[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita":837,"grammar-lesson-path-tl-pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita-none":1014,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c":1015,"grammar-quick-check-01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c":1031,"grammar-lesson-body-01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c-77xd88n7p":1053},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":687,"title":688,"slug":689,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":679,"displayOrder":690,"grammarTopics":840,"createdAt":845,"updatedAt":846,"totalExercises":16,"vocabularyLists":847,"readyImages":1013},"Unawain ang pagsasama ng mga panlapi, pagbabago ng papel sa pangungusap, at mga limitasyon ng pagbuo batay sa kahulugan, ugat at nakagawiang gamit.","## 1. Pagsasama ng panlapi at kahulugan\n\nSa pagbuo ng salita, hindi sapat na pagdugtungin ang mga panlaping kilala mo. Kailangang suriin kung ang nabuo ay may malinaw na kahulugan, angkop na kayarian ng pangungusap, at kinikilalang gamit. Dito, pag-uugnayin mo ang mga ito upang makilala ang mga padron at ang kanilang mga limitasyon.\n\nLayunin mong:\n\n- maipaliwanag ang ambag ng magkakaugnay na panlapi;\n- maitugma ang nabuong pandiwa sa mga kalahok sa pangungusap;\n- maihiwalay ang maaaring hulaan sa padron sa kailangang alamin bilang buong salita.\n\nAng **pinagsamang panlapi** ay hindi basta sunod-sunod na pantig. Maaaring kumilos ang isang kombinasyon bilang nakikilalang padron, gaya ng **magpa-** at **ipa-** sa pagpapagawa. Gayunman, hindi nangangahulugang maaari mong ikabit ang bawat kombinasyon sa anumang ugat.\n\n## 2. Magkakaugnay na anyo, magkaibang pag-aayos\n\nSa karaniwang pagpapagawa, iniuugnay ng **pa-** ang nagpapagawa sa kilos na isasagawa ng iba. Nakikipag-ugnayan ito sa iba pang panlapi upang mabuo ang pandiwa. Tingnan ang magkakaugnay na anyo ng **sulat**:\n\n| Anyo | Ugnayang ipinapahayag | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| **sumulat** | Ang tinutukoy ng ang-parirala ang gumagawa ng pagsulat. | Sumulat ang kalihim ng liham. |\n| **magpasulat** | Ang tinutukoy ng ang-parirala ang nagpapagawa ng pagsulat. | Nagpasulat ang direktor ng liham sa kalihim. |\n| **ipasulat** | Ang tinutukoy ng ang-parirala ang ipinagagawang sulatin. | Ipinasulat ng direktor ang liham sa kalihim. |\n\nSa huling dalawang halimbawa, ang direktor ang nagpapagawa, ang kalihim ang sumusulat, at ang liham ang sulatin. Nagbabago ang pag-aayos ng mga kalahok, hindi lamang ang anyo ng pandiwa.\n\nHindi rin simpleng pagdaragdag ng **magpa-** sa buong **sumulat** ang pagbuo ng **magpasulat**. Sa padron na ito, **sulat** ang batayan; hindi pinananatili ang **-um-**.\n\n:::warning\nPara sa kahulugang *magpagawa ng isang sulatin*, gamitin ang **magpasulat**, hindi **magpasumulat**. Hindi iniipon sa iisang salita ang lahat ng panlaping makikita sa magkakaugnay na pandiwa.\n:::\n\n### Iba pang kombinasyon at ang kanilang mga limitasyon\n\nHindi pagpapagawa ang kahulugan ng lahat ng pinagsamang panlapi. May mga kombinasyong nagpapahayag ng pakikilahok, paggawa para sa iba, kalagayan, o kakayahang maisagawa ang kilos.\n\n| Kombinasyon | Halimbawa at kahulugan | Limitasyon |\n| --- | --- | --- |\n| **maki- \u002F makipag-** | **Nakikain siya sa mga kapitbahay.** Sumalo siya sa kanilang pagkain. **Nakipag-usap siya sa guro.** Ang guro ang kaniyang kausap. | Kailangang angkop ang kilos sa pakikilahok o pakikipag-ugnayan. Hindi malayang mapagpapalit ang dalawang anyo: ang **makikain** ay pagsalo sa pagkain; ang **makipagkainan** ay nagbibigay-diin sa pagkain kasama ng iba. |\n| **ipag-** | **Ipinagluto niya ng hapunan ang anak.** Siya ang nagluto para sa anak; ang anak ang tinutukoy ng ang-parirala. | Sa ganitong gamit, ang ang-parirala ang nakikinabang sa kilos. Hindi ito ang bagay na ipinagagawa, gaya ng sa **Ipinabasa niya ang tula**. Hindi rin lahat ng salitang may **ipag-** ay may ganitong kahulugan: ang **ipagbili** ay nangangahulugang ibenta. |\n| **magka- \u002F pagka-** | **Nagkasakit siya.** Nagkaroon siya ng sakit. **Ang pagkakasakit niya ang dahilan ng pagliban.** Ginawang pangngalan ang pangyayari. | Sa pares na ito, nagbabago rin ang kayarian: pandiwa ang **magkasakit**, samantalang pangngalan ang **pagkakasakit**. Hindi sapat na palitan lamang ang **mag-** ng **pag-**; may pag-uulit din ng **ka**. May ibang gamit ang mga panlaping ito, kaya hindi maaaring ilapat sa lahat ang kahulugang “magkaroon ng.” |\n| **makapag- \u002F nakapag-** | **Nakapagsulat siya ng liham.** Naisagawa niya ang pagsulat. **Nakapagpasulat siya ng liham sa kalihim.