad7c-50361506a286","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Mga pananda at hakbang ng argumento","Piliin ang panandang tumutugma sa tahasang layunin ng bawat sipi. Isaalang-alang din ang pagkakabuo ng pangungusap.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_faf14b16-b512-42ee-865b-8fd47692ede2_hero.webp?v=1793470652",{"@id":974,"@type":966,"id":975,"grammarPage":968,"title":976,"instructions":977,"displayOrder":11,"type":971,"questionCount":76,"blankCount":76,"isCompleted":843,"ogImageUrl":978},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5f91-7329-a1c2-52d47104271e","01a1932e-5f91-7329-a1c2-52d47104271e","Malinaw na pagtukoy at maingat na kongklusyon","Piliin ang pahayag na sumusunod sa ibinigay na layunin, malinaw na tumutukoy sa naunang ideya, at hindi lumalampas sa ebidensiya.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_de3ee67b-58c2-4417-baae-4c0c9ed27103_hero.webp?v=1793470652",{"id":967,"grammarPage":968,"title":969,"instructions":970,"seoTitle":980,"seoDescription":981,"displayOrder":844,"type":971,"questions":982,"ogImageUrl":972},"Pormal na argumento: pagpili ng mga pananda","Piliin ang angkop na pananda sa pormal na argumento sa mga pangungusap tungkol sa transportasyon, serbisyo, badyet at mga panukala para sa pamayanan.",[983],{"id":984,"sentenceTemplate":985,"displayOrder":844,"explanation":986,"exampleSentence":987,"blanks":988},"01a1932e-5f7a-724a-a350-bfca4bae992b","Magdagdag ng hiwalay na batayang pabor sa serbisyo: May nakalaang sasakyan para sa libreng sakay. __1__, may mga tsuper na handang magboluntaryo.","Hiwalay na dagdag na batayan ang pagkakaroon ng mga tsuper, kaya Bukod dito ang akma. Hindi ito muling pagpapahayag ng pagkakaroon ng sasakyan o pagtutol dito.","May lugar na para sa klinika; dagdag pa rito, may pondong pambili ng kagamitan.",[989],{"id":990,"blankNumber":11,"options":991},"01a1932e-5f7a-71ca-a350-bfca4b12bb5d",[992,995,998],{"id":993,"optionText":994,"isCorrect":843,"displayOrder":844},"01a1932e-5f7a-70c2-a350-bfca4a2bbfad","Sa ibang salita",{"id":996,"optionText":997,"isCorrect":859,"displayOrder":11},"01a1932e-5f7a-712a-a350-bfca4a97eb52","Bukod dito",{"id":999,"optionText":1000,"isCorrect":843,"displayOrder":16},"01a1932e-5f7a-718a-a350-bfca4aeb6372","Gayunman",{"html":1002,"toc":1003},"\u003Cp>Sa pormal na argumento, hindi sapat na sunod-sunod ang mga pahayag: kailangang makita kung alin ang paninindigan, batayan, pagtutol at kongklusyon. Magagamit mo ang mga panandang pandiskurso, malinaw na pagtukoy at maingat na pagkakasunod upang maipakita ang ugnayan ng mga ideya nang hindi lumalampas sa ebidensiya.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"linawin-ang-hakbang-ng-pangangatwiran\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Linawin ang hakbang ng pangangatwiran\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago pumili ng pang-ugnay, tukuyin kung ano ang ginagawa ng bawat pangungusap. Maaaring magdagdag ito ng batayan, kumilala sa isang limitasyon o maglahad ng kongklusyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa sumusunod na kathang-isip na sitwasyon, pinag-aaralan ng isang paaralan kung dapat pahabain ang oras ng aklatan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Paninindigan:\u003C\u002Fstrong> Dapat subukan ng paaralan ang pagpapahaba ng oras ng aklatan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Batayan:\u003C\u002Fstrong> Sa isinagawang sarbey, maraming mag-aaral ang nagsabing wala silang tahimik na mapag-aralan sa bahay.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Limitasyon:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Gayunman\u003C\u002Fstrong>, hindi pa tiyak kung ilan sa kanila ang gagamit ng aklatan sa gabi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kongklusyon:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Dahil dito\u003C\u002Fstrong>, mas makatuwirang magsagawa muna ng isang buwang pagsubok kaysa agad magpatupad ng permanenteng pagbabago.