[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag":837,"grammar-lesson-path-tl-pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag-mga-papel-sa-pokus-b1":919,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17":1024,"grammar-quick-check-01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17":1047,"grammar-lesson-body-01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17-3cxw9d8yw":1069},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":385,"title":386,"slug":387,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":367,"displayOrder":388,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":31,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":916,"readyImages":918},"Unawain ang pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-, ang papel ng ang-parirala, at ang pagkakaiba ng ibili, ipagluto at pokus sa layon sa Tagalog.","Kapag bumibili o nagluluto ka para sa ibang tao, maaari mong gawing paksa ng pangungusap ang taong nakikinabang. Dito mo makikilala ang gamit ng **ibili** at **ipagluto**, ang papel ng **ang-parirala**, at ang kaibahan nito sa pokus sa layon.\n\n## 1. Sino ang nakikinabang?\n\nAng **tagakinabang** ay ang taong pinakikinabangan ng kilos: ginagawa ang isang bagay para sa kaniya. Sa **pokus sa tagakinabang**, siya ang tinutukoy ng pariralang may **ang** o **si**, o ng panghalip na gaya ng **siya**.\n\n:::example\nKailangan ni Ana ng tinapay. Pumunta si Marco sa tindahan.\n\n**Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana.**\n\n- **ni Marco** — ang bumili;\n- **ng tinapay** — ang binili;\n- **si Ana** — ang taong binilhan at nakikinabang.\n:::\n\nHindi si Ana ang gumawa ng kilos. Ang papel niya bilang tagakinabang ang kaugnay ng pokus ng pandiwa. Hindi ito basta pagdiin sa pangalan niya kapag nagsasalita.\n\n## 2. Mga pandiwang may i- at ipag-\n\nMakikita ang pokus sa tagakinabang sa ilang pandiwang may **i-** o **ipag-**. Alamin ang buong pandiwa at ang gamit nito; hindi sapat na tingnan lamang ang panlapi.\n\n| Ugat | Pandiwa | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| bili | **ibili** | Ibili mo ng tinapay si Ana. |\n| kuha | **ikuha** | Ikuha mo ng tubig ang bata. |\n| luto | **ipagluto** | Ipagluto mo ng lugaw si Lola. |\n| laba | **ipaglaba** | Ipaglaba mo ng damit ang kapatid mo. |\n\nSa mga halimbawang ito, **mo** ang tagaganap. Ang **si Ana**, **ang bata**, **si Lola**, at **ang kapatid mo** ang mga tagakinabang.\n\n:::warning\nHindi malayang mapagpapalit ang **i-** at **ipag-** sa bawat ugat. Hindi rin lahat ng pandiwang may mga panlaping ito ay nakapokus sa tagakinabang. Halimbawa, sa **Iluto mo ang isda**, ang **isda** ang layong lulutuin, hindi ang tagakinabang.\n:::\n\n## 3. Mga anyo ayon sa aspekto\n\nNagbabago ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Ang aspekto ay hindi simpleng pangalan ng panahon: ipinapakita nito kung naganap na, nagpapatuloy o inuulit, o hindi pa nasisimulan ang kilos.\n\n| Aspekto | Ibili | Ipagluto | Kalagayan ng kilos |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Perpektibo | **ibinili** | **ipinagluto** | Naganap na |\n| Imperpektibo | **ibinibili** | **ipinagluluto** | Nagpapatuloy o nakagawian |\n| Kontemplatibo | **ibibili** | **ipagluluto** | Hindi pa nasisimulan |\n\n:::example\n**Ibinili** ni Marco ng tinapay si Ana kanina.\n\nTuwing umaga, **ibinibili** ni Marco ng tinapay si Ana.\n\n**Ibibili** ni Marco ng tinapay si Ana mamaya.\n\n**Ipinagluto** ni Rosa ng lugaw si Lola kanina.\n\nAraw-araw, **ipinagluluto** ni Rosa ng lugaw si Lola.\n\n**Ipagluluto** ni Rosa ng lugaw si Lola bukas.\n:::\n\nSa lahat ng halimbawang ito, nananatiling tagakinabang sina Ana at Lola kahit nagbabago ang aspekto.\n\n## 4. Tagaganap, layon, o tagakinabang?\n\nMaaaring ilarawan ang isang pangyayari gamit ang magkakaibang pokus. Tingnan kung aling kalahok ang may **ang** o **si**.