** Naisagawa niya ang pagpapasulat. | Ang **nakapag-** ang anyong naganap na kaugnay ng **makapag-**. Sa **nakapagpasulat**, ang kakayahan o pagkakataong naisakatuparan ay tumutukoy sa pagpapagawa; hindi nito sinasabing siya mismo ang sumulat. Kailangang malinaw kung aling kilos ang saklaw ng panlapi. |\n\n## 3. Kailangang magkasundo ang anyo at pangungusap\n\nKapag pumili ka ng pinagsamang panlapi, kailangan mo ring piliin ang angkop na mga pananda. Hindi sapat na palitan lamang ang pandiwa habang iniiwan ang lahat ng kalahok sa dati nilang anyo.\n\n:::example\nHiniling ng guro na basahin ng isang mag-aaral ang tula sa harap ng klase.\n\n| Padron | Pangungusap | Papel ng tinutukoy ng ang-parirala |\n| --- | --- | --- |\n| **magpa-** | **Nagpabasa ang guro ng tula sa mag-aaral.** | Ang guro ang nagpapagawa. |\n| **ipa-** | **Ipinabasa ng guro ang tula sa mag-aaral.** | Ang tula ang bagay na ipinababasa. |\n| **pa-…-in** | **Pinabasa ng guro ng tula ang mag-aaral.** | Ang mag-aaral ang pinagagawa ng kilos: siya ang babasa. |\n\nSa tatlong pangungusap, ang guro ang nagpapagawa, ang mag-aaral ang bumabasa, at ang tula ang binabasa. Ang nagbabago ay kung alin sa tatlong papel ang tinutukoy ng **ang-parirala**.\n:::\n\nMagkaugnay ang tatlong pangungusap, ngunit hindi sila awtomatikong mapagpapalit sa bawat usapan. Mahalaga rin kung sino o ano ang pinag-uusapan at kung tiyak na ba sa mga kausap ang tinutukoy na bagay.\n\nMakikita rin ang magkakaugnay na kombinasyon sa **magpakain** at **pakainin**:\n\n- **Nagpakain si Mara ng lugaw sa bata.** Si Mara ang nagbigay ng pagkain.\n- **Pinakain ni Mara ng lugaw ang bata.** Ang bata ang pinakain.\n\nDito, **pa-…-in** ang padron sa **pakainin**. Ang bata ang tinutukoy ng ang-parirala at siya ang kakain. Nakaleksikalisa na rin ang **pakainin** sa kahulugang **bigyan ng pagkain**: karaniwang pagpapakain ang tinutukoy, hindi kinakailangang pag-uutos sa bata na kumain. Gayunman, hindi ito dahilan upang bumuo ng katumbas na anyo mula sa bawat ugat. Kailangang suriin ang aktuwal na gamit ng bawat pandiwa.\n\n## 4. Hindi mahuhulaan ang lahat sa mga bahagi\n\nMay mga kahulugang malinaw sa isang produktibong padron. Halimbawa, madaling maunawaan ang **magpalinis ng silid** bilang pagpapagawa ng paglilinis. Ngunit may mga salitang hindi sapat na ipaliwanag sa pamamagitan ng magkakahiwalay na bahagi.\n\nIhambing ang sumusunod:\n\n| Salita | Karaniwang kahulugan sa halimbawa | Dapat tandaan |\n| --- | --- | --- |\n| **magpalinis** | Nagpalinis si Ana ng silid sa kaniyang kapatid. | May nagpapagawa at may inaasahang gagawa ng paglilinis. |\n| **magpahinga** | Nagpahinga si Ana pagkatapos maglinis. | Si Ana mismo ang namahinga; hindi ito karaniwang nangangahulugang nagpagawa siya ng paghinga sa iba. |\n\nMagkahawig ang simula ng dalawang salita, ngunit hindi mo maaaring ipataw sa **magpahinga** ang karaniwang kahulugan ng pagpapagawa na makikita sa **magpalinis**.\n\n:::note\nSa kasalukuyang gamit, **pahinga** ang ugat ng **magpahinga**: **mag- + pahinga** ang paghahati, hindi **magpa- + hinga**. Hindi sinusuri rito ang **pahinga** bilang **pa- + hinga**. Sa paggamit ngayon, unahin ang kahulugan ng buong salita kaysa sa mekanikal na paghahati nito.\n:::\n\n## 5. Mga hangganan ng pagpapalawak ng padron\n\nAng isang padron ay **produktibo** kung nagagamit ito sa pagbuo ng mga bagong salitang nauunawaan ng mga kausap. Hindi ibig sabihin nito na walang hanggan ang paggamit nito.\n\nMay tatlong mahalagang pagsusuri:\n\n1. **Kahulugan:** May makatuwirang ugnayan ba ang ugat at ang kahulugang idinaragdag? Sa pagpapagawa, anong kilos ang inaasahang gagawin, at sino ang gagawa nito?\n2. **Kayarian:** Tugma ba ang pandiwa sa ang-, ng-, at sa-parirala? Ang tamang kombinasyon ng panlapi ay nangangailangan pa rin ng tamang pangungusap.\n3. **Nakagawiang gamit:** Ginagamit ba talaga ang salita sa kahulugang nilalayon mo? Ang isang anyong nauunawaan ay maaaring bago, bihira, o hindi natural sa isang partikular na rehistro.\n\nHindi sapat na batayan ang haba ng salita. Maaaring natural ang isang mahabang anyo, at maaaring alanganin ang isang maikli kung hindi ito tugma sa kinikilalang padron.\n\n:::tip\nKung hindi ka tiyak sa isang bagong kombinasyon, gumamit muna ng mas malinaw na parirala. Halimbawa, maaaring sabihin ang **Hiniling niyang isulat ng kalihim ang liham** kung ang mahalagang ipahayag ay ang mismong paghiling. Hindi ito eksaktong kapalit sa lahat ng konteksto ng **nagpasulat**, ngunit malinaw nitong tinutukoy ang ugnayang nilalayon.\n:::\n\nSa pagsuri ng gamit, hanapin ang buong pangungusap, hindi lamang ang salita. Tingnan din kung ang pinagkunan ay pormal, kolokyal, rehiyonal, o pampanitikan. Ang paglitaw ng isang anyo sa isang rehistro ay hindi patunay na karaniwan ito sa lahat.