[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tl-po-opo-at-magalang-na-kayo":3,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f":130,"exercise-list-path-tl-none":166},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":129},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo","Alamin ang gamit ng po at opo sa magalang na usapan, at kung paano gamitin ang kayo para sa isang kausap, gaya ng guro, o para sa maraming kausap.","Ginagamit ang **po**, **opo** at **kayo** sa magalang na pakikipag-usap. Magagamit mo ang mga ito sa pakikipag-usap sa guro, nakatatanda o taong hindi mo gaanong kilala.\n\n## 1. Po: tanda ng paggalang\n\nAng **po** ay nagpapakita ng paggalang sa kausap. Maaari mo itong gamitin sa pagbati, tanong at sagot.\n\n| Sitwasyon | Magalang na pananalita |\n| --- | --- |\n| Pagbati | Magandang umaga **po**. |\n| Pasasalamat | Salamat **po**. |\n| Pagtatanong | Saan **po** ang aklatan? |\n| Pagsagot | Dito **po**. |\n\nHindi iisa ang puwesto ng **po**. Sa maiikling pagbati at sagot sa itaas, nasa hulihan ito. Sa tanong na **Saan po ang aklatan?**, kasunod ito ng *saan*. Madalas itong kasunod ng unang salita o ng salitang pananong, gaya ng **Pagod po ba kayo?** at **Saan po kayo pupunta?** Sa mga halimbawang ito, nauuna ang **po** sa **kayo**.\n\nMaaari ring gamitin ang **po** sa pangungusap na may pandiwa:\n\n- **Pumasok po kayo.**\n- **Salamat. Papasok po ako.**\n\nDito, kasunod ng pandiwa ang **po**, bago ang **kayo** o **ako**.\n\n:::tip\nTandaan muna ang buong parirala: **Salamat po**, **Dito po** at **Saan po ang…?** Hindi kailangang lagyan ng *po* ang bawat salita.\n:::\n\n## 2. Opo: magalang na oo\n\nGamitin ang **opo** kapag magalang kang sumasagot ng **oo**. Kapag hindi ang sagot, gamitin ang **hindi po**.\n\n| Sagot | Karaniwang anyo | Magalang na anyo |\n| --- | --- | --- |\n| Pagsang-ayon | Oo. | **Opo.** \u002F **Oo po.** |\n| Pagtanggi | Hindi. | **Hindi po.** |\n\n:::example\nGuro: Handa ka na ba?\n\nMag-aaral: **Opo.**\n\nGuro: May tanong ka ba?\n\nMag-aaral: **Wala po.**\n:::\n\nDito, **wala po** ang sagot dahil walang tanong ang mag-aaral.\n\n:::warning\nHindi magkapareho ang **po** at **opo**. Ang **opo** ay magalang na *oo*. Ang **po** ay tanda ng paggalang: **Salamat po**, hindi *Salamat opo*.\n:::\n\n## 3. Kayo: isa o maraming kausap\n\nAng **kayo** ay maaaring tumukoy sa maraming kausap. Ginagamit din ito para sa **isang kausap** bilang paggalang.\n\n| Kausap | Halimbawa | Tinutukoy |\n| --- | --- | --- |\n| Isang malapit na kaibigan | Kumusta **ka**? | Isang tao |\n| Isang guro | Kumusta **po kayo**? | Isang tao, magalang |\n| Ilang kaibigan | Kumusta **kayo**? | Maraming tao |\n| Dalawang guro | Kumusta **po kayo**? | Maraming tao, magalang |\n\nMadalas magsama ang **po** at **kayo**. Ang sitwasyon ang nagpapalinaw kung isa o marami ang kausap.\n\nKasama ng **kayo** ang mga anyong **ninyo** at **inyo**. Para sa isang kausap, maaaring gamitin ang **ninyo** bilang magalang na katumbas ng **mo**, at **inyo** bilang magalang na katumbas ng **iyo**.\n\n| Karaniwang tanong sa isang kaibigan | Magalang na tanong sa isang guro |\n| --- | --- |\n| Ano ang pangalan **mo**? | Ano po ang pangalan **ninyo**? |\n| Sa **iyo** ba ito? | Sa **inyo** po ba ito? |\n\nTulad ng **kayo**, maaari ring tumukoy ang **ninyo** at **inyo** sa maraming kausap.\n\n:::note\nHindi awtomatikong bastos ang **ka** o **ikaw**. Karaniwan ang mga ito sa magkakaibigan at malalapit na magkakapamilya. Nag-iiba ang paggamit ng **po** at **kayo** ayon sa relasyon at nakasanayan.\n:::\n\n## 4. Magalang na tanong at sagot\n\nSa mga tanong na ito, pansinin ang **po ba kayo** pagkatapos ng **pagod**, at **po ba ninyo** pagkatapos ng **gusto**. Sa **Gusto po ba ninyo ng tubig?