\n\n| Pangungusap | Pokus | Papel ng ang-parirala |\n| --- | --- | --- |\n| Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana. | Tagaganap | Si Marco ang bumili. |\n| Binili ni Marco ang tinapay para kay Ana. | Layon | Ang tinapay ang binili. |\n| Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana. | Tagakinabang | Si Ana ang binilhan. |\n\nSa unang dalawang pangungusap, ipinapakita ng **para kay Ana** kung sino ang nakikinabang, ngunit hindi siya ang nakapokus. Sa ikatlo, **si Ana** mismo ang ang-parirala at tagakinabang.\n\n:::note\nHindi kailangang gumamit ng pokus sa tagakinabang sa tuwing may nakikinabang. Tama at natural din ang **Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana**. Piliin ang ayos na angkop sa nais mong sabihin.\n:::\n\n## 5. Pagsusuri bago gamitin\n\nSundan ang mga hakbang na ito kapag bubuo ka ng pangungusap:\n\n1. Tukuyin kung **para kanino** ang kilos.\n2. Pumili ng pandiwang may angkop na gamit, gaya ng **ibili** o **ipagluto**.\n3. Gamitin ang **ang**, **si**, o ang angkop na panghalip para sa tagakinabang.\n4. Tukuyin ang tagaganap gamit ang **ng**, **ni**, o panghalip na gaya ng **ko**, **mo**, at **niya**.\n5. Piliin ang anyo ayon sa aspekto ng kilos.\n\n:::example\n**Ipagluluto ni Rosa ng lugaw si Lola.**\n\nKapag malinaw na si Lola ang pinag-uusapan:\n\n**Ipagluluto siya ni Rosa ng lugaw.**\n\nAng **siya** ay tagakinabang pa rin; si Rosa ang magluluto.\n:::\n\nTandaan ang pangunahing paghahambing: **Iluto mo ang isda** — ang isda ang layon. **Ipagluto mo ng isda si Ana** — si Ana ang tagakinabang.",[841],{"id":842,"name":843,"level":367,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":126,"completedExercises":845},"01a1932e-3cf2-7f9d-9c56-2bdc858fa31f","Mga papel sa pokus: mula ganapan hanggang kagamitan",false,0,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":860},"01a1932e-941d-7e80-86a7-04c7f5580944","Mga pandiwa para sa pakinabang ng iba",[853,862,870,878,890,898,904,910],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-941d-7edc-86a7-04c7f644ac6c",{"id":856,"word":857,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":858,"partsOfSpeech":859,"audio":860,"audioUrl":861},"01a1932e-713e-7dec-978b-8097ff403146","ibili","tts_ef3688c76f56ce14_fil-PH.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ef3688c76f56ce14_fil-PH.mp3",{"id":863,"vocabularyWord":864,"displayOrder":16},"01a1932e-941d-7f20-86a7-04c7f67e350c",{"id":865,"word":866,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":867,"partsOfSpeech":868,"audio":860,"audioUrl":869},"01a1932e-714a-7040-afe5-48dca3fdecad","ikuha","tts_60db3030cbaa4bdc_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_60db3030cbaa4bdc_fil-PH.mp3",{"id":871,"vocabularyWord":872,"displayOrder":21},"01a1932e-941d-7f48-86a7-04c7f6caa21b",{"id":873,"word":874,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":875,"partsOfSpeech":876,"audio":860,"audioUrl":877},"01a1932e-7150-78e1-8d87-8020c99fa84b","ipagluto","tts_2d53ee42e22ef126_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2d53ee42e22ef126_fil-PH.mp3",{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":26},"01a1932e-941d-7f6c-86a7-04c7f79e9ffd",{"id":881,"word":882,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":883,"partsOfSpeech":884,"audio":860,"audioUrl":889},"01a1932e-7262-726e-a10e-cf2ff27431a9","iluto","tts_bd626aedeb5e6dd7_fil-PH.mp3",[885],{"id":886,"partOfSpeech":887,"definition":888,"isPrimary":860,"meaningOrder":11},"01a1932e-72c9-703e-8319-83df48f88899","VERB","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bd626aedeb5e6dd7_fil-PH.mp3",{"id":891,"vocabularyWord":892,"displayOrder":31},"01a1932e-941d-7f8c-86a7-04c7f7b06844",{"id":893,"word":894,"frequency":31,"level":181,"language":9,"audioFilePath":895,"partsOfSpeech":896,"audio":860,"audioUrl":897},"01a1932e-714f-793e-9aa5-916083b0f24c","ipaglaba","tts_19d9d25c8e2ffdae_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_