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>dahil dito\u003C\u002Fstrong> ay tumutukoy sa kawalang-katiyakan na kababanggit lamang. Hindi nito ipinakikilalang napatunayan na ang pangangailangan sa permanenteng pagpapahaba.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"piliin-ang-pananda-ayon-sa-ugnayan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Piliin ang pananda ayon sa ugnayan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi magkakapareho ang tungkulin ng mga panandang pandiskurso. Piliin ang pananda batay sa nais mong ipakita, hindi lamang upang maiwasang ulitin ang isang salita.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ugnayan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mga karaniwang pananda\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagdaragdag ng kaugnay na batayan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bukod dito\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Dagdag pa rito\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May bakanteng silid sa gabi. \u003Cstrong>Bukod dito\u003C\u002Fstrong>, may mga gurong handang tumulong.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagtutol o paglilimita sa naunang pahayag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Gayunman\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Subalit\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Maaaring makatulong ang panukala. \u003Cstrong>Gayunman\u003C\u002Fstrong>, kailangan pang suriin ang gastos.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paghahambing ng ibang panig\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sa kabilang banda\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mas mahaba ang oras ng pag-aaral. \u003Cstrong>Sa kabilang banda\u003C\u002Fstrong>, madaragdagan ang gastusin sa kuryente.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paglilinaw o muling pagpapahayag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sa ibang salita\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Ibig sabihin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pansamantala lamang ang pahintulot. \u003Cstrong>Sa ibang salita\u003C\u002Fstrong>, hindi pa ito permanenteng patakaran.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagbibigay ng halimbawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Halimbawa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Maaaring limitahan muna ang mga araw ng pagbubukas. \u003Cstrong>Halimbawa\u003C\u002Fstrong>, maaaring buksan ang aklatan tuwing Lunes at Miyerkules ng gabi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paghihinuha\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Samakatuwid\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Kung gayon\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi sapat ang nakalaang pondo para sa buong taon. \u003Cstrong>Samakatuwid\u003C\u002Fstrong>, kailangan ng dagdag na pondo upang maipatupad ang panukala sa buong taon.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paglalagom\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sa kabuuan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sa kabuuan\u003C\u002Fstrong>, may pakinabang ang panukala ngunit may mga limitasyon sa pagpapatupad.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>sa kabuuan\u003C\u002Fstrong> ay naglalagom; hindi ito awtomatikong naghahayag ng bagong kongklusyon. Ang \u003Cstrong>samakatuwid\u003C\u002Fstrong> naman ay nagpapakitang inihihinuha mo ang kasunod na pahayag mula sa naunang batayan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Hindi pinatutunayan ng isang pananda ang ugnayang ipinahahayag nito. Kahit may \u003Cstrong>samakatuwid\u003C\u002Fstrong>, maaari pa ring hindi sapat ang batayan ng kongklusyon.