\n\n## 6. Mula sa padron tungo sa wastong pagpili\n\nBago ka gumamit ng salitang may pinagsamang panlapi, sundan ang maikling pagsusuring ito:\n\n- **Tukuyin ang ugat at kinikilalang padron:** halimbawa, **sulat → magpasulat \u002F ipasulat**.\n- **Linawin ang mga papel:** sino ang nagpapagawa, sino ang gagawa, at ano ang gagawin?\n- **Itugma ang mga pananda:** **Nagpasulat ang direktor…** ngunit **Ipinasulat ng direktor ang liham…**\n- **Suriin ang buong kahulugan:** huwag ipagpalagay na bawat salitang nagsisimula sa **magpa-** ay karaniwang pagpapagawa.\n- **Kilalanin ang limitasyon:** kung hindi matiyak ang anyo o kahulugan, sumangguni sa mapagkakatiwalaang gamit o pumili ng malinaw na parirala.\n\nAng mahalagang kasanayan ay hindi ang pagbuo ng pinakamaraming anyo. Ito ang pagpili ng **kinikilalang kombinasyon, angkop na kahulugan, at wastong kayarian** para sa nais mong sabihin.",[841],{"id":842,"name":688,"level":679,"language":9,"isCompleted":843,"completionPercentage":844,"totalExercises":16,"completedExercises":844},"01a1932e-3d18-711c-88ff-6e9bb98c80c3",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[848],{"id":849,"title":850,"vocabularyListWords":851,"isPublished":859},"01a1932e-93d4-7715-8263-8583e64a0fe7","Mga pandiwang dapat unawain bilang buo",[852,861,869,877,889,899,909,917,923,931,939,947,955,963,971,979,989,999,1007],{"id":853,"vocabularyWord":854,"displayOrder":11},"01a1932e-93d4-7781-8263-8583e6ae8add",{"id":855,"word":856,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":857,"partsOfSpeech":858,"audio":859,"audioUrl":860},"01a1932e-70a2-7ea8-b15c-46147999b6de","sumulat","tts_fdae407a94bacbf4_fil-PH.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fdae407a94bacbf4_fil-PH.mp3",{"id":862,"vocabularyWord":863,"displayOrder":16},"01a1932e-93d4-77b9-8263-8583e7888ba0",{"id":864,"word":865,"frequency":31,"level":181,"language":9,"audioFilePath":866,"partsOfSpeech":867,"audio":859,"audioUrl":868},"01a1932e-71c5-7d9b-bee5-84e42cf73ea2","magpasulat","tts_7fe21722fe21ce60_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7fe21722fe21ce60_fil-PH.mp3",{"id":870,"vocabularyWord":871,"displayOrder":21},"01a1932e-93d4-77e5-8263-8583e8167048",{"id":872,"word":873,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":874,"partsOfSpeech":875,"audio":859,"audioUrl":876},"01a1932e-7155-7544-b797-dd353a31b4a7","ipasulat","tts_8083a653fa27648b_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8083a653fa27648b_fil-PH.mp3",{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":26},"01a1932e-93d4-7809-8263-8583e8e21871",{"id":880,"word":881,"frequency":31,"level":181,"language":9,"audioFilePath":882,"partsOfSpeech":883,"audio":859,"audioUrl":888},"01a1932e-7274-711e-8bc6-f9f4eb459117","magpabasa","tts_7d437b615e689040_fil-PH.mp3",[884],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72ca-72bf-b1bc-9aca7d982b46","VERB","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7d437b615e689040_fil-PH.mp3",{"id":890,"vocabularyWord":891,"displayOrder":31},"01a1932e-93d4-7829-8263-8583e96b285d",{"id":892,"word":893,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":894,"partsOfSpeech":895,"audio":859,"audioUrl":898},"01a1932e-7263-7231-a99b-942c0b3aff1a","ipabasa","tts_a073216201eae13e_fil-PH.mp3",[896],{"id":897,"partOfSpeech":886,"definition":887,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72c9-7162-8319-83df491608a1","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a073216201eae13e_fil-PH.mp3",{"id":900,"vocabularyWord":901,"displayOrder":36},"01a1932e-93d4-7849-8263-8583ea3b305a",{"id":902,"word":903,"frequency":31,"level":181,"language":9,"audioFilePath":904,"partsOfSpeech":905,"audio":859,"audioUrl":908},"01a1932e-7284-7d30-bc52-96ab4bdb204b","pabasahin","tts_4c9d03472c83bfe9_fil-PH.mp3",[906],{"id":907,"partOfSpeech":886,"definition":887,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72cb-72a4-b27b-5145675e3b01","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4c9d03472c83bfe9_fil-PH.mp3",{"id":910,"vocabularyWord":911,"displayOrder":41},"01a1932e-93d4-7879-8263-8583eae6bd7b",{"id":912,"word":913,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":914,"partsOfSpeech":915,"audio":859,"audioUrl":916},"01a1932e-71d5-7814-bd2b-4d34a50d0f9b","makikain","tts_bbcd022d1bdf4ab0_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bbcd022d1bdf4ab0_fil-PH.mp3",{"id":918,"vocabularyWord":919,"displayOrder":46},"01a1932e-93d4-7899-8263-8583eb59ca7f",{"id":920,"word":921,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":922,"audio":843},"01a1932e-71d7-7896-b59f-5df8a2cbfb6b","makipag-usap",[],{"id":924,"vocabularyWord":925,"displayOrder":51},"01a1932e-93d4-78b9-8263-8583ebc3c837",{"id":926,"word":927,"frequency":26