19d9d25c8e2ffdae_fil-PH.mp3",{"id":899,"vocabularyWord":900,"displayOrder":36},"01a1932e-941e-700e-b787-659e2ddf9530",{"id":901,"word":902,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":903,"audio":844},"01a1932e-6f1c-7bc8-94eb-6637fc63d9fe","bumili",[],{"id":905,"vocabularyWord":906,"displayOrder":41},"01a1932e-941e-7032-b787-659e2e3b7e2a",{"id":907,"word":908,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":909,"audio":844},"01a1932e-6f16-79d6-afd0-7fbc48aa2d9e","bilhin",[],{"id":911,"vocabularyWord":912,"displayOrder":46},"01a1932e-941e-704e-b787-659e2e7bfad7",{"id":913,"word":914,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":915,"audio":844},"01a1932e-7080-73ba-97f6-4e6b45820200","para",[],{"name":843,"slug":917,"language":9},"mga-papel-sa-pokus-b1",[],{"id":842,"name":843,"slug":917,"language":9,"level":367,"introduction":920,"lessonCount":31,"totalExercises":126,"objectives":921,"prerequisites":925,"lessons":928},"Palawakin ang pagpili mo ng pokus lampas sa tagaganap at layon. Ihambing ang ganapan, tagatanggap, tagakinabang at kagamitan, saka gamitin ang mga pagkakaibang ito upang sumagot sa tanong nang tama ang pandiwa at mga pananda ng kalahok.",[922,923,924],"Kilalanin ang papel ng ang-parirala sa apat na karagdagang uri ng pokus.","Iayon ang mga pananda sa napiling pandiwa at papel ng kalahok.","Piliin ang pokus na tumutugon sa impormasyong hinihingi ng tanong.",[926,927],"Pokus sa tagaganap at layon.","Mga pangkat ng ang, ng at sa at batayang aspekto ng pandiwa.",[929,954,970,989,1008],{"id":375,"contentId":930,"slug":377,"title":376,"level":367,"summary":931,"order":11,"exercises":932},"pg_a6c3f3d1-fbef-498c-9685-514fb6286b6b","Itampok ang ganapan o ibabaw na sangkot sa kilos gamit ang mga pandiwang may -an, -han o pag-…-an, at ibukod ito sa pagbanggit lamang ng lugar.",[933,937,940,944,947,951],{"id":934,"title":935,"order":845,"type":936},"01a1932e-65ef-7100-93cb-3d5e402397e0","Lugar, tagaganap at anyong may -an","word_select",{"id":938,"title":939,"order":11,"type":936},"01a1932e-660a-7148-8253-6ba4b8a4ff7c","Naganap, paulit-ulit at nakaplanong kilos",{"id":941,"title":942,"order":16,"type":943},"01a1932e-6620-7933-a0be-f9aa7734713c","Panghalip na tagaganap bago ang ganapan","sentence_builder",{"id":945,"title":946,"order":21,"type":943},"01a1932e-6630-78dd-9afc-506cd7b9a89c","Mga tagaganap at lugar ng kilos",{"id":948,"title":949,"order":26,"type":950},"01a1932e-6643-7797-9551-af4e197ab775","Ganapan, tagaganap at gamit ng mga anyo","word_sort",{"id":952,"title":953,"order":31,"type":950},"01a1932e-664a-7a02-a333-baf342a9ecae","Aspekto at papel ng ang-parirala sa ganapan",{"id":380,"contentId":955,"slug":382,"title":381,"level":367,"summary":956,"order":16,"exercises":957},"pg_cdfbe164-3e68-428b-b279-84c22c9bad79","Ihambing ang bigyan at padalhan sa ibigay at ipadala upang maitugma ang pananda sa tagatanggap o bagay na inililipat.",[958,961,964,967],{"id":959,"title":960,"order":845,"type":936},"01a1932e-67db-7e2b-97e8-02b02531a5e1","Mga papel sa pagbibigay at pagpapadala",{"id":962,"title":963,"order":11,"type":936},"01a1932e-67f0-7ca7-a5c5-676b74a92f83","Mga anyo at aspekto ng bigyan at padalhan",{"id":965,"title":966,"order":16,"type":950},"01a1932e-6806-75d8-a109-398e3b9c135c","Mga papel at pokus sa pagbibigay at pagpapadala",{"id":968,"title":969,"order":21,"type":950},"01a1932e-680c-7f8d-97bb-e23e2a093cc8","Mga anyo, aspekto at pananda ng tagatanggap",{"id":385,"contentId":971,"slug":387,"title":386,"level":367,"summary":972,"order":21,"exercises":973},"pg_7d3eb798-3aae-45fb-b300-57cf23460991","Itampok ang nakikinabang sa ibili at ipagluto, at ibukod ang ganitong pokus sa pagbanggit ng benepisyaryo gamit ang para kay.",[974,977,980,983,986],{"id":975,"title":976,"order":845,"type":936},"01a1932e-678f-7921-800a-738f2b04e93b","Para kanino ang kilos?",{"id":978,"title":979,"order":11,"type":936},"01a1932e-67a7-7615-bfb6-b728b66da116","Aspekto