[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pokus-sa-layon-gamit-ang-i":837,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7":1013,"grammar-lesson-path-tl-pokus-sa-layon-gamit-ang-i-pokus-layon-at-tagaganap-a2":1049,"grammar-quick-check-01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7":1104,"grammar-lesson-body-01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7-3cs1leuv7a":1126},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":309,"title":310,"slug":311,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":181,"displayOrder":312,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":31,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":1010,"readyImages":1012},"Kilalanin ang layon sa mga pandiwang may i-, gamitin ang ang at ng, at ihambing ang ilagay, inilagay, inilalagay at ilalagay sa mga pangungusap.","Sa **Ilagay mo ang aklat sa mesa**, ang aklat ang bagay na ililipat. Gagamit ka ng mga pandiwang may **i-** upang sabihin kung ano ang gagawin sa isang bagay. Makikilala mo rin ang anyo ng kilos na naganap na, nagpapatuloy o gagawin pa.\n\n## 1. Ang layon ng kilos\n\nSa **pokus sa layon**, ang pariralang may **ang** ang tumutukoy sa bagay na ginagalaw, inililipat o ginagawa. Hindi ito ang gumagawa ng kilos.\n\n:::example\n**Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.**\n\n- **Ang aklat** ang bagay na inilagay: ito ang layon.\n- **Ni Ana** ang nagsasabi kung sino ang naglagay.\n- **Sa mesa** ang nagsasabi kung saan inilagay ang aklat.\n:::\n\nHindi lamang diin sa pagsasalita ang *pokus*. Makikita ito sa anyo ng pandiwa at sa papel ng pariralang may **ang**.\n\n## 2. Mga karaniwang pandiwang may i-\n\nPag-aralan muna ang tatlong pandiwang ito. Sa mga halimbawang ito, bagay ang layon.\n\n| Ugat | Pandiwa | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| lagay | **ilagay** | Ilagay mo ang aklat sa mesa. |\n| sulat | **isulat** | Isulat mo ang pangalan mo sa papel. |\n| bigay | **ibigay** | Ibigay mo ang susi kay Ana. |\n\nSa huling halimbawa, **ang susi** ang bagay na ibibigay. Si Ana ang tatanggap, kaya **kay Ana** ang gamit.\n\n:::note\nHindi lahat ng pandiwang may **i-** ay pokus sa layon. Dito, pag-aralan muna ang **ilagay**, **isulat** at **ibigay** na may bagay bilang layon. Hindi rin maaaring basta lagyan ng **i-** ang anumang ugat.\n:::\n\n## 3. Ang gumagawa at ang layon\n\nSa mga pangungusap na ito, gamitin ang **ng** para sa gumagawa ng kilos. Gamitin ang **ni** kung pangalan ng isang tao.\n\n| Gumagawa | Halimbawa |\n| --- | --- |\n| ang bata | Isinulat **ng bata** ang pangalan niya. |\n| si Ana | Isinulat **ni Ana** ang pangalan niya. |\n| ako | Isinulat **ko** ang pangalan ko. |\n| ikaw | Isinulat **mo** ang pangalan mo. |\n| siya | Isinulat **niya** ang pangalan niya. |\n\nPansinin ang **ko, mo, niya** pagkatapos ng pandiwa sa mga halimbawang ito.\n\n:::example\n**Naglagay si Ana ng aklat sa mesa.**\n\nSi Ana ang gumagawa; **si Ana** ang pariralang nakapokus.\n\n**Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.**\n\nAng aklat ang layon; **ang aklat** ang pariralang nakapokus.\n:::\n\n:::warning\nKapag layon ang nakapokus, hindi sapat na baguhin lamang ang pandiwa. Kailangang tumugma rin ang mga pananda sa papel ng bawat bahagi.\n\n✓ **Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.**\n\nPara sa kahulugang ito, gamitin ang **ni Ana**, hindi **si Ana**, bilang gumagawa ng kilos.\n:::\n\n## 4. Mga anyo ayon sa aspekto\n\nIpinapakita ng **aspekto** kung naganap na ang kilos, nagpapatuloy o nauulit, o hindi pa nasisimulan.\n\n| Batayang anyo | Naganap na | Nagpapatuloy o nauulit | Hindi pa nasisimulan |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **ilagay** | inilagay | inilalagay | ilalagay |\n| **isulat** | isinulat | isinusulat | isusulat |\n| **ibigay** | ibinigay | ibinibigay | ibibigay |\n\nPara sa tatlong ugat na ito:\n\n- Sa naganap na, may **in** pagkatapos ng **i-**: **i + in + lagay → inilagay**.\n- Sa nagpapatuloy o nauulit, may **in** at inuulit ang unang pantig ng ugat: **i + in + la + lagay → inilalagay**.\n- Sa hindi pa nasisimulan, inuulit ang unang pantig ng ugat: **i + la + lagay → ilalagay**.\n\n:::example\n**Inilagay ko na ang aklat sa mesa.** Tapos na ang paglalagay.