,"level":367,"language":9,"audioFilePath":928,"partsOfSpeech":929,"audio":859,"audioUrl":930},"01a1932e-72ab-757a-a067-78d370bae161","makipagkainan","tts_00bf385766fe3a8d_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_00bf385766fe3a8d_fil-PH.mp3",{"id":932,"vocabularyWord":933,"displayOrder":56},"01a1932e-93d4-78d5-8263-8583ec521060",{"id":934,"word":935,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":936,"partsOfSpeech":937,"audio":859,"audioUrl":938},"01a1932e-7150-78e1-8d87-8020c99fa84b","ipagluto","tts_2d53ee42e22ef126_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2d53ee42e22ef126_fil-PH.mp3",{"id":940,"vocabularyWord":941,"displayOrder":61},"01a1932e-93d4-78f1-8263-8583ecf4fa18",{"id":942,"word":943,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":944,"partsOfSpeech":945,"audio":859,"audioUrl":946},"01a1932e-714e-7810-8e23-9d223313ff4b","ipagbili","tts_d9c96697e5f12a28_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d9c96697e5f12a28_fil-PH.mp3",{"id":948,"vocabularyWord":949,"displayOrder":66},"01a1932e-93d4-7911-8263-8583ed83d07a",{"id":950,"word":951,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":952,"partsOfSpeech":953,"audio":859,"audioUrl":954},"01a1932e-7174-78f3-986a-922fe39f229d","magkasakit","tts_b230ff2d549017c1_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b230ff2d549017c1_fil-PH.mp3",{"id":956,"vocabularyWord":957,"displayOrder":71},"01a1932e-93d4-792d-8263-8583edfd49e9",{"id":958,"word":959,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":960,"partsOfSpeech":961,"audio":859,"audioUrl":962},"01a1932e-71f5-74e3-92cf-cbb116dd8ff8","pagkakasakit","tts_301a5875f899518f_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_301a5875f899518f_fil-PH.mp3",{"id":964,"vocabularyWord":965,"displayOrder":76},"01a1932e-93d4-7949-8263-8583ee874bfa",{"id":966,"word":967,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":968,"partsOfSpeech":969,"audio":859,"audioUrl":970},"01a1932e-71d2-75d1-910f-4b09e59d3034","makapagsulat","tts_1817b0885c8f9620_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1817b0885c8f9620_fil-PH.mp3",{"id":972,"vocabularyWord":973,"displayOrder":81},"01a1932e-93d4-7969-8263-8583ef1ab898",{"id":974,"word":975,"frequency":21,"level":367,"language":9,"audioFilePath":976,"partsOfSpeech":977,"audio":859,"audioUrl":978},"01a1932e-72a9-7279-84ee-e03e2938062a","makapagpasulat","tts_d058858eb474aa40_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d058858eb474aa40_fil-PH.mp3",{"id":980,"vocabularyWord":981,"displayOrder":86},"01a1932e-93d4-7985-8263-8583ef2e89be",{"id":982,"word":983,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":984,"partsOfSpeech":985,"audio":859,"audioUrl":988},"01a1932e-7275-7405-8c13-986c62fd898f","magpakain","tts_1a449a658d8e0887_fil-PH.mp3",[986],{"id":987,"partOfSpeech":886,"definition":887,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72ca-73f7-b1bc-9aca7e2e404d","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1a449a658d8e0887_fil-PH.mp3",{"id":990,"vocabularyWord":991,"displayOrder":91},"01a1932e-93d4-79a1-8263-8583ef910474",{"id":992,"word":993,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":994,"partsOfSpeech":995,"audio":859,"audioUrl":998},"01a1932e-7286-7f94-a01f-68d4fa343413","pakainin","tts_54fe102b1cfe39f6_fil-PH.mp3",[996],{"id":997,"partOfSpeech":886,"definition":887,"isPrimary":859,"meaningOrder":11},"01a1932e-72cb-7508-b27b-51456871cceb","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_54fe102b1cfe39f6_fil-PH.mp3",{"id":1000,"vocabularyWord":1001,"displayOrder":96},"01a1932e-93d4-79bd-8263-8583f06f5f1f",{"id":1002,"word":1003,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":1004,"partsOfSpeech":1005,"audio":859,"audioUrl":1006},"01a1932e-71c2-7c81-9a7a-da5a1923d29d","magpalinis","tts_0046e4f30aa598f7_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0046e4f30aa598f7_fil-PH.mp3",{"id":1008,"vocabularyWord":1009,"displayOrder":101},"01a1932e-93d4-79d9-8263-8583f0fd4cf9",{"id":1010,"word":1011,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1012,"audio":843},"01a1932e-6fdd-711d-ad02-91b1427bd715","magpahinga",[],[],null,[1016,1025],{"@id":1017,"@type":1018,"id":1019,"grammarPage":1020,"title":1021,"instructions":1022,"displayOrder":844,"type":1023,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":1024},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6440-7674-8397-b4e98837264c","GrammarExercise","01a1932e-6440-7674-8397-b4e98837264c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pagpapagawa: anyo at papel ng mga kalahok","Piliin ang sagot na tumutugma sa mga papel at kahulugang malinaw na itinakda sa bawat pangungusap.