at paghahambing ng pokus",{"id":981,"title":982,"order":16,"type":943},"01a1932e-67bd-7eb4-876c-c912894358aa","Ayusin ang kilos para sa iba",{"id":984,"title":985,"order":21,"type":950},"01a1932e-67cf-7b0d-93e5-7c53c2198b91","Kilalanin ang tagakinabang at ang pokus",{"id":987,"title":988,"order":26,"type":950},"01a1932e-67d5-7ef2-aa1e-60dea6dd3cc7","Aspekto at mga papel sa kilos para sa iba",{"id":390,"contentId":990,"slug":392,"title":391,"level":367,"summary":991,"order":26,"exercises":992},"pg_f9ccb1b4-67a6-4f42-bef7-b0d1554256b0","Ilagay sa pokus ang kasangkapan gamit ang mga anyong ipang-, ipan- at ipam-, at ihambing ang mas payak na paglalahad na gamit ang.",[993,996,999,1002,1005],{"id":994,"title":995,"order":845,"type":936},"01a1932e-6652-7c9e-a286-baed1fd45913","Kagamitan, tagaganap at layon",{"id":997,"title":998,"order":11,"type":936},"01a1932e-666d-7f46-abfe-18446932ac4b","Anyo at aspekto ng mga pandiwang pangkagamitan",{"id":1000,"title":1001,"order":16,"type":943},"01a1932e-668a-7655-8ba7-dc029442d231","Ayos ng pangungusap na nakapokus sa kagamitan",{"id":1003,"title":1004,"order":21,"type":950},"01a1932e-669c-784d-8d1e-a0cf97dc8b43","Kagamitan, tagaganap at paksa",{"id":1006,"title":1007,"order":26,"type":950},"01a1932e-66a3-7f04-873b-bf116fb7f4c6","Anyo, aspekto at baryante ng ipang-",{"id":395,"contentId":1009,"slug":397,"title":396,"level":367,"summary":1010,"order":31,"exercises":1011},"pg_d3275251-7b36-44af-b710-b75e96480e53","Piliin ang pokus ayon sa papel na hinihingi ng tanong habang pinananatili ang pangyayari, aspekto at tamang pagmamarka ng ibang kalahok.",[1012,1015,1018,1021],{"id":1013,"title":1014,"order":845,"type":936},"01a1932e-60b0-7d4b-8e2e-4e44369d0fec","Tagaganap, layon, o tagatanggap?",{"id":1016,"title":1017,"order":11,"type":936},"01a1932e-60c9-7f04-9d80-a11835a5b24f","Itugma ang sagot sa hinihinging impormasyon",{"id":1019,"title":1020,"order":16,"type":950},"01a1932e-60de-7a73-8ed4-bdf2cd8ef48d","Ano ang hinihinging impormasyon?",{"id":1022,"title":1023,"order":21,"type":950},"01a1932e-60e4-76a5-99d4-6b505b8f7a3b","Buong sagot at papel ng mga kalahok",[1025,1031,1035,1039,1043],{"@id":1026,"@type":1027,"id":975,"grammarPage":1028,"title":976,"instructions":1029,"displayOrder":845,"type":936,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1030},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-678f-7921-800a-738f2b04e93b","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Piliin ang pandiwa, pananda, panghalip o papel na angkop sa pangungusap at konteksto.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d869de54-29d6-4ade-ba7b-77108c12bdcf_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1032,"@type":1027,"id":978,"grammarPage":1028,"title":979,"instructions":1033,"displayOrder":11,"type":936,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1034},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-67a7-7615-bfb6-b728b66da116","Piliin ang anyong tumutugma sa kalagayan ng kilos o ang sagot na nagpapakita ng tamang pokus.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_da841128-6c47-448a-914b-ff1a480ec8ce_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1036,"@type":1027,"id":981,"grammarPage":1028,"title":982,"instructions":1037,"displayOrder":16,"type":943,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1038},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-67bd-7eb4-876c-c912894358aa","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap. May dagdag na maling piraso na hindi gagamitin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_75f317f3-04a2-4e6a-b9b7-e515980de7b1_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1040,"@type":1027,"id":984,"grammarPage":1028,"title":985,"instructions":1041,"displayOrder":21,"type":950,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1042},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-67cf-7b0d-93e5-7c53c2198b91","Pindutin ang isang piraso, saka ang kolum na kinabibilangan nito. Ilagay ang lahat ng piraso.