**, **ninyo** ang gamit para sa taong may gusto, hindi **kayo**.\n\n:::example\n**Sa isang guro:**\n\nMag-aaral: Ma’am, pagod **po ba kayo**?\n\nGuro: Oo, medyo pagod ako.\n\nMag-aaral: Gusto **po ba ninyo** ng tubig?\n\nGuro: Oo, salamat.\n:::\n\nSa halimbawang ito, iisa ang guro, ngunit **kayo** at **ninyo** ang gamit ng mag-aaral bilang paggalang.\n\nMaaari ring magalang na sagutin ang tanong tungkol sa sarili:\n\n:::example\nGuro: Estudyante ka ba rito?\n\nMag-aaral: **Opo.** Estudyante **po ako** rito.\n:::\n\n**Ako** pa rin ang gamit kapag sarili mo ang tinutukoy. Hindi kailangang gayahin ng mag-aaral ang **ka** na ginamit ng guro sa tanong.\n\n## 5. Mabilis na tandaan\n\n- **Po**: tanda ng paggalang — *Salamat po.*\n- **Opo** o **oo po**: magalang na *oo*.\n- **Hindi po**: magalang na *hindi*.\n- **Kayo**: maraming kausap, o isang kausap bilang paggalang.\n- **Kumusta po kayo?**: magalang na pagbati sa isa o maraming tao.","tl","A1",21,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1932e-3ccd-760c-975d-4963b4b59066",false,0,5,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":44},"01a1932e-93e5-7675-a8f8-15c737d4ba74","Mga salita sa magalang na usapan",[25,33,46,53,60,66,73,82,89,95,101,108,115,122],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":32},"01a1932e-93e5-7701-a8f8-15c7382a697a",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1932e-7085-777f-9f94-770c86a87dfa","po",10,[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":45},"01a1932e-93e5-7741-a8f8-15c7385ec4b4",{"id":36,"word":37,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":39,"audio":15},"01a1932e-7120-75ea-a391-b755f1a0554a","salamat",9,[40],{"id":41,"partOfSpeech":42,"definition":43,"isPrimary":44,"meaningOrder":32},"01a1932e-7177-715b-b382-17908dd01657","INTERJECTION","",true,2,{"id":47,"vocabularyWord":48,"displayOrder":52},"01a1932e-93e5-7769-a8f8-15c738772f11",{"id":49,"word":50,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":51,"audio":15},"01a1932e-7062-77e3-9237-d92c54afd6da","opo",[],3,{"id":54,"vocabularyWord":55,"displayOrder":59},"01a1932e-93e5-778d-a8f8-15c738c6a331",{"id":56,"word":57,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":15},"01a1932e-7061-783f-a96e-2cf2b55e2a2c","oo",[],4,{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":17},"01a1932e-93e5-77ad-a8f8-15c739580114",{"id":63,"word":64,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":15},"01a1932e-6f3b-72e9-86da-bc0dc77f61c8","hindi",[],{"id":67,"vocabularyWord":68,"displayOrder":72},"01a1932e-93e5-77cd-a8f8-15c73a55437e",{"id":69,"word":70,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":71,"audio":15},"01a1932e-7129-7417-ab60-937227b1d133","wala",[],6,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":81},"01a1932e-93e5-77ed-a8f8-15c73a55dc72",{"id":76,"word":77,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":78,"audio":15},"01a1932e-70c4-7428-87a5-438b75031622","kumusta",[79],{"id":80,"partOfSpeech":42,"definition":43,"isPrimary":44,"meaningOrder":32},"01a1932e-70ce-792b-a1d6-fc7cddba01e2",7,{"id":83,"vocabularyWord":84,"displayOrder":88},"01a1932e-93e5-780d-a8f8-15c73a98fe5a",{"id":85,"word":86,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":87,"audio":15},"01a1932e-6f52-7249-ab43-4e316f935012","ka",[],8,{"id":90,"vocabularyWord":91,"displayOrder":38},"01a1932e-93e5-7829-a8f8-15c73b9340a7",{"id":92,"word":93,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":94,"audio":15},"01a1932e-6f60-7e10-a700-fb71cac6c1b2","kayo",[],{"id":96,"vocabularyWord":97,"displayOrder":30},"01a1932e-93e5-7849-a8f8-15c73c93049c",{"id":98,"word":99,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":100,"audio":15},"01a1932e-6ffc-79d4-9b4b-ac6a1be813d0","mo",[],{