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9dea4ca4-84e6-4454-a5bd-a3b49595640d_hero.webp?v=1793470653",{"@id":1026,"@type":1018,"id":1027,"grammarPage":1020,"title":1028,"instructions":1029,"displayOrder":11,"type":1023,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":1030},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6456-778f-9402-e837c4836a90","01a1932e-6456-778f-9402-e837c4836a90","Buong kahulugan at hangganan ng mga padron","Piliin ang anyo o paliwanag na kaayon ng nakasaad na kahulugan. Isaalang-alang ang buong salita, kayarian at nakagawiang gamit.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c7de5270-ac88-4fd0-b4c5-1a25eae528a3_hero.webp?v=1793470653",{"id":1019,"grammarPage":1020,"title":1021,"instructions":1022,"seoTitle":1032,"seoDescription":1033,"displayOrder":844,"type":1023,"questions":1034,"ogImageUrl":1024},"Pinagsamang panlapi: pagpili sa pagpapagawa","Magsanay sa pinagsamang panlapi sa pagpili ng sagot sa mga patlang tungkol sa pagpapasulat, pagpapabasa, pagpapakain at mga papel ng kalahok sa gawain.",[1035],{"id":1036,"sentenceTemplate":1037,"displayOrder":844,"explanation":1038,"exampleSentence":1039,"blanks":1040},"01a1932e-6440-7850-8397-b4e98b24037c","Ang tagapangulo ang nag-utos at ang katulong ang gumawa ng sulatin. __1__ ang tagapangulo ng paanyaya sa katulong.","Nagpasulat ang kailangan dahil ang ang-parirala, ang tagapangulo, ang nagpapagawa. Sa sumulat, siya mismo ang susulat; sa ipinasulat, ang sulatin ang dapat tukuyin ng ang-parirala.","Bakit nagpasulat ang may-ari ng patalastas sa kaniyang kawani?",[1041],{"id":1042,"blankNumber":11,"options":1043},"01a1932e-6440-7800-8397-b4e98ad8517a",[1044,1047,1050],{"id":1045,"optionText":1046,"isCorrect":843,"displayOrder":844},"01a1932e-6440-7774-8397-b4e989322f6f","Sumulat",{"id":1048,"optionText":1049,"isCorrect":859,"displayOrder":11},"01a1932e-6440-77b0-8397-b4e989bae3ae","Nagpasulat",{"id":1051,"optionText":1052,"isCorrect":843,"displayOrder":16},"01a1932e-6440-77dc-8397-b4e98a0ff543","Ipinasulat",{"html":1054,"toc":1055},"\u003Ch2 id=\"pagsasama-ng-panlapi-at-kahulugan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Pagsasama ng panlapi at kahulugan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pagbuo ng salita, hindi sapat na pagdugtungin ang mga panlaping kilala mo. Kailangang suriin kung ang nabuo ay may malinaw na kahulugan, angkop na kayarian ng pangungusap, at kinikilalang gamit. Dito, pag-uugnayin mo ang mga ito upang makilala ang mga padron at ang kanilang mga limitasyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Layunin mong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>maipaliwanag ang ambag ng magkakaugnay na panlapi;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>maitugma ang nabuong pandiwa sa mga kalahok sa pangungusap;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>maihiwalay ang maaaring hulaan sa padron sa kailangang alamin bilang buong salita.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>pinagsamang panlapi\u003C\u002Fstrong> ay hindi basta sunod-sunod na pantig. Maaaring kumilos ang isang kombinasyon bilang nakikilalang padron, gaya ng \u003Cstrong>magpa-\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ipa-\u003C\u002Fstrong> sa pagpapagawa. Gayunman, hindi nangangahulugang maaari mong ikabit ang bawat kombinasyon sa anumang ugat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"magkakaugnay-na-anyo-magkaibang-pag-aayos\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Magkakaugnay na anyo, magkaibang pag-aayos\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa karaniwang pagpapagawa, iniuugnay ng \u003Cstrong>pa-\u003C\u002Fstrong> ang nagpapagawa sa kilos na isasagawa ng iba. Nakikipag-ugnayan ito sa iba pang panlapi upang mabuo ang pandiwa. Tingnan ang magkakaugnay na anyo ng \u003Cstrong>sulat\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ugnayang ipinapahayag\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>sumulat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang tinutukoy ng ang-parirala ang gumagawa ng pagsulat.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sumulat ang kalihim ng liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>magpasulat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang tinutukoy ng ang-parirala ang nagpapagawa ng pagsulat.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagpasulat ang direktor ng liham sa kalihim.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipasulat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang tinutukoy ng ang-parirala ang ipinagagawang sulatin.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ipinasulat ng direktor ang liham sa kalihim.