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f662ab09-3fa8-46b5-b65f-0a39fe84bb5b_hero.webp?v=1793470654",{"@id":1044,"@type":1027,"id":987,"grammarPage":1028,"title":988,"instructions":1045,"displayOrder":26,"type":950,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1046},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-67d5-7ef2-aa1e-60dea6dd3cc7","Pindutin ang bawat piraso at saka ang tamang kolum. Basahin ang batayan ng pagpapangkat sa bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_577399d2-9033-436f-96e4-47404ae7e986_hero.webp?v=1793470654",{"id":975,"grammarPage":1028,"title":976,"instructions":1029,"seoTitle":1048,"seoDescription":1049,"displayOrder":845,"type":936,"questions":1050,"ogImageUrl":1030},"Pokus sa tagakinabang: pandiwa at mga papel","Sanayin ang pokus sa tagakinabang sa pagpili ng pandiwa, pananda at panghalip sa mga pangungusap tungkol sa pagbili, pagkuha, pagluluto at paglalaba.",[1051],{"id":1052,"sentenceTemplate":1053,"displayOrder":845,"explanation":1054,"exampleSentence":1055,"blanks":1056},"01a1932e-678f-7bc9-800a-738f2c0d8f07","Walang baon si Mila. __1__ mo ng pagkain si Mila sa tindahan.","Ibili ang angkop: mo ang bibili, ng pagkain ang bibilhin, at si Mila ang tagakinabang. Sa bumili, ang tagaganap ang nakapokus; sa bilhin, ang layon.","Ibili natin ng gamot ang lolo mo.",[1057],{"id":1058,"blankNumber":11,"options":1059},"01a1932e-678f-7b45-800a-738f2be8a9dd",[1060,1063,1066],{"id":1061,"optionText":1062,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-678f-7a5d-800a-738f2b9d4318","Bumili",{"id":1064,"optionText":1065,"isCorrect":860,"displayOrder":11},"01a1932e-678f-7ab5-800a-738f2baf5329","Ibili",{"id":1067,"optionText":1068,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-678f-7b01-800a-738f2bc2931d","Bilhin",{"html":1070,"toc":1071},"\u003Cp>Kapag bumibili o nagluluto ka para sa ibang tao, maaari mong gawing paksa ng pangungusap ang taong nakikinabang. Dito mo makikilala ang gamit ng \u003Cstrong>ibili\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ipagluto\u003C\u002Fstrong>, ang papel ng \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong>, at ang kaibahan nito sa pokus sa layon.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"sino-ang-nakikinabang\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Sino ang nakikinabang?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>tagakinabang\u003C\u002Fstrong> ay ang taong pinakikinabangan ng kilos: ginagawa ang isang bagay para sa kaniya. Sa \u003Cstrong>pokus sa tagakinabang\u003C\u002Fstrong>, siya ang tinutukoy ng pariralang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>, o ng panghalip na gaya ng \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Kailangan ni Ana ng tinapay. Pumunta si Marco sa tindahan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ni Marco\u003C\u002Fstrong> — ang bumili;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ng tinapay\u003C\u002Fstrong> — ang binili;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong> — ang taong binilhan at nakikinabang.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi si Ana ang gumawa ng kilos. Ang papel niya bilang tagakinabang ang kaugnay ng pokus ng pandiwa. Hindi ito basta pagdiin sa pangalan niya kapag nagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mga-pandiwang-may-i-at-ipag-\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Mga pandiwang may i- at ipag-\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Makikita ang pokus sa tagakinabang sa ilang pandiwang may \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ipag-\u003C\u002Fstrong>. Alamin ang buong pandiwa at ang gamit nito; hindi sapat na tingnan lamang ang panlapi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ugat\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pandiwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>bili\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ibili mo ng tinapay si Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>kuha\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ikuha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ikuha mo ng tubig ang bata.