[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-page-tl-posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga":4,"grammar-pages-tl":27,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2":852,"grammar-lesson-path-tl-posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga-puwesto-at-pananaw-sa-mga-kataga-b1":893,"grammar-quick-check-01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2":942,"grammar-lesson-body-01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2-5pi35k8kj":965},[],{"id":5,"title":6,"slug":7,"seoDescription":8,"content":9,"language":10,"level":11,"displayOrder":12,"grammarTopics":13,"createdAt":20,"updatedAt":21,"totalExercises":22,"vocabularyLists":23,"primaryTopicHub":24,"readyImages":26},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga","Alamin kung saan inilalagay ang maiikling panghalip at kataga sa pahayag, tanong at pagtanggi, at kung bakit hindi sapat ang pagbilang ng salita.","## 1. Saan pumupuwesto ang maiikling salita?\n\nSa Tagalog, ang maiikling panghalip tulad ng **ka** at **siya**, at mga katagang tulad ng **ba** at **rin**, ay karaniwang malapit sa simula ng sugnay. Nagbabago ang puwesto nila ayon sa nauunang bahagi: pahayag ba ito, tanong, o pagtanggi? Hindi sapat ang basta pagbilang ng salita.\n\nSa pahinang ito, matututuhan mong:\n\n- ilagay ang panghalip o kataga pagkatapos ng angkop na unang bahagi;\n- baguhin ang ayos kapag may **hindi** o salitang pananong;\n- kilalanin kung bakit maaaring isang buong parirala ang mauna.\n\n## 2. Pagkatapos ng unang bahagi\n\nKaraniwang sumusunod ang maiikling panghalip at kataga sa unang salitang may buong kahulugan o sa unang pariralang nagsisilbing sandigan nila. Madalas na pandiwa o pang-uri ang nauuna.\n\n| Nauunang bahagi | Halimbawa | Puwesto ng panghalip o kataga |\n| --- | --- | --- |\n| Pandiwa | Dumating **siya** kahapon. | Kasunod ng *dumating* |\n| Pang-uri | Pagod **ako** ngayon. | Kasunod ng *pagod* |\n| Pandiwa | Binasa **niya** ang liham. | Kasunod ng *binasa* |\n| Pang-uri | Malayo **ba** ang paaralan? | Kasunod ng *malayo* |\n| Pandiwa | Dumating **din** si Ana. | Kasunod ng *dumating* |\n\n:::note\nSa pamantayang gamit, karaniwang **din** at **daw** ang ginagamit pagkatapos ng katinig maliban sa **w** at **y**: *Dumating din si Ana. Dumating daw si Ana.* Karaniwang **rin** at **raw** naman pagkatapos ng patinig, **w**, o **y**: *Aalis ka rin. Aalis ka raw.* Sa kolokyal na usapan, maririnig din ang *Dumating rin si Ana*.\n:::\n\nMagkaiba ang papel ng **siya** at **niya**, ngunit pareho silang maaaring pumuwesto malapit sa simula. Piliin muna ang panghalip na kailangan ng pangungusap; saka tingnan ang puwesto nito.\n\n:::example\nNagtrabaho **siya** kahapon.\n\nKahapon **siya** nagtrabaho.\n\nSa ikalawang pangungusap, nauna ang *kahapon*. Sumunod dito ang **siya**, bago ang pandiwa.\n:::\n\n### Kapag magkakasama ang maiikling salita\n\nKaraniwang nauuna sa mga kataga ang isang-pantig na panghalip tulad ng **ka**, **ko**, at **mo**. Karaniwang sumusunod naman sa mga kataga ang dalawang-pantig na panghalip tulad ng **siya**, **niya**, at **ako**. Kapag magkasama ang **na** o **pa** at **ba**, nauuna ang **na** o **pa**.\n\n| Halimbawa | Pagkakasunod-sunod pagkatapos ng sandigan |\n| --- | --- |\n| Nakita **mo ba siya**? | Isang-pantig na panghalip → kataga → dalawang-pantig na panghalip |\n| Kumain **ka na ba**? | Isang-pantig na panghalip → **na** → **ba** |\n| Kumain **na ba siya**? | **na** → **ba** → dalawang-pantig na panghalip |\n| Aalis **na raw siya**. | **na** → **raw** → dalawang-pantig na panghalip |\n| Hindi **ka pa ba** pagod? | Isang-pantig na panghalip → **pa** → **ba** |\n| Nabasa **ko na** ang liham. | Isang-pantig na panghalip → kataga |\n| Binasa **na niya** ang liham. | Kataga → dalawang-pantig na panghalip |\n| Pagod **na ako**. | Kataga → dalawang-pantig na panghalip |\n\n## 3. Kapag may pagtanggi o tanong\n\nKapag **hindi** ang nasa simula, karaniwang sumusunod dito ang maikling panghalip o kataga. Hindi ito basta iniiwan pagkatapos ng pandiwa o pang-uri.\n\n| Karaniwang pahayag | May pagtanggi |\n| --- | --- |\n| Pagod **ako**. | Hindi **ako** pagod. |\n| Dumating **siya**. | Hindi **siya** dumating. |\n| Binasa **niya** ang liham. | Hindi **niya** binasa ang liham. |\n| Malayo **ba** ang paaralan? | Hindi **ba** malayo ang paaralan? |\n\nGaniyan din ang karaniwang ayos kapag may nauunang salitang pananong.\n\n:::example\n**Saan ka** nakatira?\n\n**Kailan siya** dumating?\n\n**Bakit niya** binasa ang liham?\n:::\n\n### Ano ang nangyayari sa pang-angkop?\n\nSa mga kayariang may **puwede** o **gusto** at kasunod na pandiwa, kailangan pa rin ang pang-angkop kapag nagbago ang puwesto ng panghalip. Ang **-ng** ay ikinakabit sa salitang nagtatapos sa patinig na nasa unahan mismo ng kasunod na pandiwa.\n\n| Bago lumipat ang panghalip | Pagkatapos lumipat ang panghalip |\n| --- | --- |\n| Puwede **kang** umalis. | Hindi **ka puwedeng** umalis. |\n| Gusto **mong** pumunta sa palengke. | Saan **mo gustong** pumunta? |\n\nSa *puwede kang umalis*, nasa **ka** ang **-ng**. Sa *Hindi ka puwedeng umalis*, nasa **puwede** na ito. Ganiyan din ang pagbabago mula sa **mong** tungo sa **gustong**. Huwag isama ang **-ng** sa panghalip kapag inilipat ito sa unahan: *Hindi ka puwedeng umalis*, hindi *Hindi kang puwede umalis*.\n\n:::warning\nPara sa payak na tanong tungkol sa tirahan, gamitin ang **Saan ka nakatira?**, hindi *Saan nakatira ka?