[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon":837,"grammar-lesson-path-tl-pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon-mga-pananda-papel-at-pagtukoy-b2":852,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4":893,"grammar-quick-check-01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4":908,"grammar-lesson-body-01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4-4wd1qm265p":931},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":546,"title":547,"slug":548,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":538,"displayOrder":549,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":21,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":849,"readyImages":851},"Unawain ang ugnayan ng pokus at pagiging tiyak ng layon, ang gamit ng ang at ng, at ang papel ng konteksto sa pagtukoy sa bagay na binabanggit sa usapan.","## 1. Ano ang ibig sabihin ng tiyak na layon?\n\nKapag pumipili ka ng pokus, mahalaga kung paano mo ipinakikilala ang layon: anumang bagay ba na angkop sa kailangan, isang partikular na bagay, o isang bagay na matutukoy ng kausap? Magkaugnay ang pokus at pagiging tiyak, ngunit hindi sapat ang **ang** o **ng** lamang upang malaman ang buong kahulugan.\n\nIhambing ang tatlong kalagayan:\n\n- **Hindi pa tiyak kung alin:** Naghahanap ka ng anumang aklat na makatutulong sa pag-aaral.\n- **May partikular kang tinutukoy:** May isang aklat kang hinahanap, ngunit hindi pa ito kilala ng kausap.\n- **Matutukoy ng kausap:** Hinahanap mo ang aklat na ipinahiram niya sa iyo.\n\nMaaaring may partikular kang tinutukoy kahit hindi pa alam ng kausap kung alin iyon. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagpili at pag-unawa sa pangungusap.\n\n## 2. Ang karaniwang ugnayan ng pokus at layon\n\nSa pokus sa tagaganap, ang tagaganap ang nasa **ang-parirala** o katumbas nito, gaya ng pariralang may **si**. Sa mga halimbawang sumusunod, **ng** ang pananda ng layon. Sa pokus sa layon, ang layon naman ang nasa **ang-parirala**.\n\n| Pangungusap | Pokus | Karaniwang pagbasa sa layon |\n| --- | --- | --- |\n| **Bumili** si Mara **ng aklat**. | Tagaganap | May aklat na binili; hindi sinasabi kung alin. |\n| **Binili** ni Mara **ang aklat**. | Layon | Inaasahang matutukoy sa sitwasyon kung aling aklat. |\n| **Bumili** si Mara **ng isang aklat na matagal na niyang gustong basahin**. | Tagaganap | May partikular na aklat si Mara sa isip niya. |\n\nKapag tiyak at kilala na ng magkausap ang layon, mas natural na piliin ang pokus sa layon: **Binili ni Mara ang aklat**. Kung ang ibig mong tukuyin ay ang mismong aklat na napag-usapan na ninyo, hindi karaniwang paraan ang **Bumili si Mara ng aklat**: hindi nito malinaw na ipinapakitang iyon ang aklat na binili.\n\nSa unang pangungusap, hindi ibig sabihing walang tiyak na aklat sa isip ni Mara. Hindi lamang ito ipinakikilala bilang aklat na dapat matukoy ng kausap.\n\n:::note\nHindi katumbas ng **hindi tiyak** ang lahat ng ng-parirala. Hindi rin simpleng pananda ng pagiging tiyak ang **ang**: ipinapakita nito ang pariralang kaugnay ng pokus ng pandiwa.\n:::\n\n### Kapag pangalan ng tao o panghalip ang tinutukoy\n\nHindi maaaring basta ilagay ang **ng** sa unahan ng pangalan ng tao o panghalip, gaya ng ginagawa sa **ng aklat**. Piliin ang pananda o anyong hinihingi ng pandiwa at ng papel ng tao sa pangungusap.\n\n| Pokus sa tagaganap | Ang taong tinutukoy ang nasa pokus |\n| --- | --- |\n| **Tumulong siya kay Ana.** | **Tinulungan niya si Ana.** |\n| **Tumulong siya sa akin.** | **Tinulungan niya ako.** |\n\nSa unang hanay, **kay Ana** at **sa akin** ang tumutukoy sa tumatanggap ng tulong. Sa ikalawa, ang tinutulungan ang nasa pokus, kaya **si Ana** at **ako** ang gamit. Hindi ito simpleng pagpapalit ng **ng** sa **ang**.\n\nKung ako ang taong hinanap, sabihin ang **Hinanap niya ako**, hindi **✗ Naghanap siya ng ako**. Hindi rin pangkalahatang kapalit ng **ng** ang **kay** o **sa**: nakasalalay sa pandiwa at sa papel ng tao ang angkop na kayarian.\n\n## 3. Partikular na layon na may ng\n\nMaaaring maging partikular ang layong may **ng** dahil sa paglalarawan at konteksto. Hindi kailangang lumipat agad sa pokus sa layon dahil lamang may isang bagay kang tinutukoy.