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>luto\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipagluto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ipagluto mo ng lugaw si Lola.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>laba\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipaglaba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ipaglaba mo ng damit ang kapatid mo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa mga halimbawang ito, \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong> ang tagaganap. Ang \u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ang bata\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>si Lola\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>ang kapatid mo\u003C\u002Fstrong> ang mga tagakinabang.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Hindi malayang mapagpapalit ang \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ipag-\u003C\u002Fstrong> sa bawat ugat. Hindi rin lahat ng pandiwang may mga panlaping ito ay nakapokus sa tagakinabang. Halimbawa, sa \u003Cstrong>Iluto mo ang isda\u003C\u002Fstrong>, ang \u003Cstrong>isda\u003C\u002Fstrong> ang layong lulutuin, hindi ang tagakinabang.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mga-anyo-ayon-sa-aspekto\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Mga anyo ayon sa aspekto\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nagbabago ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Ang aspekto ay hindi simpleng pangalan ng panahon: ipinapakita nito kung naganap na, nagpapatuloy o inuulit, o hindi pa nasisimulan ang kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Aspekto\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ibili\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ipagluto\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kalagayan ng kilos\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Perpektibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibinili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipinagluto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Naganap na\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Imperpektibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibinibili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipinagluluto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagpapatuloy o nakagawian\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kontemplatibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ibibili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ipagluluto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi pa nasisimulan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ibinili\u003C\u002Fstrong> ni Marco ng tinapay si Ana kanina.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tuwing umaga, \u003Cstrong>ibinibili\u003C\u002Fstrong> ni Marco ng tinapay si Ana.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ibibili\u003C\u002Fstrong> ni Marco ng tinapay si Ana mamaya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipinagluto\u003C\u002Fstrong> ni Rosa ng lugaw si Lola kanina.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Araw-araw, \u003Cstrong>ipinagluluto\u003C\u002Fstrong> ni Rosa ng lugaw si Lola.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagluluto\u003C\u002Fstrong> ni Rosa ng lugaw si Lola bukas.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa lahat ng halimbawang ito, nananatiling tagakinabang sina Ana at Lola kahit nagbabago ang aspekto.