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":107},"01a1932e-93e5-7865-a8f8-15c73d204253",{"id":104,"word":105,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":15},"01a1932e-700e-78f0-8227-2dace160363c","ninyo",[],11,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":114},"01a1932e-93e5-7881-a8f8-15c73da8d906",{"id":111,"word":112,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":113,"audio":15},"01a1932e-6f50-7299-bc77-f429a01c34e3","iyo",[],12,{"id":116,"vocabularyWord":117,"displayOrder":121},"01a1932e-93e5-789d-a8f8-15c73e12a4af",{"id":118,"word":119,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":120,"audio":15},"01a1932e-6f48-72d5-b624-06d5e884a14a","inyo",[],13,{"id":123,"vocabularyWord":124,"displayOrder":128},"01a1932e-93e5-78b9-a8f8-15c73e28df31",{"id":125,"word":126,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":127,"audio":15},"01a1932e-6f41-7298-80da-a9c48e815147","ikaw",[],14,[],[131,140,146,153,160],{"@id":132,"@type":133,"id":134,"grammarPage":135,"title":136,"instructions":137,"displayOrder":16,"type":138,"questionCount":114,"blankCount":114,"isCompleted":15,"ogImageUrl":139},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-64c6-7e9c-89dd-c4bebde78cf0","GrammarExercise","01a1932e-64c6-7e9c-89dd-c4bebde78cf0","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po at opo sa araw-araw","Piliin ang angkop na magalang na salita o sagot ayon sa sitwasyon.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cc25cf0d-d55c-47f7-b24a-630b724f6ede_hero.webp?v=1793470653",{"@id":141,"@type":133,"id":142,"grammarPage":135,"title":143,"instructions":144,"displayOrder":32,"type":138,"questionCount":114,"blankCount":114,"isCompleted":15,"ogImageUrl":145},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-64db-7595-9f1a-df454606e333","01a1932e-64db-7595-9f1a-df454606e333","Kayo, ninyo, inyo at ako sa usapan","Piliin ang panghalip na angkop sa tinutukoy at sa pangungusap. Gamitin ang kayo, ninyo o inyo sa magalang na pagtukoy sa kausap, at ako para sa sarili.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ea92cb43-c718-49f5-87d1-b650ca6e7c9f_hero.webp?v=1793470653",{"@id":147,"@type":133,"id":148,"grammarPage":135,"title":149,"instructions":150,"displayOrder":45,"type":151,"questionCount":30,"blankCount":30,"isCompleted":15,"ogImageUrl":152},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-64f0-7642-bb9a-83e240a64ec9","01a1932e-64f0-7642-bb9a-83e240a64ec9","Magalang na pagbati at maikling usapan","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng magalang na pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5b37b493-36ce-4aad-aafb-aa03d0a56d6c_hero.webp?v=1793470653",{"@id":154,"@type":133,"id":155,"grammarPage":135,"title":156,"instructions":157,"displayOrder":52,"type":158,"questionCount":59,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":159},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-64fe-7352-b90f-d836f3481c56","01a1932e-64fe-7352-b90f-d836f3481c56","Po at opo: uriin ang mga pahayag","Pumili ng piraso, saka pindutin ang tamang kolum. Ilagay ang lahat ng piraso.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ef050831-aefc-4321-8f2e-6f7192168e9b_hero.webp?v=1793470653",{"@id":161,"@type":133,"id":162,"grammarPage":135,"title":163,"instructions":164,"displayOrder":59,"type":158,"questionCount":59,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":165},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6503-7b7e-b74d-d3d72f535415","01a1932e-6503-7b7e-b74d-d3d72f535415","Kayo, ninyo at inyo: sino ang tinutukoy?","Basahin ang konteksto. Pumili ng piraso, saka pindutin ang tamang kolum para rito.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8a4eb561-5c6a-481a-a19d-3c720e37ac4b_hero.webp?v=1793470653",null]