\n\n:::example\n**May partikular na tinutukoy:**\n\nNagbasa si Lea **ng isang nobelang hiniram niya kay Rosa**. Iyon lang ang dala niyang nobela noong biyahe.\n\nMay partikular na nobela, ngunit ngayon pa lamang ito ipinakikilala sa kausap.\n\n**Hindi pa tiyak kung alin:**\n\nMagbabasa si Lea **ng isang nobela** sa biyahe. Hindi pa siya nakapipili kung alin.\n\nHindi sapat ang **isang nobela** upang sabihing may napili na siyang partikular na nobela.\n:::\n\nAng **isa** ay nagsasaad ng bilang. Maaari itong tumukoy sa isang partikular na bagay o sa isang bagay na hindi pa napipili. Basahin ang buong pahayag.\n\n## 4. Paano natutukoy ang layong may ang?\n\nSa pokus sa layon, karaniwang ipinakikilala ang layon bilang matutukoy sa usapan o sitwasyon. Hindi ito kailangang nabanggit na.\n\n| Batayan ng pagtukoy | Halimbawa |\n| --- | --- |\n| Naunang pagbanggit | May dala akong aklat. **Basahin mo ang aklat** mamaya. |\n| Nakikita sa sitwasyon | **Isara mo ang pinto.** — Iisa ang bukas na pinto sa silid. |\n| Paglalarawang sapat upang makilala | **Bibilhin ko ang aklat na inirekomenda mo kahapon.** |\n\nMakikita rin ito sa sugnay na panuring: **Nasa mesa ang aklat na binili ni Mara.** Tinutukoy ng **na binili ni Mara** kung aling aklat ang pinag-uusapan. Pokus sa layon ang **binili**, at **ni Mara** ang tagaganap sa sugnay na iyon.\n\nHindi rin kailangang alam na ang eksaktong pagkakakilanlan ng bagay sa sandali ng pagsasalita.\n\n:::example\n**Pipiliin namin ang pinakamurang aklat sa tindahan.** Hindi pa namin alam kung alin iyon dahil hindi pa namin nakikita ang mga presyo.\n\nMalinaw ang batayan ng pagpili, kahit hindi pa alam kung aling aklat ang tutugon dito.\n:::\n\n## 5. Hindi pananda lamang ang nagbabago\n\nMagkaugnay ang anyo ng pandiwa at ang mga papel ng mga parirala.\n\n:::warning\nKung ang ibig mong sabihin ay may aklat na binili si Mara, gamitin ang **Bumili si Mara ng aklat**.\n\nKung ang tinutukoy mo ay ang aklat na napag-usapan na ninyo, mas natural ang **Binili ni Mara ang aklat**.\n\nHindi sapat na palitan lamang ang **ng aklat** ng **ang aklat**. Sa paghahambing na ito, nagbabago rin ang **bumili → binili** at **si Mara → ni Mara**.\n:::\n\nHindi laging iisa ang posibleng pangungusap sa isang sitwasyon. Maaaring ilahad ang pagbili bilang ginawa ni Mara, o ilahad kung ano ang ginawa niya sa isang matutukoy na aklat. Nagkakaiba ang paraan ng paglalahad, hindi lamang ang mga pananda.\n\n## 6. Gabay sa pagpili at pag-unawa\n\n1. **Tukuyin ang layon.** Ano ang binili, binasa o pinili?\n2. **Suriin ang konteksto.** Anumang bagay ba ang maaari, may partikular na bagay, o matutukoy na ito ng kausap?\n3. **Tingnan ang buong kayarian.** Magkatugma ba ang pokus ng pandiwa at ang mga pananda ng tagaganap at layon?\n\nTandaan: piliin ang pokus sa layon kapag tinutukoy mo ang isang tiyak na bagay na kilala na ng kausap. Karaniwan naman ang **ng-layon** kapag ipinakikilala pa lamang ang isang bagay. Maaari itong maging partikular, gaya ng nobelang hiniram ni Lea sa §3. Para sa **ang-layon**, sapat din ang malinaw na batayan ng pagtukoy, gaya ng pinakamurang aklat sa §4.",[841],{"id":842,"name":843,"level":538,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":41,"completedExercises":845},"01a1932e-3d01-7c25-9979-8de3341601e3","Mga pananda, papel at pagtukoy sa layon",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[],{"name":843,"slug":850,"language":9},"mga-pananda-papel-at-pagtukoy-b2",[],{"id":842,"name":843,"slug":850,"language":9,"level":538,"introduction":853,"lessonCount":16,"totalExercises":41,"objectives":854,"prerequisites":858,"lessons":861},"Huwag umasa sa ng o ang lamang sa pagbasa ng pangungusap. Tukuyin muna kung tagaganap, layon o detalye ng pangngalan ang ng-parirala; saka suriin kung paano ipinakikilala at nakikilala ang layon sa pagpili ng pokus.",[855,856,857],"Kilalanin ang tungkulin ng ng-parirala sa pandiwa o pangngalan.","Ihiwalay ang partikular na layon sa layong matutukoy ng kausap.","Piliin ang pokus at mga pananda ayon sa kayarian at konteksto.",[859,860],"Pokus sa tagaganap at layon.","Mga panandang personal at mga panghalip sa pangkat ng ang, ng at