\n\n**Inilalagay ko ang mga aklat sa kahon ngayon.** Ginagawa ko pa ito.\n\n**Inilalagay ko ang susi sa kahon araw-araw.** Nauulit ang kilos.\n\n**Ilalagay ko ang aklat sa mesa mamaya.** Hindi ko pa ito nasisimulan.\n:::\n\n:::tip\nHindi oras lamang ang ipinapakita ng anyo ng pandiwa. Halimbawa, ang **inilalagay** ay maaaring kilos na ginagawa ngayon o kilos na inuulit araw-araw. Basahin din ang iba pang salita sa pangungusap.\n:::\n\n## 5. Pagbibigay ng utos at pagbubuod\n\nGamitin ang batayang anyo sa tuwirang utos o tagubilin.\n\n:::example\n**Ilagay mo ang aklat sa mesa.**\n\n**Isulat mo ang pangalan mo rito.**\n\n**Ibigay mo ang susi kay Ana.**\n:::\n\nMga tuwirang utos ito sa isang taong kausap mo nang walang pormalidad.\n\nBago bumuo ng pangungusap, tingnan ang sumusunod:\n\n1. **Ano ang layon?** Gamitin ang **ang** para sa bagay na nakapokus.\n2. **Sino ang gumagawa?** Gamitin ang **ng**, **ni**, o ang angkop na panghalip gaya ng **ko, mo, niya**.\n3. **Ano ang kalagayan ng kilos?** Piliin ang **inilagay**, **inilalagay** o **ilalagay** ayon sa ibig mong sabihin.\n4. **Utos ba ito?** Gamitin ang batayang anyo: **Ilagay mo ang aklat sa mesa.**",[841],{"id":842,"name":843,"level":181,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":81,"completedExercises":845},"01a1932e-3ce4-75d0-b4ee-1a0fbc65b38d","Pokus sa layon at paghahambing sa tagaganap",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":869},"01a1932e-9412-7839-a0af-011d1a7b0d4c","Mga pandiwang may i para sa layon",[853,859,870,876,882,888,894,900,906,912,918,924,930,936,947,955,963,971,981,989,995,1001],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-9412-78b5-a0af-011d1a834541",{"id":856,"word":857,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-6f42-78d1-af90-14d0fa026864","ilagay",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-9412-78f1-a0af-011d1b20fd7e",{"id":862,"word":863,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-70c7-726f-8d68-cbcd608b226c","maglagay",[865],{"id":866,"partOfSpeech":867,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-70ce-7c6b-a1d6-fc7cdee72dfa","VERB","",true,{"id":871,"vocabularyWord":872,"displayOrder":21},"01a1932e-9412-7915-a0af-011d1b2daf70",{"id":873,"word":874,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":875,"audio":844},"01a1932e-6f4c-76f2-8a47-006e0891b65b","isulat",[],{"id":877,"vocabularyWord":878,"displayOrder":26},"01a1932e-9412-7939-a0af-011d1c0d05d9",{"id":879,"word":880,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":881,"audio":844},"01a1932e-6f40-704e-b266-f202ff60f878","ibigay",[],{"id":883,"vocabularyWord":884,"displayOrder":31},"01a1932e-9412-7959-a0af-011d1ce1d42c",{"id":885,"word":886,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":887,"audio":844},"01a1932e-6f02-7794-b066-10fcfe04d2b0","ang",[],{"id":889,"vocabularyWord":890,"displayOrder":36},"01a1932e-9412-7979-a0af-011d1d25ab3a",{"id":891,"word":892,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":893,"audio":844},"01a1932e-7009-7e3f-9362-8ea4e062e5cd","ng",[],{"id":895,"vocabularyWord":896,"displayOrder":41},"01a1932e-9412-7999-a0af-011d1d95ffbe",{"id":897,"word":898,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":899,"audio":844},"01a1932e-700c-7ad4-8ee6-41a2e3036735","ni",[],{"id":901,"vocabularyWord":902,"displayOrder":46},"01a1932e-9412-79b9-a0af-011d1e8e8ac9",{"id":903,"word":904,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":905,"audio":844},"01a1932e-7099-7f3e-abf3-636e28e2ea51","si",[],{"id":907,"vocabularyWord":908,"displayOrder":51},"01a1932e-9412-79e9-a0af-011d1e9fd6b7",{"id":909,"word":910,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":911,"audio":844},"01a1932e-6f5f-746c-b7f6-3ba1c557c773","kay",[],{"id":913,"vocabularyWord":914,"displayOrder":56},"01a1932e-9412-7a09-a0af-011d1ec4d51f",{"id":915,"word":916,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":917,"audio":844},"01a1932e-7091-7565-aff7-82f4e506f1b0","sa",[],{"id":919,"vocabularyWord":920,"displayOrder":61},"01a1932e-9412-7a25-a0af-011d1f995c8d",{"id":921,"word":922,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":923,"audio":844},"01a1932e-6faa-7901-92a4-7248e55e9182","ko",[],{"id":925,"vocabularyWord":926,"displayOrder":66},"01a1932e-9412-7a45-a0af-011d20210bb2",{"id":927,"word":928,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":929,"audio":844},"01a1932e-6ffc-79d4-9b4b-ac6a1be813d0","mo",[],{"id":931,"vocabularyWord":932,"displayOrder":71},"01a1932e-9412-7a65-a0af-011d2065d4c1",{"id":933,"word":934,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":935,"audio":844},"01a1932e-7010-7978-ade7-a436e7958f34","niya",[],{"id":937,"vocabularyWord":938,"displayOrder":76},"01a1932e-9412-7a85-a0af-011d206c4949",{"id":939,"word":940,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":941,"partsOfSpeech":942,"audio":869,"audioUrl":946},"01a1932e-70b5-7774-aa0a-6b9094c69491","aklat","tts_7859395a199c5452_fil-PH.mp3",[943],{"id":944,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-70cd-7745-ad5d-fd6c421d89f7","NOUN","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7859395a199c5452_fil-PH.mp3",{"id":948,"vocabularyWord":949,"displayOrder":81},"01a1932e-9412-7aa1-a0af-011d20c42ee5",{"id":950,"word":951,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":952,"audio":844},"01a1932e-7112-765f-92be-3845841ee00a","mesa",[953],{"id":954,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-7175-7c99-bf91-2368fb8339bd",{"id":956,"vocabularyWord":957,"displayOrder":86},"01a1932e-9412-7abd-a0af-011d212eadac",{"id":958,"word":959,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":960,"audio":844},"01a1932e-7116-7162-902f-8c0b82e9ac60","pangalan",[961],{"id":962,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-7176-744a-945d-b4b87c94dc53",{"id":964,"vocabularyWord":965,"displayOrder":91},"01a1932e-9412-7ad9-a0af-011d22107497",{"id":966,"word":967,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":968,"audio":844},"01a1932e-7118-7f18-8ed5-da7cfa15c9e2","papel",[969],{"id":970,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-7176-7942-945d-b4b87da3604e",{"id":972,"vocabularyWord":973,"displayOrder":96},"01a1932e-9412-7af9-a0af-011d22a558c7",{"id":974,"word":975,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":976,"partsOfSpeech":977,"audio":869,"audioUrl":980},"01a1932e-7121-74ce-a1c7-3ac52bf7a62f","susi","tts_5b017efae95715e0_fil-PH.mp3",[978],{"id":979,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-7177-7277-b382-17908e6bd2f6","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5b017efae95715e0_fil-PH.mp3",{"id":982,"vocabularyWord":983,"displayOrder":101},"01a1932e-9412-7b15-a0af-011d2366378f",{"id":984,"word":985,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":986,"audio":844},"01a1932e-70c2-758b-8613-2202d28c08ea","kahon",[987],{"id":988,"partOfSpeech":945,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-70ce-76ff-a1d6-fc7cdd453f49",{"id":990,"vocabularyWord":991,"displayOrder":106},"01a1932e-9412-7b31-a0af-011d2461f1ac",{"id":992,"word":993,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":994,"audio":844},"01a1932e-700b-7b24-aef6-4b0720463940","ngayon",[],{"id":996,"vocabularyWord":997,"displayOrder":111},"01a1932e-9412-7b4d-a0af-011d25322b0c",{"id":998,"word":999,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1000,"audio":844},"01a1932e-6f06-7561-98d5-cdbf44d542bf","araw-araw",[],{"id":1002,"vocabularyWord":1003,"displayOrder":116},"01a1932e-9412-7b6d-a0af-011d25a7fd07",{"id":1004,"word":1005,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1006,"audio":844},"01a1932e-7111-775d-b170-fdc68ea906fb","mamaya",[1007],{"id":1008,"partOfSpeech":1009,"definition":868,"isPrimary":869,"meaningOrder":11},"01a1932e-7175-7b61-bf91-2368fb781cd5","ADVERB",{"name":843,"slug":1011,"language":9},"pokus-layon-at-tagaganap-a2",[],[1014,1023,1029,1036,1043],{"@id":1015,"@type":1016,"id":1017,"grammarPage":1018,"title":1019,"instructions":1020,"displayOrder":845,"type":1021,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1022},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-66fa-76e5-857d-36918e64a6ea","GrammarExercise","01a1932e-66fa-76e5-857d-36918e64a6ea","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Mga utos at papel ng mga kalahok","Piliin ang angkop na salita. Sundin ang nakasaad na papel ng bagay, gumagawa at tatanggap. Sa mga utos, gamitin ang batayang anyo.