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa huling dalawang halimbawa, ang direktor ang nagpapagawa, ang kalihim ang sumusulat, at ang liham ang sulatin. Nagbabago ang pag-aayos ng mga kalahok, hindi lamang ang anyo ng pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi rin simpleng pagdaragdag ng \u003Cstrong>magpa-\u003C\u002Fstrong> sa buong \u003Cstrong>sumulat\u003C\u002Fstrong> ang pagbuo ng \u003Cstrong>magpasulat\u003C\u002Fstrong>. Sa padron na ito, \u003Cstrong>sulat\u003C\u002Fstrong> ang batayan; hindi pinananatili ang \u003Cstrong>-um-\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Para sa kahulugang \u003Cem>magpagawa ng isang sulatin\u003C\u002Fem>, gamitin ang \u003Cstrong>magpasulat\u003C\u002Fstrong>, hindi \u003Cstrong>magpasumulat\u003C\u002Fstrong>. Hindi iniipon sa iisang salita ang lahat ng panlaping makikita sa magkakaugnay na pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"iba-pang-kombinasyon-at-ang-kanilang-mga-limitasyon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Iba pang kombinasyon at ang kanilang mga limitasyon\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Hindi pagpapagawa ang kahulugan ng lahat ng pinagsamang panlapi. May mga kombinasyong nagpapahayag ng pakikilahok, paggawa para sa iba, kalagayan, o kakayahang maisagawa ang kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kombinasyon\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa at kahulugan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Limitasyon\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>maki- \u002F makipag-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nakikain siya sa mga kapitbahay.\u003C\u002Fstrong> Sumalo siya sa kanilang pagkain. \u003Cstrong>Nakipag-usap siya sa guro.\u003C\u002Fstrong> Ang guro ang kaniyang kausap.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kailangang angkop ang kilos sa pakikilahok o pakikipag-ugnayan. Hindi malayang mapagpapalit ang dalawang anyo: ang \u003Cstrong>makikain\u003C\u002Fstrong> ay pagsalo sa pagkain; ang \u003Cstrong>makipagkainan\u003C\u002Fstrong> ay nagbibigay-diin sa pagkain kasama ng iba.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipag-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ipinagluto niya ng hapunan ang anak.\u003C\u002Fstrong> Siya ang nagluto para sa anak; ang anak ang tinutukoy ng ang-parirala.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sa ganitong gamit, ang ang-parirala ang nakikinabang sa kilos. Hindi ito ang bagay na ipinagagawa, gaya ng sa \u003Cstrong>Ipinabasa niya ang tula\u003C\u002Fstrong>. Hindi rin lahat ng salitang may \u003Cstrong>ipag-\u003C\u002Fstrong> ay may ganitong kahulugan: ang \u003Cstrong>ipagbili\u003C\u002Fstrong> ay nangangahulugang ibenta.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>magka- \u002F pagka-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nagkasakit siya.\u003C\u002Fstrong> Nagkaroon siya ng sakit. \u003Cstrong>Ang pagkakasakit niya ang dahilan ng pagliban.\u003C\u002Fstrong> Ginawang pangngalan ang pangyayari.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sa pares na ito, nagbabago rin ang kayarian: pandiwa ang \u003Cstrong>magkasakit\u003C\u002Fstrong>, samantalang pangngalan ang \u003Cstrong>pagkakasakit\u003C\u002Fstrong>. Hindi sapat na palitan lamang ang \u003Cstrong>mag-\u003C\u002Fstrong> ng \u003Cstrong>pag-\u003C\u002Fstrong>; may pag-uulit din ng \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong>. May ibang gamit ang mga panlaping ito, kaya hindi maaaring ilapat sa lahat ang kahulugang “magkaroon ng.”\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>makapag- \u002F nakapag-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nakapagsulat siya ng liham.\u003C\u002Fstrong> Naisagawa niya ang pagsulat. \u003Cstrong>Nakapagpasulat siya ng liham sa kalihim.\u003C\u002Fstrong> Naisagawa niya ang pagpapasulat.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang \u003Cstrong>nakapag-\u003C\u002Fstrong> ang anyong naganap na kaugnay ng \u003Cstrong>makapag-\u003C\u002Fstrong>. Sa \u003Cstrong>nakapagpasulat\u003C\u002Fstrong>, ang kakayahan o pagkakataong naisakatuparan ay tumutukoy sa pagpapagawa; hindi nito sinasabing siya mismo ang sumulat. Kailangang malinaw kung aling kilos ang saklaw ng panlapi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2 id=\"kailangang-magkasundo-ang-anyo-at-pangungusap\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Kailangang magkasundo ang anyo at pangungusap\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kapag pumili ka ng pinagsamang panlapi, kailangan mo ring piliin ang angkop na mga pananda. Hindi sapat na palitan lamang ang pandiwa habang iniiwan ang lahat ng kalahok sa dati nilang anyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Hiniling ng guro na basahin ng isang mag-aaral ang tula sa harap ng klase.