sa.",[862,880],{"id":551,"contentId":863,"slug":553,"title":552,"level":538,"summary":864,"order":11,"exercises":865},"pg_e4980b12-e492-420a-8f1d-d48f141b9f07","Tukuyin kung ang ng-parirala ay tagaganap, layon o detalye ng pangngalan; suriin ang magkakapatong na parirala at linawin ang kalabuan.",[866,870,873,877],{"id":867,"title":868,"order":845,"type":869},"01a1932e-53e5-73d5-9097-e2bf611c4aea","Tukuyin ang papel ng mga ng-parirala","word_select",{"id":871,"title":872,"order":11,"type":869},"01a1932e-53fd-76ea-b635-8b04cf333740","Ugnayan, magkakapatong na parirala at kalabuan",{"id":874,"title":875,"order":16,"type":876},"01a1932e-5415-70d9-a2d9-a07268dea1d3","Mga kalahok sa kilos","sentence_builder",{"id":878,"title":879,"order":21,"type":876},"01a1932e-5426-729a-b97e-72ccfe4863c4","Mga detalye tungkol sa pangngalan",{"id":546,"contentId":881,"slug":548,"title":547,"level":538,"summary":882,"order":16,"exercises":883},"pg_f03bc29b-8826-4b5a-9774-d38ed28b9235","Iugnay ang pokus sa kung paano nakikilala ang layon; ibukod ang partikular na bagay sa bagay na matutukoy na ng kausap at tanggapin ang partikular na ng-layon.",[884,887,890],{"id":885,"title":886,"order":845,"type":869},"01a1932e-6509-771a-9e91-31400ad3c8d7","Layon: napili na ba at kilala na ba?",{"id":888,"title":889,"order":11,"type":869},"01a1932e-651f-762f-8733-2eb18fcf97f3","Pokus: pagtukoy sa bagay at sa tao",{"id":891,"title":892,"order":16,"type":876},"01a1932e-6533-7a77-999a-87e712515d9a","Buuin ang pangungusap ayon sa pokus",[894,900,904],{"@id":895,"@type":896,"id":885,"grammarPage":897,"title":886,"instructions":898,"displayOrder":845,"type":869,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":899},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6509-771a-9e91-31400ad3c8d7","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Piliin ang sagot ayon sa buong konteksto. Ihiwalay ang pagkakaroon ng partikular na tinutukoy sa kakayahan ng kausap na matukoy ito.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bc2006ef-8ba5-4250-bdc6-09b9f06136c4_hero.webp?v=1793470653",{"@id":901,"@type":896,"id":888,"grammarPage":897,"title":889,"instructions":902,"displayOrder":11,"type":869,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":903},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-651f-762f-8733-2eb18fcf97f3","Piliin ang sagot na tumutugma sa konteksto, pokus ng pandiwa at papel ng bawat parirala. Huwag ibatay sa pananda lamang ang kahulugan.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2d43aeca-0f1a-4129-80df-22621132e729_hero.webp?v=1793470653",{"@id":905,"@type":896,"id":891,"grammarPage":897,"title":892,"instructions":906,"displayOrder":16,"type":876,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":844,"ogImageUrl":907},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6533-7a77-999a-87e712515d9a","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_088d325c-31d6-405d-9fc7-1b43dda16908_hero.webp?v=1793470653",{"id":885,"grammarPage":897,"title":886,"instructions":898,"seoTitle":909,"seoDescription":910,"displayOrder":845,"type":869,"questions":911,"ogImageUrl":899},"Pokus at tiyak na layon: unawain ang konteksto","Sanayin ang pokus at pagiging tiyak ng layon sa pagpili ng sagot tungkol sa mga gamit, pagkain at babasahin: napili na ba ang bagay at kilala ng kausap?",[912],{"id":913,"sentenceTemplate":914,"displayOrder":845,"explanation":915,"exampleSentence":916,"blanks":917},"01a1932e-6509-7912-9e91-31400cf51563","Sinabi ni Nena: “Naghahanap ako ng payong na magagamit sa biyahe; kahit alin na hindi sira ay maaari.” Batay sa buong pahayag, __1__.","Ang kahit alin na hindi sira ay maaari ang nagpapakitang walang partikular na payong na kailangang matagpuan. Hindi sapat ang ng payong lamang upang malaman ito; maaari ring maging partikular ang ng-layon sa ibang konteksto.","Naghahanap si Luis ng kahong mapaglalagyan ng mga gamit; kahit alin na sapat ang laki ay maaari.",[918],{"id":919,"blankNumber":11,"options":920},"01a1932e-6509-78be-9e91-31400ce4cf60",[921,924,928],{"id":922,"optionText":923,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-6509-7826-9e91-31400b37e469","may iisang payong na dapat makilala ng kausap",{"id":925,"optionText":926,"isCorrect":927,"displayOrder":11},"01a1932e-6509-786a-9e91-31400bbe5dd9","walang partikular na payong na kailangang matagpuan",true,{"id":929,"optionText":930,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-6509-7896-9e91-31400c3e46c5","may napili nang payong na hindi pa kilala ng kausap",{"html":932,"toc":933},"\u003Ch2 id=\"ano-ang-ibig-sabihin-ng-tiyak-na-layon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Ano ang ibig sabihin ng tiyak na layon?