*\n\nPara sa payak na pagtanggi, gamitin ang **Hindi ako pagod**, hindi *Hindi pagod ako*.\n:::\n\n## 4. Hindi laging ikalawang salita\n\nMaaaring isang buong parirala ang unang bahagi. Huwag itong hatiin para lamang mailagay ang panghalip bilang ikalawang salita.\n\n:::example\n**Sa bagong paaralan** siya nagtuturo.\n\n**Anong oras** ka aalis?\n:::\n\nSa unang halimbawa, magkasama ang *sa bagong paaralan*. Nasa hulihan ng pariralang iyon ang **siya**. Sa ikalawa, magkasama ang *anong oras*, at sumusunod dito ang **ka**.\n\nMay mga pangungusap ding may hiwalay na paksang inilalagay muna sa unahan.\n\n:::example\n**Si Ana**, nakita **ko** kahapon.\n:::\n\nIpinakilala muna ang *Si Ana* bilang paksa ng usapan. Sa kasunod na bahagi, ang **ko** ay sumusunod sa *nakita*. Kaya hindi sapat ang tuntuning “ilagay pagkatapos ng unang salita ng buong pangungusap.”\n\n:::note\nAng mahalaga ay ang unang bahagi ng sugnay na kinabibilangan ng panghalip o kataga. Hindi lahat ng salitang nauuna sa pangungusap ay awtomatikong sandigan nito.\n:::\n\n## 5. Ka at ikaw: magkaibang ayos\n\nAng **ka** ay nangangailangan ng nauunang sandigan. Ang **ikaw** ay maaaring mauna, lalo na kapag ikaw ang itinatampok o inihahambing sa iba.\n\n| Layunin | Likas na halimbawa |\n| --- | --- |\n| Karaniwang pahayag | Aalis **ka** bukas. |\n| Pagtatampok kung sino ang aalis | **Ikaw** ang aalis bukas. |\n| Ayos na may *ay* | **Ikaw** ay aalis bukas. |\n\nMas karaniwan sa pang-araw-araw na usapan ang *Aalis ka bukas* kaysa *Ikaw ay aalis bukas*. Hindi natural ang *Ka ay aalis bukas*.\n\n### Mga panghalip na hindi kataga\n\nHindi rin kailangang ilipat ang lahat ng panghalip sa ganitong puwesto. Ang **akin** at **sa akin** ay hindi sumusunod sa padron ng maiikling panghalip na tulad ng **ka** at **ko**. Mas malaya ang puwesto nila ayon sa kayarian ng pangungusap: *Akin ang aklat \u002F Ang aklat ay akin*; *Sa akin ibinigay ang aklat \u002F Ibinigay ang aklat sa akin*. Maaari rin silang maging sandigan ng kataga, nang mag-isa o bilang bahagi ng buong parirala. Tingnan kung saan inilalagay ang katagang **ba**:\n\n| Halimbawa | Sandigan ng **ba** |\n| --- | --- |\n| **Para sa akin ba ito?** | Ang buong pariralang **para sa akin** |\n| **Akin ba ito?** | Ang **akin**, na nagsasaad kung kanino ang bagay |\n\nSa unang halimbawa, nananatiling buo ang *para sa akin*. Sa ikalawa, maaaring mauna ang *akin* nang walang ibang sandigan. Sa parehong tanong, sumusunod ang **ba** sa unang bahaging iyon.\n\n## 6. Mabilis na pagsusuri\n\nBago ka pumili ng ayos:\n\n1. Hanapin ang sugnay na kinabibilangan ng panghalip o kataga.\n2. Tingnan kung ano ang nauuna: pandiwa, pang-uri, **hindi**, salitang pananong, o buong parirala.\n3. Ilagay ang maikling panghalip o kataga pagkatapos ng angkop na unang bahagi.\n4. Huwag hatiin ang parirala para lamang masunod ang bilang ng salita.\n\nTandaan ang tatlong padron: **Pagod ako. Hindi ako pagod. Bakit ako pagod?** Nagbabago ang unang bahagi, kaya nagbabago rin ang puwesto ng **ako** kaugnay ng *pagod*.","tl","B1",88,[14],{"id":15,"name":16,"level":11,"language":10,"isCompleted":17,"completionPercentage":18,"totalExercises":19,"completedExercises":18},"01a1932e-3cf8-7f91-a783-b4c88fbec4ec","Puwesto at pananaw sa mga kataga",false,0,13,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",6,[],{"name":16,"slug":25,"language":10},"puwesto-at-pananaw-sa-mga-kataga-b1",[],[28,34,39,44,49,54,58,63,68,73,78,83,88,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":29,"title":30,"slug":31,"language":10,"level":32,"displayOrder":33},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","A1",1,{"id":35,"title":36,"slug":37,"language":10,"level":32,"displayOrder":38},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":40,"title":41,"slug":42,"language":10,"level":32,"displayOrder":43},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":45,"title":46,"slug":47,"language":10,"level":32,"displayOrder":48},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":50,"title":51,"slug":52,"language":10,"level":32,"displayOrder":53},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":55,"title":56,"slug":57,"language":10,"level":32,"displayOrder":22},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",{"id":59,"title":60,"slug":61,"language":10,"level":32,"displayOrder":62},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":64,"title":65,"slug":66,"language":10,"level":32,"displayOrder":67},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":69,"title":70,"slug":71,"language":10,"level":32,"displayOrder":72},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":74,"title":75,"slug":76,"language":10,"level":32,"displayOrder":77},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":79,"title":80,"slug":81,"language":10,"level":32,"displayOrder":82},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":84,"title":85,"slug":86,"language":10,"level":32,"displayOrder":87},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":89,"title":90,"slug":91,"language":10,"level":32,"displayOrder":19},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":10,"level":32,"displayOrder":96},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":10,"level":32,"displayOrder":101},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":10,"level":32,"displayOrder":106},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":10,"level":32,"displayOrder":111},