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bce9d67a-2950-46cb-b3c9-6a7761746f10_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1024,"@type":1016,"id":1025,"grammarPage":1018,"title":1026,"instructions":1027,"displayOrder":11,"type":1021,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1028},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6712-75e5-b174-37340a765b84","01a1932e-6712-75e5-b174-37340a765b84","Tapos, ginagawa pa, gagawin pa o nakagawian","Piliin ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Basahin kung tapos na, nagpapatuloy, nauulit o hindi pa nasisimulan ang kilos.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9e800eb5-d8bb-4e29-bdb7-6bab725ec843_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1030,"@type":1016,"id":1031,"grammarPage":1018,"title":1032,"instructions":1033,"displayOrder":16,"type":1034,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1035},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6729-7826-ad76-956c9eb2752f","01a1932e-6729-7826-ad76-956c9eb2752f","Ayusin ang pandiwa, gumagawa at layon","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd752402-1790-4306-aa2b-2bc7c5877697_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1037,"@type":1016,"id":1038,"grammarPage":1018,"title":1039,"instructions":1040,"displayOrder":21,"type":1041,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1042},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-673d-7a79-b325-c6f87f072b9a","01a1932e-673d-7a79-b325-c6f87f072b9a","I-uri ang kilos at mga utos","Pindutin ang bawat piraso, saka ang kolum na kinabibilangan nito. Ilagay ang lahat ng piraso.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0914b4f1-5e5a-45bb-ad4b-919ef90895c5_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1044,"@type":1016,"id":1045,"grammarPage":1018,"title":1046,"instructions":1047,"displayOrder":26,"type":1041,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1048},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6744-73fe-8288-011c45a92619","01a1932e-6744-73fe-8288-011c45a92619","I-uri ang gumagawa, layon at tatanggap","Basahin ang mga pangungusap. Pindutin ang bawat piraso, saka ang kolum para sa papel nito sa pangungusap.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_69ad8276-4907-4098-9cb4-264818c8ff0e_hero.webp?v=1793470654",{"id":842,"name":843,"slug":1011,"language":9,"level":181,"introduction":1050,"lessonCount":21,"totalExercises":81,"objectives":1051,"prerequisites":1054,"lessons":1056},"Kilalanin ang layon na may ang sa mga pandiwang basahin at ibigay at sundan ang papel ng gumagawa. Pagkatapos, ihambing ang bumili ng aklat at binili ang aklat upang makita ang pagbabago ng pokus.",[1052,1053],"Bumuo ng pahayag na nakapokus sa layon gamit ang -in at i-.","Panatilihin ang mga kalahok habang binabago ang pokus at mga pananda.",[1055],"Kilala mo ang aspekto at ang mga papel ng ang, ng, sa at personal na pananda.",[1057,1076,1085],{"id":299,"contentId":1058,"slug":301,"title":300,"level":181,"summary":1059,"order":11,"exercises":1060},"pg_d49e9b59-d044-43c8-93f8-9fe94311edcf","Kilalanin ang ang-pariralang layon sa basahin at binasa, ang tagaganap na may ng o ni, at ang buong hanay ng aspekto ng pandiwa.",[1061,1064,1067,1070,1073],{"id":1062,"title":1063,"order":845,"type":1021},"01a1932e-66ab-79eb-85d0-9f4be3637868","Sino ang nagbabasa at ano ang binabasa?",{"id":1065,"title":1066,"order":11,"type":1021},"01a1932e-66c4-7ba5-a30f-503b75bf8ddc","Utos, natapos na pagbasa, at mga plano",{"id":1068,"title":1069,"order":16,"type":1034},"01a1932e-66db-75e2-a5da-551d782eba51","Ayusin ang pangungusap na nakapokus sa layon",{"id":1071,"title":1072,"order":21,"type":1041},"01a1932e-66ee-75f4-b35a-930ef98a8dc4","Pagbukurin ang tagaganap at layon",{"id":1074,"title":1075,"order":26,"type":1041},"01a1932e-66f4-7a07-b7c4-76acf754834a","Pagbukurin ang mga gamit ng basa",{"id":309,"contentId":1077,"slug":311,"title":310,"level":181,"summary":1078,"order":16,"exercises":1079},"pg_30e5dff6-2876-4616-a710-0252657206c0","Gamitin ang ilagay, isulat at ibigay at ang kanilang aspekto sa pangungusap na may ang-pariralang layon at sa o kay na destinasyon o