[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa":837,"grammar-lesson-path-tl-papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa-none":894,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6":895,"grammar-quick-check-01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6":911,"grammar-lesson-body-01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6-5a13esw1f":933},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":561,"title":562,"slug":563,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":538,"displayOrder":564,"grammarTopics":840,"createdAt":845,"updatedAt":846,"totalExercises":16,"vocabularyLists":847,"readyImages":893},"Kilalanin ang nagpapagawa, gumagawa at ipinagagawa; gamitin ang papuntahin, ipagawa at pagawain at piliin ang ang, ng at sa ayon sa papel ng bawat isa.","Kapag may inuutusan o hinihilingang kumilos, mahalagang malinaw kung sino ang nagpapagawa, sino ang kikilos, at ano ang gagawin. Sa **papuntahin**, **ipagawa** at **pagawain**, makikita mo kung paano nagbabago ang papel ng ang-parirala at ang pagmamarka sa ibang kalahok.\n\n## 1. Sino ang nagpapagawa at sino ang kumikilos?\n\nSa pagpapagawa, may isang taong nag-uutos, humihiling o nag-aayos upang ibang tao ang gumawa ng kilos. Hindi laging pamimilit ang ipinahihiwatig nito; nakadepende iyon sa sitwasyon.\n\n:::example\nNamamahala si Lina sa isang pagawaan. Kailangan niya ng bagong mesa.\n\n**Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben.**\n\n- Si Lina ang **nagpapagawa**: siya ang magpapasimula o mag-aayos ng gawain.\n- Si Ben ang **gagawa**: siya ang bubuo ng mesa.\n- Ang mesa ang **ipinagagawa**: ito ang bagay na bubuuin.\n:::\n\nHindi laging ang nagpapagawa o ang gumagawa ang nasa ang-parirala. Sa halimbawang ito, **ang mesa** ang ang-parirala. Ang anyo ng pandiwa ang tumutulong upang malaman ang papel nito.\n\nSa mga anyong **magpa-**, maaari namang ang nagpapagawa o nagpapapunta ang nasa ang-parirala:\n\n| Halimbawa | Papel ng ang-parirala | Ibang kalahok |\n| --- | --- | --- |\n| **Nagpagawa si Lina ng mesa kay Ben.** | **si Lina**: nagpagawa | **ng mesa**: bagay na ipinagawa; **kay Ben**: taong gumawa |\n| **Nagpapunta si Lina ng tao sa opisina.** | **si Lina**: nag-utos o nag-ayos na may pumunta | **ng tao**: taong pinapunta; **sa opisina**: pupuntahang lugar |\n\nIhambing ang **Nagpagawa si Lina ng mesa kay Ben** at **Ipinagawa ni Lina ang mesa kay Ben**. Sa una, si Lina ang nasa pokus; sa ikalawa, ang mesa. Nagbabago rin ang mga pananda ayon sa napiling pokus.\n\n## 2. Tatlong anyo, dalawang pangunahing pagpili\n\nAng **papuntahin** ay mula sa *punta*, samantalang ang **ipagawa** at **pagawain** ay mula sa *gawa*. Sa mga pangungusap sa ibaba, ginagamit ang mga ito sa pag-uutos o pagbibigay ng tagubilin.\n\n| Anyo | Pagbuo | Papel ng ang-parirala | Halimbawa |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **papuntahin** | pa- + punta + -hin | taong pupunta | Papuntahin mo **si Ben** sa pagawaan. |\n| **ipagawa** | i- + pa- + gawa | bagay o gawaing ipagagawa | Ipagawa mo **ang mesa** kay Ben. |\n| **pagawain** | pa- + gawa + -in | taong gagawa | Pagawain mo **si Ben** ng mesa. |\n\nKasama sa pangkat ng **ang** ang **si** para sa pangalan ng tao at mga panghalip na gaya ng **siya**. Kaya ang *si Ben* ay gumaganap na ang-parirala sa una at ikatlong halimbawa.\n\n### Mga anyo ayon sa aspekto\n\nSa utos o tagubiling may **mo** o **ninyo**, karaniwang ginagamit ang anyong walang aspekto: **Ipagawa mo ang mesa kay Ben** o **Papuntahin ninyo si Ben sa opisina**. Sa pagsasalaysay, piliin ang aspekto ayon sa kalagayan ng kilos.\n\n| Anyong walang aspekto | Perpektibo: naganap na | Imperpektibo: nagaganap o inuulit | Kontemplatibo: hindi pa nasisimulan |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **papuntahin** | pinapunta | pinapupunta | papupuntahin |\n| **ipagawa** | ipinagawa | ipinagagawa | ipagagawa |\n| **pagawain** | pinagawa | pinagagawa | pagagawin |\n\nHalimbawa: **Ipinagawa ni Lina ang mesa kay Ben** para sa naganap nang pagpapagawa; **Ipinagagawa ni Lina ang mesa kay Ben** para sa kasalukuyang pagpapagawa; **Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben** para sa balak pa lamang. Ang **ipinagagawa** sa mga paglalarawan ng papel sa pahinang ito ay tumutukoy sa bagay o gawaing ipinauubaya sa iba.\n\n:::note\nMga tiyak na padron ito para sa mga pandiwang tinatalakay. Huwag ipalagay na maaaring ikabit ang bawat panlapi sa anumang ugat nang hindi nagbabago ang kahulugan o pagiging natural ng salita.