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ihiwalay-ang-sanhi-dahilan-at-hinuha\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Ihiwalay ang sanhi, dahilan at hinuha\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring magkaugnay ang dalawang pangyayari nang hindi pa napatutunayang ang isa ang sanhi ng isa. Mahalaga ito kapag nag-uugnay ka ng datos at paliwanag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Masyadong tiyak:\u003C\u002Fstrong> Dumami ang bumisita matapos pahabain ang oras ng aklatan. \u003Cstrong>Samakatuwid\u003C\u002Fstrong>, ang pagpapahaba ng oras ang sanhi ng pagdami ng mga bumisita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mas maingat:\u003C\u002Fstrong> Dumami ang bumisita matapos pahabain ang oras ng aklatan. \u003Cstrong>Maaaring\u003C\u002Fstrong> nakatulong ang pagbabagong ito, ngunit kailangan ding suriin ang iba pang posibleng dahilan, gaya ng nalalapit na pagsusulit.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Wasto ang pagkakabuo ng unang bersiyon, ngunit hindi sapat ang pagkakasunod sa panahon upang patunayan ang sanhi. Sa ikalawang bersiyon, ang \u003Cstrong>maaaring\u003C\u002Fstrong> ay umaayon sa limitadong ebidensiya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Maaari ring maglahad ng dahilan para sa isang mungkahi ang \u003Cstrong>dahil dito\u003C\u002Fstrong>, sa halip na sanhi ng isang nangyari:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Hindi pa kumpleto ang datos. \u003Cstrong>Dahil dito\u003C\u002Fstrong>, iminumungkahi kong ipagpaliban muna ang pasya.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Ang kakulangan ng datos ang dahilan ng mungkahi. Hindi ito patunay na tiyak na ipagpapaliban ang pasya.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"iugnay-ang-pagtutol-at-ang-pangunahing-punto\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Iugnay ang pagtutol at ang pangunahing punto\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pormal na argumento, maaari mong tanggapin ang isang punto nang hindi tinatanggap ang lahat ng maaaring ihinuha mula rito. Magagamit dito ang \u003Cstrong>bagaman\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>kahit na\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>gayunman\u003C\u002Fstrong>, ngunit magkaiba ang pagkakabuo ng mga pangungusap na gumagamit sa mga ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Dalawang pangungusap:\u003C\u002Fstrong> May dagdag na gastos ang panukala. \u003Cstrong>Gayunman\u003C\u002Fstrong>, maaari itong subukan sa loob ng isang buwan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Isang pangungusap:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Bagaman\u003C\u002Fstrong> may dagdag na gastos ang panukala, maaari itong subukan sa loob ng isang buwan.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa unang ayos, hiwalay na inilalahad ang pagkilala sa gastos at ang mungkahi. Sa ikalawa, ang bahaging may \u003Cstrong>bagaman\u003C\u002Fstrong> ay isinailalim sa pangunahing pahayag tungkol sa pagsubok. Pareho nilang kinikilala ang gastos; hindi nila ito itinatanggi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kapag nasa unahan ang bahaging may \u003Cstrong>bagaman\u003C\u002Fstrong>, karaniwang nilalagyan ito ng kuwit bago ang pangunahing sugnay. Kapag nasa hulihan, maaari itong maging tuwirang bahagi ng pangungusap nang walang kuwit:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Maaari itong subukan sa loob ng isang buwan \u003Cstrong>bagaman may dagdag na gastos ang panukala\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Sa tuloy-tuloy na pormal na paglalahad, huwag iwanang nakabitin ang bahaging may \u003Cstrong>bagaman\u003C\u002Fstrong>. Idugtong ang pangunahing pahayag: \u003Cstrong>Bagaman mahal ang panukala, maaari pa rin itong subukan sa maliit na saklaw.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi rin awtomatikong magkasingkahulugan ang \u003Cstrong>gayunman\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sa kabilang banda\u003C\u002Fstrong>. Ang una ay karaniwang nagpapakita ng pagsalungat sa inaasahan mula sa naunang pahayag; ang ikalawa ay naglilipat ng pagtingin sa ibang panig ng usapin.