tatanggap.",[1080,1081,1082,1083,1084],{"id":1017,"title":1019,"order":845,"type":1021},{"id":1025,"title":1026,"order":11,"type":1021},{"id":1031,"title":1032,"order":16,"type":1034},{"id":1038,"title":1039,"order":21,"type":1041},{"id":1045,"title":1046,"order":26,"type":1041},{"id":319,"contentId":1086,"slug":321,"title":320,"level":181,"summary":1087,"order":21,"exercises":1088},"pg_e170d4ac-043c-4ff8-8411-605b9eb4434f","Ihambing ang bumili ng aklat at binili ang aklat upang panatilihin ang parehong mga kalahok habang nagbabago ang pokus, pandiwa at pananda.",[1089,1092,1095,1098,1101],{"id":1090,"title":1091,"order":845,"type":1021},"01a1932e-45cf-754f-b380-ec809af34647","Sino ang bumili, at ano ang binili?",{"id":1093,"title":1094,"order":11,"type":1021},"01a1932e-45e7-7570-945c-0d6d1559e623","Mga anyo ng bili: pokus at aspekto",{"id":1096,"title":1097,"order":16,"type":1034},"01a1932e-45fd-7d67-a28d-338f42d8592a","Ayusin ang pandiwa at mga pananda",{"id":1099,"title":1100,"order":21,"type":1041},"01a1932e-460f-7e23-8db1-bfb63aedd4d6","Tagaganap at layon sa pagbili",{"id":1102,"title":1103,"order":26,"type":1041},"01a1932e-4616-76b3-8b48-3e53dede2965","Mga anyo ng bili: kilalanin ang pokus at aspekto",{"id":1017,"grammarPage":1018,"title":1019,"instructions":1020,"seoTitle":1105,"seoDescription":1106,"displayOrder":845,"type":1021,"questions":1107,"ogImageUrl":1022},"Pokus sa layon gamit ang i-: utos at pananda","Sanayin ang pokus sa layon gamit ang i- sa pagpili ng salita sa mga patlang tungkol sa pag-aayos ng gamit, pagsulat ng detalye at pagbibigay ng bagay.",[1108],{"id":1109,"sentenceTemplate":1110,"displayOrder":845,"explanation":1111,"exampleSentence":1112,"blanks":1113},"01a1932e-66fa-78cd-857d-3691913b2c65","Tuwirang utos sa kapatid: __1__ mo ang mga sapatos sa ilalim ng kama.","Batayang anyong ilagay ang kailangan sa tuwirang utos. Ang inilagay ay naganap na; ang inilalagay ay nagpapatuloy o nauulit.","Ilagay mo sa bag ang baon mo.",[1114],{"id":1115,"blankNumber":11,"options":1116},"01a1932e-66fa-787d-857d-3691904fe771",[1117,1120,1123],{"id":1118,"optionText":1119,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-66fa-77dd-857d-36918eb7b5d6","Inilagay",{"id":1121,"optionText":1122,"isCorrect":869,"displayOrder":11},"01a1932e-66fa-7829-857d-36918ec9f0a5","Ilagay",{"id":1124,"optionText":1125,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-66fa-7855-857d-36918f9f878a","Inilalagay",{"html":1127,"toc":1128},"\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Ilagay mo ang aklat sa mesa\u003C\u002Fstrong>, ang aklat ang bagay na ililipat. Gagamit ka ng mga pandiwang may \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> upang sabihin kung ano ang gagawin sa isang bagay. Makikilala mo rin ang anyo ng kilos na naganap na, nagpapatuloy o gagawin pa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ang-layon-ng-kilos\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Ang layon ng kilos\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>pokus sa layon\u003C\u002Fstrong>, ang pariralang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> ang tumutukoy sa bagay na ginagalaw, inililipat o ginagawa. Hindi ito ang gumagawa ng kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ang aklat\u003C\u002Fstrong> ang bagay na inilagay: ito ang layon.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ni Ana\u003C\u002Fstrong> ang nagsasabi kung sino ang naglagay.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sa mesa\u003C\u002Fstrong> ang nagsasabi kung saan inilagay ang aklat.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi lamang diin sa pagsasalita ang \u003Cem>pokus\u003C\u002Fem>. Makikita ito sa anyo ng pandiwa at sa papel ng pariralang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mga-karaniwang-pandiwang-may-i-\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Mga karaniwang pandiwang may i-\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Pag-aralan muna ang tatlong pandiwang ito. Sa mga halimbawang ito, bagay ang layon.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ugat\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pandiwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>lagay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ilagay\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ilagay mo ang aklat sa mesa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>sulat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>isulat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isulat mo ang pangalan mo sa papel.