\n:::\n\n## 3. Papuntahin: ang taong pupunta\n\nGamitin ang **papuntahin** kapag nais mong may mag-utos, humiling o mag-ayos na pumunta ang isang tao sa isang lugar.\n\n**Papupuntahin ni Lina si Ben sa pagawaan.**\n\n| Bahagi | Papel |\n| --- | --- |\n| **ni Lina** | nagpapapunta |\n| **si Ben** | taong pupunta |\n| **sa pagawaan** | pupuntahang lugar |\n\nKung ang kausap mo ang magpapapunta, gamitin ang **mo**:\n\n:::example\nKailangan ng tagapamahala ng makakausap sa opisina.\n\n**Papuntahin mo si Ben sa opisina.**\n\nKung nabanggit na si Ben: **Papuntahin mo siya sa opisina.**\n:::\n\nIhambing ang **Pumunta ka sa opisina** at **Papuntahin mo si Ben sa opisina**. Sa una, ang kausap mismo ang pupunta. Sa ikalawa, ang kausap ang magpapapunta kay Ben.\n\n## 4. Ipagawa: ang bagay o gawaing ipagagawa\n\nSa **ipagawa**, ang bagay o gawaing ipagagawa ang nasa ang-parirala. Sa karaniwang padron dito, ang gagawa ay minamarkahan ng **sa** o **kay**.\n\n**Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben.**\n\n- **ni Lina**: ang nagpapagawa;\n- **ang mesa**: ang ipinagagawa;\n- **kay Ben**: ang taong gagawa.\n\nGamitin ang **kay** bago ang pangalan ng isang tao at **sa** bago ang karaniwang pangngalan.\n\n:::example\n**Ipagawa mo ang mesa kay Ben.**\n\n**Ipagawa mo ang mesa sa karpintero.**\n\nKung nabanggit na ang karpintero: **Ipagawa mo ang mesa sa kaniya.**\n:::\n\nHindi lamang bagay ang maaaring ipagawa. Maaari ring gawain: **Ipagawa mo ang paglilinis kay Ben.** Dito, ang paglilinis ang ipinagagawa at si Ben ang lilinis.\n\n## 5. Pagawain: ang taong gagawa\n\nSa **pagawain**, ang taong inaatasang gumawa ang nasa ang-parirala. Ang bagay na gagawin ay maaaring markahan ng **ng**.\n\n**Pagagawin ni Lina si Ben ng mesa.**\n\nDito, si Lina ang nagpapagawa, si Ben ang gagawa, at mesa ang gagawin. Ihambing ang dalawang tagubilin:\n\n| Tagubilin | Papel ng ang-parirala | Pagmamarka sa ibang kalahok |\n| --- | --- | --- |\n| **Ipagawa mo ang mesa kay Ben.** | **ang mesa**: ipinagagawa | **kay Ben**: gagawa |\n| **Pagawain mo si Ben ng mesa.** | **si Ben**: gagawa | **ng mesa**: gagawin |\n\nMaaaring tumukoy ang dalawa sa magkaugnay na sitwasyon, ngunit hindi sila basta pagpapalit lamang ng ayos ng salita. Sa una, ang mesa ang tuwirang itinatakdang ipagawa. Sa ikalawa, si Ben ang tuwirang inaatasang gumawa ng mesa.\n\n:::warning\nKapag binago mo ang **ipagawa** tungo sa **pagawain**, ayusin din ang mga pananda.\n\n✓ **Ipagawa mo ang mesa kay Ben.**\n\n✓ **Pagawain mo si Ben ng mesa.**\n\nPara sa kahulugang si Ben ang gagawa, huwag panatilihin ang *kay Ben* sa ikalawang padron: **si Ben** ang kailangan dito.\n:::\n\n## 6. Mabilis na pagsusuri ng mga papel\n\nBago bumuo ng tagubilin, sundin ang tatlong hakbang:\n\n1. Tukuyin kung **sino ang nagpapagawa**. Sa mga padron ng *papuntahin*, *ipagawa* at *pagawain*, maaari itong *ni Lina* o *mo*.\n2. Piliin kung **tao o gawain** ang ilalagay sa ang-parirala.\n3. Markahan ang natitirang kalahok ayon sa napiling pandiwa.\n\n- **Papuntahin mo siya sa opisina.** → Siya ang pupunta.\n- **Ipagawa mo ang mesa sa kaniya.** → Ang mesa ang ipinagagawa; siya ang gagawa.\n- **Pagawain mo siya ng mesa.** → Siya ang inaatasang gumawa.\n\n:::tip\nHuwag umasa sa pananda lamang. Basahin din ang pandiwa: sa **papuntahin**, ang *sa opisina* ay lugar; sa **ipagawa**, ang *sa kaniya* ay taong gagawa.\n:::",[841],{"id":842,"name":562,"level":538,"language":9,"isCompleted":843,"completionPercentage":844,"totalExercises":16,"completedExercises":844},"01a1932e-3d09-7b20-afd9-565d0a100e61",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[848],{"id":849,"title":850,"vocabularyListWords":851,"isPublished":859},"01a1932e-93b8-7b53-b691-917b332e33ad","Mga pandiwa sa pag-uutos ng gawain",[852,861,869,877,885],{"id":853,"vocabularyWord":854,"displayOrder":11},"01a1932e-93b8-7bff-b691-917b340e9652",{"id":855,"word":856,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":857,"partsOfSpeech":858,"audio":859,"audioUrl":860},"01a1932e-720a-73f5-b63e-2e0a346203fe","papuntahin","tts_90ace8c95c2794c3_fil-PH.