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":10,"level":32,"displayOrder":116},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":10,"level":32,"displayOrder":121},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":10,"level":32,"displayOrder":126},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":10,"level":32,"displayOrder":131},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":10,"level":32,"displayOrder":136},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":10,"level":32,"displayOrder":141},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":10,"level":32,"displayOrder":146},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":10,"level":32,"displayOrder":151},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":10,"level":32,"displayOrder":156},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":10,"level":32,"displayOrder":161},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":10,"level":32,"displayOrder":166},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":10,"level":32,"displayOrder":171},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":10,"level":32,"displayOrder":176},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":10,"level":32,"displayOrder":181},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":10,"level":32,"displayOrder":186},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":10,"level":32,"displayOrder":191},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":10,"level":32,"displayOrder":196},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":10,"level":201,"displayOrder":202},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":10,"level":201,"displayOrder":207},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":10,"level":201,"displayOrder":212},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":10,"level":201,"displayOrder":217},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":10,"level":201,"displayOrder":222},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":10,"level":201,"displayOrder":227},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":10,"level":201,"displayOrder":232},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":10,"level":201,"displayOrder":237},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":10,"level":201,"displayOrder":242},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":10,"level":201,"displayOrder":247},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":10,"level":201,"displayOrder":252},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":10,"level":201,"displayOrder":257},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":10,"level":201,"displayOrder":262},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":10,"level":201,"displayOrder":267},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":10,"level":201,"displayOrder":272},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":10,"level":201,"displayOrder":277},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":10,"level":201,"displayOrder":282},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":10,"level":201,"displayOrder":287},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":10,"level":201,"displayOrder":292},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":10,"level":201,"displayOrder":297},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":10,"level":201,"displayOrder":302},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":10,"level":201,"displayOrder":307},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":10,"level":201,"displayOrder":312},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":10,"level":201,"displayOrder":317},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":10,"level":201,"displayOrder":322},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":10,"level":201,"displayOrder":327},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":10,"level":201,"displayOrder":332},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":10,"level":201,"displayOrder":337},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":10,"level":201,"displayOrder":342},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":10,"level":201,"displayOrder":347},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":10,"level":201,"displayOrder":352},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":10,"level":201,"displayOrder":357},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":10,"level":201,"displayOrder":362},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":10,"level":201,"displayOrder":367},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":10,"level":201,"displayOrder":372},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":10,"level":201,"displayOrder":377},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":10,"level":201,"displayOrder":382},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":10,"level":11,"displayOrder":387},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema",72,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":10,"level":11,"displayOrder":392},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":10,"level":11,"displayOrder":397},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":10,"level":11,"displayOrder":402},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":10,"level":11,"displayOrder":407},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":10,"level":11,"displayOrder":412},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