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>bigay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibigay\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ibigay mo ang susi kay Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa huling halimbawa, \u003Cstrong>ang susi\u003C\u002Fstrong> ang bagay na ibibigay. Si Ana ang tatanggap, kaya \u003Cstrong>kay Ana\u003C\u002Fstrong> ang gamit.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi lahat ng pandiwang may \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> ay pokus sa layon. Dito, pag-aralan muna ang \u003Cstrong>ilagay\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>isulat\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ibigay\u003C\u002Fstrong> na may bagay bilang layon. Hindi rin maaaring basta lagyan ng \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> ang anumang ugat.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ang-gumagawa-at-ang-layon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Ang gumagawa at ang layon\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa mga pangungusap na ito, gamitin ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> para sa gumagawa ng kilos. Gamitin ang \u003Cstrong>ni\u003C\u002Fstrong> kung pangalan ng isang tao.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Gumagawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>ang bata\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isinulat \u003Cstrong>ng bata\u003C\u002Fstrong> ang pangalan niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>si Ana\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isinulat \u003Cstrong>ni Ana\u003C\u002Fstrong> ang pangalan niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ako\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isinulat \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong> ang pangalan ko.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ikaw\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isinulat \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong> ang pangalan mo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>siya\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isinulat \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> ang pangalan niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Pansinin ang \u003Cstrong>ko, mo, niya\u003C\u002Fstrong> pagkatapos ng pandiwa sa mga halimbawang ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Naglagay si Ana ng aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Si Ana ang gumagawa; \u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong> ang pariralang nakapokus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang aklat ang layon; \u003Cstrong>ang aklat\u003C\u002Fstrong> ang pariralang nakapokus.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Kapag layon ang nakapokus, hindi sapat na baguhin lamang ang pandiwa. Kailangang tumugma rin ang mga pananda sa papel ng bawat bahagi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Inilagay ni Ana ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Para sa kahulugang ito, gamitin ang \u003Cstrong>ni Ana\u003C\u002Fstrong>, hindi \u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong>, bilang gumagawa ng kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mga-anyo-ayon-sa-aspekto\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Mga anyo ayon sa aspekto\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ipinapakita ng \u003Cstrong>aspekto\u003C\u002Fstrong> kung naganap na ang kilos, nagpapatuloy o nauulit, o hindi pa nasisimulan.