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_90ace8c95c2794c3_fil-PH.mp3",{"id":862,"vocabularyWord":863,"displayOrder":16},"01a1932e-93b8-7c83-b691-917b34f1d25a",{"id":864,"word":865,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":866,"partsOfSpeech":867,"audio":859,"audioUrl":868},"01a1932e-714c-73be-a78d-d4df170911c5","ipagawa","tts_374a58613f73cefd_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_374a58613f73cefd_fil-PH.mp3",{"id":870,"vocabularyWord":871,"displayOrder":21},"01a1932e-93b8-7cbf-b691-917b359bd162",{"id":872,"word":873,"frequency":31,"level":181,"language":9,"audioFilePath":874,"partsOfSpeech":875,"audio":859,"audioUrl":876},"01a1932e-71ef-7295-97bf-f9123ede66f3","pagawain","tts_c1d75187b92a9874_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c1d75187b92a9874_fil-PH.mp3",{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":26},"01a1932e-93b8-7cf3-b691-917b35ce83a6",{"id":880,"word":881,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":882,"partsOfSpeech":883,"audio":859,"audioUrl":884},"01a1932e-71c0-7af8-ae68-db53d43edeee","magpagawa","tts_1b4518d8593d34ba_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1b4518d8593d34ba_fil-PH.mp3",{"id":886,"vocabularyWord":887,"displayOrder":31},"01a1932e-93b8-7d23-b691-917b3676350e",{"id":888,"word":889,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":890,"partsOfSpeech":891,"audio":859,"audioUrl":892},"01a1932e-71c3-7ca4-89b9-8e7bc4cbf259","magpapunta","tts_b37e4f828a1e8e62_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b37e4f828a1e8e62_fil-PH.mp3",[],null,[896,905],{"@id":897,"@type":898,"id":899,"grammarPage":900,"title":901,"instructions":902,"displayOrder":844,"type":903,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":904},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-637e-7034-abaa-a0cb5ffe6735","GrammarExercise","01a1932e-637e-7034-abaa-a0cb5ffe6735","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Mga tagubilin: sino ang kikilos?","Piliin ang sagot ayon sa pandiwa at sa papel ng bawat kalahok.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_50cbfd1f-f3e7-4e36-8df3-d674efb7e66c_hero.webp?v=1793470653",{"@id":906,"@type":898,"id":907,"grammarPage":900,"title":908,"instructions":909,"displayOrder":11,"type":903,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":910},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6390-7d55-8f9c-9533648d60b2","01a1932e-6390-7d55-8f9c-9533648d60b2","Aspekto at pokus sa pagsasalaysay ng pagpapagawa","Piliin ang pandiwang tumutugma sa hinihinging aspekto o pokus at sa mga pananda sa pangungusap.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_feae6c45-2681-46cb-b4f7-0f1c84670b3d_hero.webp?v=1793470653",{"id":899,"grammarPage":900,"title":901,"instructions":902,"seoTitle":912,"seoDescription":913,"displayOrder":844,"type":903,"questions":914,"ogImageUrl":904},"Papuntahin at ipagawa: piliin ang mga kalahok","Sanayin ang papuntahin, ipagawa at pagawain sa pagpili ng sagot tungkol sa mga tagubilin, taong kikilos, lugar na pupuntahan at mga gawaing ibinibigay.",[915],{"id":916,"sentenceTemplate":917,"displayOrder":844,"explanation":918,"exampleSentence":919,"blanks":920},"01a1932e-637e-724c-abaa-a0cb6132cd1e","Ang mensahero ang dapat pumunta, hindi ang kausap mo. __1__ mo ang mensahero sa bangko.","Papuntahin ang kailangan dahil ang kausap ang magpapapunta sa mensahero. Pumunta ang utos sa mismong pupunta; hindi pagpapapunta ang ipagawa.","Papuntahin ninyo ang nars sa silid ng pasyente.",[921],{"id":922,"blankNumber":11,"options":923},"01a1932e-637e-71f8-abaa-a0cb612bbfd0",[924,927,930],{"id":925,"optionText":926,"isCorrect":843,"displayOrder":844},"01a1932e-637e-7158-abaa-a0cb60417d67","Pumunta",{"id":928,"optionText":929,"isCorrect":859,"displayOrder":11},"01a1932e-637e-71a0-abaa-a0cb605ab138","Papuntahin",{"id":931,"optionText":932,"isCorrect":843,"displayOrder":16},"01a1932e-637e-71d0-abaa-a0cb60dc662f","Ipagawa",{"html":934,"toc":935},"\u003Cp>Kapag may inuutusan o hinihilingang kumilos, mahalagang malinaw kung sino ang nagpapagawa, sino ang kikilos, at ano ang gagawin. Sa \u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong>, makikita mo kung paano nagbabago ang papel ng ang-parirala at ang pagmamarka sa ibang kalahok.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"sino-ang-nagpapagawa-at-sino-ang-kumikilos\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Sino ang nagpapagawa at sino ang kumikilos?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pagpapagawa, may isang taong nag-uutos, humihiling o nag-aayos upang ibang tao ang gumawa ng kilos. Hindi laging pamimilit ang ipinahihiwatig nito; nakadepende iyon sa sitwasyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Namamahala si Lina sa isang pagawaan. Kailangan niya ng bagong mesa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Si Lina ang \u003Cstrong>nagpapagawa\u003C\u002Fstrong>: siya ang magpapasimula o mag-aayos ng gawain.