":10,"level":11,"displayOrder":417},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":10,"level":11,"displayOrder":422},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":10,"level":11,"displayOrder":427},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":10,"level":11,"displayOrder":432},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":10,"level":11,"displayOrder":437},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":10,"level":11,"displayOrder":442},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":10,"level":11,"displayOrder":447},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":10,"level":11,"displayOrder":452},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":10,"level":11,"displayOrder":457},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":10,"level":11,"displayOrder":462},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":5,"title":6,"slug":7,"language":10,"level":11,"displayOrder":12},{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":10,"level":11,"displayOrder":468},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":10,"level":11,"displayOrder":473},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":10,"level":11,"displayOrder":478},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":10,"level":11,"displayOrder":483},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":10,"level":11,"displayOrder":488},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":10,"level":11,"displayOrder":493},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":10,"level":11,"displayOrder":498},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":10,"level":11,"displayOrder":503},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":10,"level":11,"displayOrder":508},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":10,"level":11,"displayOrder":513},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":10,"level":11,"displayOrder":518},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":10,"level":11,"displayOrder":523},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":10,"level":11,"displayOrder":528},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":10,"level":11,"displayOrder":533},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":10,"level":11,"displayOrder":538},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":10,"level":11,"displayOrder":543},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":10,"level":11,"displayOrder":548},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":10,"level":553,"displayOrder":554},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":10,"level":553,"displayOrder":559},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":10,"level":553,"displayOrder":564},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":10,"level":553,"displayOrder":569},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":10,"level":553,"displayOrder":574},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":10,"level":553,"displayOrder":579},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":10,"level":553,"displayOrder":584},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":10,"level":553,"displayOrder":589},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":10,"level":553,"displayOrder":594},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":10,"level":553,"displayOrder":599},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":10,"level":553,"displayOrder":604},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":10,"level":553,"displayOrder":609},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":10,"level":553,"displayOrder":614},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":10,"level":553,"displayOrder":619},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":10,"level":553,"displayOrder":624},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":10,"level":553,"displayOrder":629},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":10,"level":553,"displayOrder":634},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":10,"level":553,"displayOrder":639},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":10,"level":553,"displayOrder":644},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":10,"level":553,"displayOrder":649},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":10,"level":553,"displayOrder":654},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":10,"level":553,"displayOrder":659},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":10,"level":553,"displayOrder":664},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":10,"level":553,"displayOrder":669},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":10,"level":553,"displayOrder":674},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":10,"level":553,"displayOrder":679},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":10,"level":553,"displayOrder":684},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":10,"level":553,"displayOrder":689},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":10,"level":694,"displayOrder":695},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":10,"level":694,"displayOrder":700},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":10,"level":694,"displayOrder":705},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":10,"level":694,"displayOrder":710},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":10,"level":694,"displayOrder":715},