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"panatilihin-ang-malinaw-na-hibla-ng-talata\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Panatilihin ang malinaw na hibla ng talata\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi kailangang magsimula sa pang-ugnay ang bawat pangungusap. Nakapag-uugnay rin ang maingat na pag-uulit ng pangunahing salita at ang pagbanggit sa tiyak na ideyang ipagpapatuloy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Ulitin ang mahalagang termino kung magiging malabo ang kapalit nito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Gumamit ng tiyak na pagtukoy, gaya ng \u003Cstrong>limitasyong ito\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>mungkahi ng komite\u003C\u002Fstrong>, kapag maraming posibleng tinutukoy ang \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ilagay muna ang ideyang alam na ng mambabasa bago ipakilala ang kaugnay na bagong punto.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Naitala ang mataas na paggamit ng aklatan sa linggo ng pagsusulit. \u003Cstrong>Ang mataas na paggamit sa panahong iyon\u003C\u002Fstrong> ay hindi pa patunay na kailangan ang mas mahabang oras sa buong taon. Upang masuri ang pangangailangang ito, dapat ding mangalap ng datos sa mga linggong walang pagsusulit.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi basta inuulit ng ikalawang pangungusap ang una: kinukuha nito ang naunang datos at nililinaw ang hangganan ng maaaring ihinuha. Ang ikatlo naman ay tumutugon sa limitasyong iyon sa pamamagitan ng isang mungkahi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi nagiging mas pormal ang argumento dahil lamang sa dami ng pang-ugnay o sa paggamit ng \u003Cstrong>ay\u003C\u002Fstrong> sa bawat pangungusap. Mas mahalaga ang malinaw na ugnayan, tiyak na batayan at angkop na lakas ng pahayag.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"suriin-ang-buong-argumento\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Suriin ang buong argumento\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago mo tapusin ang isang talata, sundin ang maikling pagsusuring ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tukuyin ang paninindigan.\u003C\u002Fstrong> Ano mismo ang nais mong patunayan o imungkahi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Itapat ang bawat batayan sa pahayag.\u003C\u002Fstrong> Talaga bang sinusuportahan nito ang kasunod na hakbang?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang pananda.\u003C\u002Fstrong> Pagdaragdag ba, pagsalungat, paglilinaw o paghihinuha ang tunay na ugnayan?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Linawin ang tinutukoy.\u003C\u002Fstrong> Aling datos, mungkahi o limitasyon ang ipinagpapatuloy?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Itugma ang kongklusyon sa ebidensiya.\u003C\u002Fstrong> Kailangan ba ng \u003Cstrong>maaaring\u003C\u002Fstrong>, isang kondisyon o mas makitid na saklaw?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Ang mahusay na pagkakaugnay ay hindi lamang maayos na pagdurugtong ng mga pangungusap. Ginagawa nitong malinaw kung \u003Cstrong>paano humahantong ang batayan sa kongklusyon\u003C\u002Fstrong>, at kung saan nagtatapos ang kayang patunayan ng argumento.\u003C\u002Fp>\n",[1004,1008,1012,1016,1020,1024],{"id":1005,"text":1006,"depth":16,"number":1007},"linawin-ang-hakbang-ng-pangangatwiran","Linawin ang hakbang ng pangangatwiran","1",{"id":1009,"text":1010,"depth":16,"number":1011},"piliin-ang-pananda-ayon-sa-ugnayan","Piliin ang pananda ayon sa ugnayan","2",{"id":1013,"text":1014,"depth":16,"number":1015},"ihiwalay-ang-sanhi-dahilan-at-hinuha","Ihiwalay ang sanhi, dahilan at hinuha","3",{"id":1017,"text":1018,"depth":16,"number":1019},"iugnay-ang-pagtutol-at-ang-pangunahing-punto","Iugnay ang pagtutol at ang pangunahing punto","4",{"id":1021,"text":1022,"depth":16,"number":1023},"panatilihin-ang-malinaw-na-hibla-ng-talata","Panatilihin ang malinaw na hibla ng talata","5",{"id":1025,"text":1026,"depth":16,"number":1027},"suriin-ang-buong-argumento","Suriin ang buong argumento","6"]