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Batayang anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Naganap na\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Nagpapatuloy o nauulit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Hindi pa nasisimulan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ilagay\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>inilagay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>inilalagay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ilalagay\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>isulat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>isinulat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>isinusulat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>isusulat\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibigay\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ibinigay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ibinibigay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ibibigay\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Para sa tatlong ugat na ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Sa naganap na, may \u003Cstrong>in\u003C\u002Fstrong> pagkatapos ng \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>i + in + lagay → inilagay\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sa nagpapatuloy o nauulit, may \u003Cstrong>in\u003C\u002Fstrong> at inuulit ang unang pantig ng ugat: \u003Cstrong>i + in + la + lagay → inilalagay\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sa hindi pa nasisimulan, inuulit ang unang pantig ng ugat: \u003Cstrong>i + la + lagay → ilalagay\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Inilagay ko na ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong> Tapos na ang paglalagay.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Inilalagay ko ang mga aklat sa kahon ngayon.\u003C\u002Fstrong> Ginagawa ko pa ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Inilalagay ko ang susi sa kahon araw-araw.\u003C\u002Fstrong> Nauulit ang kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ilalagay ko ang aklat sa mesa mamaya.\u003C\u002Fstrong> Hindi ko pa ito nasisimulan.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Hindi oras lamang ang ipinapakita ng anyo ng pandiwa. Halimbawa, ang \u003Cstrong>inilalagay\u003C\u002Fstrong> ay maaaring kilos na ginagawa ngayon o kilos na inuulit araw-araw. Basahin din ang iba pang salita sa pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pagbibigay-ng-utos-at-pagbubuod\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Pagbibigay ng utos at pagbubuod\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang batayang anyo sa tuwirang utos o tagubilin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ilagay mo ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Isulat mo ang pangalan mo rito.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ibigay mo ang susi kay Ana.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Mga tuwirang utos ito sa isang taong kausap mo nang walang pormalidad.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bago bumuo ng pangungusap, tingnan ang sumusunod:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ano ang layon?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> para sa bagay na nakapokus.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sino ang gumagawa?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ni\u003C\u002Fstrong>, o ang angkop na panghalip gaya ng \u003Cstrong>ko, mo, niya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ano ang kalagayan ng kilos?\u003C\u002Fstrong> Piliin ang \u003Cstrong>inilagay\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>inilalagay\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ilalagay\u003C\u002Fstrong> ayon sa ibig mong sabihin.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Utos ba ito?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang batayang anyo: \u003Cstrong>Ilagay mo ang aklat sa mesa.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1129,1133,1137,1141,1145],{"id":1130,"text":1131,"depth":16,"number":1132},"ang-layon-ng-kilos","Ang layon ng kilos","1",{"id":1134,"text":1135,"depth":16,"number":1136},"mga-karaniwang-pandiwang-may-i-","Mga karaniwang pandiwang may i-","2",{"id":1138,"text":1139,"depth":16,"number":1140},"ang-gumagawa-at-ang-layon","Ang gumagawa at ang layon","3",{"id":1142,"text":1143,"depth":16,"number":1144},"mga-anyo-ayon-sa-aspekto","Mga anyo ayon sa aspekto","4",{"id":1146,"text":1147,"depth":16,"number":1148},"pagbibigay-ng-utos-at-pagbubuod","Pagbibigay ng utos at pagbubuod","5"]