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Si Ben ang \u003Cstrong>gagawa\u003C\u002Fstrong>: siya ang bubuo ng mesa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ang mesa ang \u003Cstrong>ipinagagawa\u003C\u002Fstrong>: ito ang bagay na bubuuin.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi laging ang nagpapagawa o ang gumagawa ang nasa ang-parirala. Sa halimbawang ito, \u003Cstrong>ang mesa\u003C\u002Fstrong> ang ang-parirala. Ang anyo ng pandiwa ang tumutulong upang malaman ang papel nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa mga anyong \u003Cstrong>magpa-\u003C\u002Fstrong>, maaari namang ang nagpapagawa o nagpapapunta ang nasa ang-parirala:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel ng ang-parirala\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ibang kalahok\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nagpagawa si Lina ng mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Lina\u003C\u002Fstrong>: nagpagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng mesa\u003C\u002Fstrong>: bagay na ipinagawa; \u003Cstrong>kay Ben\u003C\u002Fstrong>: taong gumawa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nagpapunta si Lina ng tao sa opisina.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Lina\u003C\u002Fstrong>: nag-utos o nag-ayos na may pumunta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng tao\u003C\u002Fstrong>: taong pinapunta; \u003Cstrong>sa opisina\u003C\u002Fstrong>: pupuntahang lugar\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ihambing ang \u003Cstrong>Nagpagawa si Lina ng mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>Ipinagawa ni Lina ang mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong>. Sa una, si Lina ang nasa pokus; sa ikalawa, ang mesa. Nagbabago rin ang mga pananda ayon sa napiling pokus.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"tatlong-anyo-dalawang-pangunahing-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Tatlong anyo, dalawang pangunahing pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong> ay mula sa \u003Cem>punta\u003C\u002Fem>, samantalang ang \u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong> ay mula sa \u003Cem>gawa\u003C\u002Fem>. Sa mga pangungusap sa ibaba, ginagamit ang mga ito sa pag-uutos o pagbibigay ng tagubilin.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pagbuo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel ng ang-parirala\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pa- + punta + -hin\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>taong pupunta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Papuntahin mo \u003Cstrong>si Ben\u003C\u002Fstrong> sa pagawaan.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>i- + pa- + gawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bagay o gawaing ipagagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ipagawa mo \u003Cstrong>ang mesa\u003C\u002Fstrong> kay Ben.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pa- + gawa + -in\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>taong gagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pagawain mo \u003Cstrong>si Ben\u003C\u002Fstrong> ng mesa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kasama sa pangkat ng \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> para sa pangalan ng tao at mga panghalip na gaya ng \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>. Kaya ang \u003Cem>si Ben\u003C\u002Fem> ay gumaganap na ang-parirala sa una at ikatlong halimbawa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"mga-anyo-ayon-sa-aspekto\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Mga anyo ayon sa aspekto\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Sa utos o tagubiling may \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ninyo\u003C\u002Fstrong>, karaniwang ginagamit ang anyong walang aspekto: \u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>Papuntahin ninyo si Ben sa opisina\u003C\u002Fstrong>. Sa pagsasalaysay, piliin ang aspekto ayon sa kalagayan ng kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Anyong walang aspekto\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Perpektibo: naganap na\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Imperpektibo: nagaganap o