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Padron\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pangungusap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel ng tinutukoy ng ang-parirala\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>magpa-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Nagpabasa ang guro ng tula sa mag-aaral.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang guro ang nagpapagawa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipa-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ipinabasa ng guro ang tula sa mag-aaral.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang tula ang bagay na ipinababasa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pa-…-in\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Pinabasa ng guro ng tula ang mag-aaral.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang mag-aaral ang pinagagawa ng kilos: siya ang babasa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa tatlong pangungusap, ang guro ang nagpapagawa, ang mag-aaral ang bumabasa, at ang tula ang binabasa. Ang nagbabago ay kung alin sa tatlong papel ang tinutukoy ng \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Magkaugnay ang tatlong pangungusap, ngunit hindi sila awtomatikong mapagpapalit sa bawat usapan. Mahalaga rin kung sino o ano ang pinag-uusapan at kung tiyak na ba sa mga kausap ang tinutukoy na bagay.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Makikita rin ang magkakaugnay na kombinasyon sa \u003Cstrong>magpakain\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>pakainin\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nagpakain si Mara ng lugaw sa bata.\u003C\u002Fstrong> Si Mara ang nagbigay ng pagkain.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Pinakain ni Mara ng lugaw ang bata.\u003C\u002Fstrong> Ang bata ang pinakain.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Dito, \u003Cstrong>pa-…-in\u003C\u002Fstrong> ang padron sa \u003Cstrong>pakainin\u003C\u002Fstrong>. Ang bata ang tinutukoy ng ang-parirala at siya ang kakain. Nakaleksikalisa na rin ang \u003Cstrong>pakainin\u003C\u002Fstrong> sa kahulugang \u003Cstrong>bigyan ng pagkain\u003C\u002Fstrong>: karaniwang pagpapakain ang tinutukoy, hindi kinakailangang pag-uutos sa bata na kumain. Gayunman, hindi ito dahilan upang bumuo ng katumbas na anyo mula sa bawat ugat. Kailangang suriin ang aktuwal na gamit ng bawat pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"hindi-mahuhulaan-ang-lahat-sa-mga-bahagi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Hindi mahuhulaan ang lahat sa mga bahagi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>May mga kahulugang malinaw sa isang produktibong padron. Halimbawa, madaling maunawaan ang \u003Cstrong>magpalinis ng silid\u003C\u002Fstrong> bilang pagpapagawa ng paglilinis. Ngunit may mga salitang hindi sapat na ipaliwanag sa pamamagitan ng magkakahiwalay na bahagi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ihambing ang sumusunod:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Salita\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Karaniwang kahulugan sa halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Dapat tandaan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>magpalinis\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagpalinis si Ana ng silid sa kaniyang kapatid.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May nagpapagawa at may inaasahang gagawa ng paglilinis.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>magpahinga\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagpahinga si Ana pagkatapos maglinis.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Si Ana mismo ang namahinga; hindi ito karaniwang nangangahulugang nagpagawa siya ng paghinga sa iba.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Magkahawig ang simula ng dalawang salita, ngunit hindi mo maaaring ipataw sa \u003Cstrong>magpahinga\u003C\u002Fstrong> ang karaniwang kahulugan ng pagpapagawa na makikita sa \u003Cstrong>magpalinis\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Sa kasalukuyang gamit, \u003Cstrong>pahinga\u003C\u002Fstrong> ang ugat ng \u003Cstrong>magpahinga\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>mag- + pahinga\u003C\u002Fstrong> ang paghahati, hindi \u003Cstrong>magpa- + hinga\u003C\u002Fstrong>. Hindi sinusuri rito ang \u003Cstrong>pahinga\u003C\u002Fstrong> bilang \u003Cstrong>pa- + hinga\u003C\u002Fstrong>. Sa paggamit ngayon, unahin ang kahulugan ng buong salita kaysa sa mekanikal na paghahati nito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mga-hangganan-ng-pagpapalawak-ng-padron\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Mga hangganan ng pagpapalawak ng padron\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang isang padron ay \u003Cstrong>produktibo\u003C\u002Fstrong> kung nagagamit ito sa pagbuo ng mga bagong salitang nauunawaan ng mga kausap. Hindi ibig sabihin nito na walang hanggan ang paggamit nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May tatlong mahalagang pagsusuri:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kahulugan:\u003C\u002Fstrong> May makatuwirang ugnayan ba ang ugat at ang kahulugang idinaragdag? Sa pagpapagawa, anong kilos ang inaasahang gagawin, at sino ang gagawa nito?