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kapag pumipili ka ng pokus, mahalaga kung paano mo ipinakikilala ang layon: anumang bagay ba na angkop sa kailangan, isang partikular na bagay, o isang bagay na matutukoy ng kausap? Magkaugnay ang pokus at pagiging tiyak, ngunit hindi sapat ang \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> lamang upang malaman ang buong kahulugan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ihambing ang tatlong kalagayan:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi pa tiyak kung alin:\u003C\u002Fstrong> Naghahanap ka ng anumang aklat na makatutulong sa pag-aaral.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>May partikular kang tinutukoy:\u003C\u002Fstrong> May isang aklat kang hinahanap, ngunit hindi pa ito kilala ng kausap.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Matutukoy ng kausap:\u003C\u002Fstrong> Hinahanap mo ang aklat na ipinahiram niya sa iyo.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Maaaring may partikular kang tinutukoy kahit hindi pa alam ng kausap kung alin iyon. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagpili at pag-unawa sa pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ang-karaniwang-ugnayan-ng-pokus-at-layon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Ang karaniwang ugnayan ng pokus at layon\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pokus sa tagaganap, ang tagaganap ang nasa \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong> o katumbas nito, gaya ng pariralang may \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>. Sa mga halimbawang sumusunod, \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ang pananda ng layon. Sa pokus sa layon, ang layon naman ang nasa \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pangungusap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pokus\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Karaniwang pagbasa sa layon\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bumili\u003C\u002Fstrong> si Mara \u003Cstrong>ng aklat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagaganap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May aklat na binili; hindi sinasabi kung alin.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Binili\u003C\u002Fstrong> ni Mara \u003Cstrong>ang aklat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Layon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Inaasahang matutukoy sa sitwasyon kung aling aklat.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bumili\u003C\u002Fstrong> si Mara \u003Cstrong>ng isang aklat na matagal na niyang gustong basahin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagaganap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May partikular na aklat si Mara sa isip niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kapag tiyak at kilala na ng magkausap ang layon, mas natural na piliin ang pokus sa layon: \u003Cstrong>Binili ni Mara ang aklat\u003C\u002Fstrong>. Kung ang ibig mong tukuyin ay ang mismong aklat na napag-usapan na ninyo, hindi karaniwang paraan ang \u003Cstrong>Bumili si Mara ng aklat\u003C\u002Fstrong>: hindi nito malinaw na ipinapakitang iyon ang aklat na binili.