inuulit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kontemplatibo: hindi pa nasisimulan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pinapunta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pinapupunta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>papupuntahin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ipinagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ipinagagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ipagagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pinagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pinagagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pagagawin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Halimbawa: \u003Cstrong>Ipinagawa ni Lina ang mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong> para sa naganap nang pagpapagawa; \u003Cstrong>Ipinagagawa ni Lina ang mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong> para sa kasalukuyang pagpapagawa; \u003Cstrong>Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben\u003C\u002Fstrong> para sa balak pa lamang. Ang \u003Cstrong>ipinagagawa\u003C\u002Fstrong> sa mga paglalarawan ng papel sa pahinang ito ay tumutukoy sa bagay o gawaing ipinauubaya sa iba.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Mga tiyak na padron ito para sa mga pandiwang tinatalakay. Huwag ipalagay na maaaring ikabit ang bawat panlapi sa anumang ugat nang hindi nagbabago ang kahulugan o pagiging natural ng salita.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"papuntahin-ang-taong-pupunta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Papuntahin: ang taong pupunta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong> kapag nais mong may mag-utos, humiling o mag-ayos na pumunta ang isang tao sa isang lugar.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Papupuntahin ni Lina si Ben sa pagawaan.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Bahagi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ni Lina\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>nagpapapunta\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Ben\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>taong pupunta\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>sa pagawaan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>pupuntahang lugar\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kung ang kausap mo ang magpapapunta, gamitin ang \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Kailangan ng tagapamahala ng makakausap sa opisina.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Papuntahin mo si Ben sa opisina.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung nabanggit na si Ben: \u003Cstrong>Papuntahin mo siya sa opisina.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ihambing ang \u003Cstrong>Pumunta ka sa opisina\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>Papuntahin mo si Ben sa opisina\u003C\u002Fstrong>. Sa una, ang kausap mismo ang pupunta. Sa ikalawa, ang kausap ang magpapapunta kay Ben.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ipagawa-ang-bagay-o-gawaing-ipagagawa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Ipagawa: ang bagay o gawaing ipagagawa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong>, ang bagay o gawaing ipagagawa ang nasa ang-parirala. Sa karaniwang padron dito, ang gagawa ay minamarkahan ng \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kay\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagagawa ni Lina ang mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ni Lina\u003C\u002Fstrong>: ang nagpapagawa;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ang mesa\u003C\u002Fstrong>: ang ipinagagawa;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>kay Ben\u003C\u002Fstrong>: ang taong gagawa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>kay\u003C\u002Fstrong> bago ang pangalan ng isang tao at \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> bago ang karaniwang pangngalan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa sa karpintero.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung nabanggit na ang karpintero: \u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa sa kaniya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi lamang bagay ang maaaring ipagawa. Maaari ring gawain: \u003Cstrong>Ipagawa mo ang paglilinis kay Ben.\u003C\u002Fstrong> Dito, ang paglilinis ang ipinagagawa at si Ben ang lilinis.