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"tagaganap-layon-o-tagakinabang\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Tagaganap, layon, o tagakinabang?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring ilarawan ang isang pangyayari gamit ang magkakaibang pokus. Tingnan kung aling kalahok ang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pangungusap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pokus\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel ng ang-parirala\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagaganap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Si Marco ang bumili.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Binili ni Marco ang tinapay para kay Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Layon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang tinapay ang binili.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ibinili ni Marco ng tinapay si Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagakinabang\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Si Ana ang binilhan.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang dalawang pangungusap, ipinapakita ng \u003Cstrong>para kay Ana\u003C\u002Fstrong> kung sino ang nakikinabang, ngunit hindi siya ang nakapokus. Sa ikatlo, \u003Cstrong>si Ana\u003C\u002Fstrong> mismo ang ang-parirala at tagakinabang.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi kailangang gumamit ng pokus sa tagakinabang sa tuwing may nakikinabang. Tama at natural din ang \u003Cstrong>Bumili si Marco ng tinapay para kay Ana\u003C\u002Fstrong>. Piliin ang ayos na angkop sa nais mong sabihin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pagsusuri-bago-gamitin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Pagsusuri bago gamitin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sundan ang mga hakbang na ito kapag bubuo ka ng pangungusap:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Tukuyin kung \u003Cstrong>para kanino\u003C\u002Fstrong> ang kilos.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Pumili ng pandiwang may angkop na gamit, gaya ng \u003Cstrong>ibili\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ipagluto\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Gamitin ang \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong>, o ang angkop na panghalip para sa tagakinabang.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tukuyin ang tagaganap gamit ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ni\u003C\u002Fstrong>, o panghalip na gaya ng \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Piliin ang anyo ayon sa aspekto ng kilos.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagluluto ni Rosa ng lugaw si Lola.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kapag malinaw na si Lola ang pinag-uusapan:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ipagluluto siya ni Rosa ng lugaw.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> ay tagakinabang pa rin; si Rosa ang magluluto.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Tandaan ang pangunahing paghahambing: \u003Cstrong>Iluto mo ang isda\u003C\u002Fstrong> — ang isda ang layon. \u003Cstrong>Ipagluto mo ng isda si Ana\u003C\u002Fstrong> — si Ana ang tagakinabang.\u003C\u002Fp>\n",[1072,1076,1080,1084,1088],{"id":1073,"text":1074,"depth":16,"number":1075},"sino-ang-nakikinabang","Sino ang nakikinabang?","1",{"id":1077,"text":1078,"depth":16,"number":1079},"mga-pandiwang-may-i-at-ipag-","Mga pandiwang may i- at ipag-","2",{"id":1081,"text":1082,"depth":16,"number":1083},"mga-anyo-ayon-sa-aspekto","Mga anyo ayon sa aspekto","3",{"id":1085,"text":1086,"depth":16,"number":1087},"tagaganap-layon-o-tagakinabang","Tagaganap, layon, o tagakinabang?","4",{"id":1089,"text":1090,"depth":16,"number":1091},"pagsusuri-bago-gamitin","Pagsusuri bago gamitin","5"]