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa unang pangungusap, hindi ibig sabihing walang tiyak na aklat sa isip ni Mara. Hindi lamang ito ipinakikilala bilang aklat na dapat matukoy ng kausap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi katumbas ng \u003Cstrong>hindi tiyak\u003C\u002Fstrong> ang lahat ng ng-parirala. Hindi rin simpleng pananda ng pagiging tiyak ang \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>: ipinapakita nito ang pariralang kaugnay ng pokus ng pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"kapag-pangalan-ng-tao-o-panghalip-ang-tinutukoy\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Kapag pangalan ng tao o panghalip ang tinutukoy\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Hindi maaaring basta ilagay ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> sa unahan ng pangalan ng tao o panghalip, gaya ng ginagawa sa \u003Cstrong>ng aklat\u003C\u002Fstrong>. Piliin ang pananda o anyong hinihingi ng pandiwa at ng papel ng tao sa pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pokus sa tagaganap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ang taong tinutukoy ang nasa pokus\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Tumulong siya kay Ana.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Tinulungan niya si Ana.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Tumulong siya sa akin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Tinulungan niya ako.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang hanay, \u003Cstrong>kay Ana\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sa akin\u003C\u002Fstrong> ang tumutukoy sa tumatanggap ng tulong. Sa ikalawa, ang tinutulungan ang nasa pokus, kaya \u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong> ang gamit. Hindi ito simpleng pagpapalit ng \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> sa \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung ako ang taong hinanap, sabihin ang \u003Cstrong>Hinanap niya ako\u003C\u002Fstrong>, hindi \u003Cstrong>✗ Naghanap siya ng ako\u003C\u002Fstrong>. Hindi rin pangkalahatang kapalit ng \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>kay\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong>: nakasalalay sa pandiwa at sa papel ng tao ang angkop na kayarian.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"partikular-na-layon-na-may-ng\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Partikular na layon na may ng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring maging partikular ang layong may \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> dahil sa paglalarawan at konteksto. Hindi kailangang lumipat agad sa pokus sa layon dahil lamang may isang bagay kang tinutukoy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>May partikular na tinutukoy:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nagbasa si Lea \u003Cstrong>ng isang nobelang hiniram niya kay Rosa\u003C\u002Fstrong>. Iyon lang ang dala niyang nobela noong biyahe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May partikular na nobela, ngunit ngayon pa lamang ito ipinakikilala sa kausap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Hindi pa tiyak kung alin:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Magbabasa si Lea \u003Cstrong>ng isang nobela\u003C\u002Fstrong> sa biyahe. Hindi pa siya nakapipili kung alin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi sapat ang \u003Cstrong>isang nobela\u003C\u002Fstrong> upang sabihing may napili na siyang partikular na nobela.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>isa\u003C\u002Fstrong> ay nagsasaad ng bilang. Maaari itong tumukoy sa isang partikular na bagay o sa isang bagay na hindi pa napipili. Basahin ang buong pahayag.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"paano-natutukoy-ang-layong-may-ang\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Paano natutukoy ang layong may ang?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pokus sa layon, karaniwang ipinakikilala ang layon bilang matutukoy sa usapan o sitwasyon. Hindi ito kailangang nabanggit na.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Batayan ng pagtukoy\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Naunang pagbanggit\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May dala akong aklat. \u003Cstrong>Basahin mo ang aklat\u003C\u002Fstrong> mamaya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nakikita sa sitwasyon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Isara mo ang pinto.\u003C\u002Fstrong> — Iisa ang bukas na pinto sa silid.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paglalarawang sapat upang makilala\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bibilhin ko ang aklat na inirekomenda mo kahapon.