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"pagawain-ang-taong-gagawa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Pagawain: ang taong gagawa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong>, ang taong inaatasang gumawa ang nasa ang-parirala. Ang bagay na gagawin ay maaaring markahan ng \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Pagagawin ni Lina si Ben ng mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dito, si Lina ang nagpapagawa, si Ben ang gagawa, at mesa ang gagawin. Ihambing ang dalawang tagubilin:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Tagubilin\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel ng ang-parirala\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pagmamarka sa ibang kalahok\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ang mesa\u003C\u002Fstrong>: ipinagagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kay Ben\u003C\u002Fstrong>: gagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Pagawain mo si Ben ng mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>si Ben\u003C\u002Fstrong>: gagawa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng mesa\u003C\u002Fstrong>: gagawin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Maaaring tumukoy ang dalawa sa magkaugnay na sitwasyon, ngunit hindi sila basta pagpapalit lamang ng ayos ng salita. Sa una, ang mesa ang tuwirang itinatakdang ipagawa. Sa ikalawa, si Ben ang tuwirang inaatasang gumawa ng mesa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Kapag binago mo ang \u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong> tungo sa \u003Cstrong>pagawain\u003C\u002Fstrong>, ayusin din ang mga pananda.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa kay Ben.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Pagawain mo si Ben ng mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Para sa kahulugang si Ben ang gagawa, huwag panatilihin ang \u003Cem>kay Ben\u003C\u002Fem> sa ikalawang padron: \u003Cstrong>si Ben\u003C\u002Fstrong> ang kailangan dito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mabilis-na-pagsusuri-ng-mga-papel\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Mabilis na pagsusuri ng mga papel\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago bumuo ng tagubilin, sundin ang tatlong hakbang:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Tukuyin kung \u003Cstrong>sino ang nagpapagawa\u003C\u002Fstrong>. Sa mga padron ng \u003Cem>papuntahin\u003C\u002Fem>, \u003Cem>ipagawa\u003C\u002Fem> at \u003Cem>pagawain\u003C\u002Fem>, maaari itong \u003Cem>ni Lina\u003C\u002Fem> o \u003Cem>mo\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Piliin kung \u003Cstrong>tao o gawain\u003C\u002Fstrong> ang ilalagay sa ang-parirala.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Markahan ang natitirang kalahok ayon sa napiling pandiwa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Papuntahin mo siya sa opisina.\u003C\u002Fstrong> → Siya ang pupunta.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ipagawa mo ang mesa sa kaniya.\u003C\u002Fstrong> → Ang mesa ang ipinagagawa; siya ang gagawa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Pagawain mo siya ng mesa.\u003C\u002Fstrong> → Siya ang inaatasang gumawa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Huwag umasa sa pananda lamang. Basahin din ang pandiwa: sa \u003Cstrong>papuntahin\u003C\u002Fstrong>, ang \u003Cem>sa opisina\u003C\u002Fem> ay lugar; sa \u003Cstrong>ipagawa\u003C\u002Fstrong>, ang \u003Cem>sa kaniya\u003C\u002Fem> ay taong gagawa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n",[936,940,944,948,952,956,960],{"id":937,"text":938,"depth":16,"number":939},"sino-ang-nagpapagawa-at-sino-ang-kumikilos","Sino ang nagpapagawa at sino ang kumikilos?","1",{"id":941,"text":942,"depth":16,"number":943},"tatlong-anyo-dalawang-pangunahing-pagpili","Tatlong anyo, dalawang pangunahing pagpili","2",{"id":945,"text":946,"depth":21,"number":947},"mga-anyo-ayon-sa-aspekto","Mga anyo ayon sa aspekto","2.1",{"id":949,"text":950,"depth":16,"number":951},"papuntahin-ang-taong-pupunta","Papuntahin: ang taong pupunta","3",{"id":953,"text":954,"depth":16,"number":955},"ipagawa-ang-bagay-o-gawaing-ipagagawa","Ipagawa: ang bagay o gawaing ipagagawa","4",{"id":957,"text":958,"depth":16,"number":959},"pagawain-ang-taong-gagawa","Pagawain: ang taong gagawa","5",{"id":961,"text":962,"depth":16,"number":963},"mabilis-na-pagsusuri-ng-mga-papel","Mabilis na pagsusuri ng mga papel","6"]