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kayarian:\u003C\u002Fstrong> Tugma ba ang pandiwa sa ang-, ng-, at sa-parirala? Ang tamang kombinasyon ng panlapi ay nangangailangan pa rin ng tamang pangungusap.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nakagawiang gamit:\u003C\u002Fstrong> Ginagamit ba talaga ang salita sa kahulugang nilalayon mo? Ang isang anyong nauunawaan ay maaaring bago, bihira, o hindi natural sa isang partikular na rehistro.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Hindi sapat na batayan ang haba ng salita. Maaaring natural ang isang mahabang anyo, at maaaring alanganin ang isang maikli kung hindi ito tugma sa kinikilalang padron.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Kung hindi ka tiyak sa isang bagong kombinasyon, gumamit muna ng mas malinaw na parirala. Halimbawa, maaaring sabihin ang \u003Cstrong>Hiniling niyang isulat ng kalihim ang liham\u003C\u002Fstrong> kung ang mahalagang ipahayag ay ang mismong paghiling. Hindi ito eksaktong kapalit sa lahat ng konteksto ng \u003Cstrong>nagpasulat\u003C\u002Fstrong>, ngunit malinaw nitong tinutukoy ang ugnayang nilalayon.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa pagsuri ng gamit, hanapin ang buong pangungusap, hindi lamang ang salita. Tingnan din kung ang pinagkunan ay pormal, kolokyal, rehiyonal, o pampanitikan. Ang paglitaw ng isang anyo sa isang rehistro ay hindi patunay na karaniwan ito sa lahat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mula-sa-padron-tungo-sa-wastong-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Mula sa padron tungo sa wastong pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago ka gumamit ng salitang may pinagsamang panlapi, sundan ang maikling pagsusuring ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tukuyin ang ugat at kinikilalang padron:\u003C\u002Fstrong> halimbawa, \u003Cstrong>sulat → magpasulat \u002F ipasulat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Linawin ang mga papel:\u003C\u002Fstrong> sino ang nagpapagawa, sino ang gagawa, at ano ang gagawin?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Itugma ang mga pananda:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Nagpasulat ang direktor…\u003C\u002Fstrong> ngunit \u003Cstrong>Ipinasulat ng direktor ang liham…\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang buong kahulugan:\u003C\u002Fstrong> huwag ipagpalagay na bawat salitang nagsisimula sa \u003Cstrong>magpa-\u003C\u002Fstrong> ay karaniwang pagpapagawa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kilalanin ang limitasyon:\u003C\u002Fstrong> kung hindi matiyak ang anyo o kahulugan, sumangguni sa mapagkakatiwalaang gamit o pumili ng malinaw na parirala.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ang mahalagang kasanayan ay hindi ang pagbuo ng pinakamaraming anyo. Ito ang pagpili ng \u003Cstrong>kinikilalang kombinasyon, angkop na kahulugan, at wastong kayarian\u003C\u002Fstrong> para sa nais mong sabihin.\u003C\u002Fp>\n",[1056,1060,1064,1068,1072,1076,1080],{"id":1057,"text":1058,"depth":16,"number":1059},"pagsasama-ng-panlapi-at-kahulugan","Pagsasama ng panlapi at kahulugan","1",{"id":1061,"text":1062,"depth":16,"number":1063},"magkakaugnay-na-anyo-magkaibang-pag-aayos","Magkakaugnay na anyo, magkaibang pag-aayos","2",{"id":1065,"text":1066,"depth":21,"number":1067},"iba-pang-kombinasyon-at-ang-kanilang-mga-limitasyon","Iba pang kombinasyon at ang kanilang mga limitasyon","2.1",{"id":1069,"text":1070,"depth":16,"number":1071},"kailangang-magkasundo-ang-anyo-at-pangungusap","Kailangang magkasundo ang anyo at pangungusap","3",{"id":1073,"text":1074,"depth":16,"number":1075},"hindi-mahuhulaan-ang-lahat-sa-mga-bahagi","Hindi mahuhulaan ang lahat sa mga bahagi","4",{"id":1077,"text":1078,"depth":16,"number":1079},"mga-hangganan-ng-pagpapalawak-ng-padron","Mga hangganan ng pagpapalawak ng padron","5",{"id":1081,"text":1082,"depth":16,"number":1083},"mula-sa-padron-tungo-sa-wastong-pagpili","Mula sa padron tungo sa wastong pagpili","6"]