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Makikita rin ito sa sugnay na panuring: \u003Cstrong>Nasa mesa ang aklat na binili ni Mara.\u003C\u002Fstrong> Tinutukoy ng \u003Cstrong>na binili ni Mara\u003C\u002Fstrong> kung aling aklat ang pinag-uusapan. Pokus sa layon ang \u003Cstrong>binili\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>ni Mara\u003C\u002Fstrong> ang tagaganap sa sugnay na iyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi rin kailangang alam na ang eksaktong pagkakakilanlan ng bagay sa sandali ng pagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Pipiliin namin ang pinakamurang aklat sa tindahan.\u003C\u002Fstrong> Hindi pa namin alam kung alin iyon dahil hindi pa namin nakikita ang mga presyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Malinaw ang batayan ng pagpili, kahit hindi pa alam kung aling aklat ang tutugon dito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"hindi-pananda-lamang-ang-nagbabago\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Hindi pananda lamang ang nagbabago\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Magkaugnay ang anyo ng pandiwa at ang mga papel ng mga parirala.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Kung ang ibig mong sabihin ay may aklat na binili si Mara, gamitin ang \u003Cstrong>Bumili si Mara ng aklat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kung ang tinutukoy mo ay ang aklat na napag-usapan na ninyo, mas natural ang \u003Cstrong>Binili ni Mara ang aklat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi sapat na palitan lamang ang \u003Cstrong>ng aklat\u003C\u002Fstrong> ng \u003Cstrong>ang aklat\u003C\u002Fstrong>. Sa paghahambing na ito, nagbabago rin ang \u003Cstrong>bumili → binili\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>si Mara → ni Mara\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi laging iisa ang posibleng pangungusap sa isang sitwasyon. Maaaring ilahad ang pagbili bilang ginawa ni Mara, o ilahad kung ano ang ginawa niya sa isang matutukoy na aklat. Nagkakaiba ang paraan ng paglalahad, hindi lamang ang mga pananda.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gabay-sa-pagpili-at-pag-unawa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Gabay sa pagpili at pag-unawa\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tukuyin ang layon.\u003C\u002Fstrong> Ano ang binili, binasa o pinili?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang konteksto.\u003C\u002Fstrong> Anumang bagay ba ang maaari, may partikular na bagay, o matutukoy na ito ng kausap?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tingnan ang buong kayarian.\u003C\u002Fstrong> Magkatugma ba ang pokus ng pandiwa at ang mga pananda ng tagaganap at layon?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Tandaan: piliin ang pokus sa layon kapag tinutukoy mo ang isang tiyak na bagay na kilala na ng kausap. Karaniwan naman ang \u003Cstrong>ng-layon\u003C\u002Fstrong> kapag ipinakikilala pa lamang ang isang bagay. Maaari itong maging partikular, gaya ng nobelang hiniram ni Lea sa §3. Para sa \u003Cstrong>ang-layon\u003C\u002Fstrong>, sapat din ang malinaw na batayan ng pagtukoy, gaya ng pinakamurang aklat sa §4.\u003C\u002Fp>\n",[934,938,942,946,950,954,958],{"id":935,"text":936,"depth":16,"number":937},"ano-ang-ibig-sabihin-ng-tiyak-na-layon","Ano ang ibig sabihin ng tiyak na layon?","1",{"id":939,"text":940,"depth":16,"number":941},"ang-karaniwang-ugnayan-ng-pokus-at-layon","Ang karaniwang ugnayan ng pokus at layon","2",{"id":943,"text":944,"depth":21,"number":945},"kapag-pangalan-ng-tao-o-panghalip-ang-tinutukoy","Kapag pangalan ng tao o panghalip ang tinutukoy","2.1",{"id":947,"text":948,"depth":16,"number":949},"partikular-na-layon-na-may-ng","Partikular na layon na may ng","3",{"id":951,"text":952,"depth":16,"number":953},"paano-natutukoy-ang-layong-may-ang","Paano natutukoy ang layong may ang?","4",{"id":955,"text":956,"depth":16,"number":957},"hindi-pananda-lamang-ang-nagbabago","Hindi pananda lamang ang nagbabago","5",{"id":959,"text":960,"depth":16,"number":961},"gabay-sa-pagpili-at-pag-unawa","Gabay sa pagpili at pag-unawa","6"]