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":10,"level":694,"displayOrder":720},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":10,"level":694,"displayOrder":725},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":10,"level":694,"displayOrder":730},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":10,"level":694,"displayOrder":735},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":10,"level":694,"displayOrder":740},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":10,"level":694,"displayOrder":745},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":10,"level":694,"displayOrder":750},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":10,"level":694,"displayOrder":755},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":10,"level":694,"displayOrder":760},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":10,"level":694,"displayOrder":765},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":10,"level":694,"displayOrder":770},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":10,"level":694,"displayOrder":775},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":10,"level":694,"displayOrder":780},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":10,"level":694,"displayOrder":785},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":10,"level":694,"displayOrder":790},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":10,"level":795,"displayOrder":796},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":10,"level":795,"displayOrder":801},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":10,"level":795,"displayOrder":806},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":10,"level":795,"displayOrder":811},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":10,"level":795,"displayOrder":816},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":10,"level":795,"displayOrder":821},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":10,"level":795,"displayOrder":826},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":10,"level":795,"displayOrder":831},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":10,"level":795,"displayOrder":836},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":10,"level":795,"displayOrder":841},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":10,"level":795,"displayOrder":846},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":10,"level":795,"displayOrder":851},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,[853,862,868,875,880,887],{"@id":854,"@type":855,"id":856,"grammarPage":857,"title":858,"instructions":859,"displayOrder":18,"type":860,"questionCount":87,"blankCount":87,"isCompleted":17,"ogImageUrl":861},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6815-797f-8002-235f85986a84","GrammarExercise","01a1932e-6815-797f-8002-235f85986a84","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Panghalip at kataga sa pang-araw-araw na usapan","Piliin ang pamantayang ayos na itinuro sa aralin, hindi ang kolokyal na ayos o ang ayos na may natatanging diin. Sa din\u002Frin at daw\u002Fraw, sundin ang pamantayang kumbensiyon sa aralin.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_76aba677-66f7-4c0b-b4aa-2218f2e27173_hero.webp?v=1793470654",{"@id":863,"@type":855,"id":864,"grammarPage":857,"title":865,"instructions":866,"displayOrder":33,"type":860,"questionCount":87,"blankCount":87,"isCompleted":17,"ogImageUrl":867},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-682d-7705-baf6-0c76ec29602a","01a1932e-682d-7705-baf6-0c76ec29602a","Buong parirala, pang-angkop at pagtatampok","Piliin ang karaniwang ayos na itinuro sa aralin. Panatilihing buo ang unang parirala at ilagay ang pang-angkop kung kailangan. Sundin ang konteksto kung may itinatampok na tao.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8e221077-a763-479f-8cb8-0999b861986d_hero.webp?v=1793470654",{"@id":869,"@type":855,"id":870,"grammarPage":857,"title":871,"instructions":872,"displayOrder":38,"type":873,"questionCount":87,"blankCount":87,"isCompleted":17,"ogImageUrl":874},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6842-7d97-bd6f-df4fcce38879","01a1932e-6842-7d97-bd6f-df4fcce38879","Maiikling panghalip at kataga sa usapan","Ayusin ang mga piraso upang bumuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas sa bawat piraso.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_240c43b6-dd9b-4e88-81c9-3f8c251ce2a5_hero.webp?v=1793470654",{"@id":876,"@type":855,"id":877,"grammarPage":857,"title":878,"instructions":872,"displayOrder":43,"type":873,"questionCount":87,"blankCount":87,"isCompleted":17,"ogImageUrl":879},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6855-75cb-b9b7-7bd2962a9aaa","01a1932e-6855-75cb-b9b7-7bd2962a9aaa","Sandigan, pang-angkop at buong parirala","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_159b5332-fabb-4057-bcd8-35a42cb2d070_hero.webp?v=1793470654",{"@id":881,"@type":855,"id":882,"grammarPage":857,"title":883,"instructions":884,"displayOrder":48,"type":885,"questionCount":48,"blankCount":18,"isCompleted":17,"ogImageUrl":886},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6867-7bad-aff0-bb1438e1377d","01a1932e-6867-7bad-aff0-bb1438e1377d","Sandigan at pagkakasunod ng panghalip at kataga","Pindutin ang bawat piraso, saka ang kolum na tumutugma sa batayan ng tanong.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3e33d3a2-40f1-4864-a7e3-37d1905d5dfa_hero.webp?v=1793470654",{"@id":888,"@type":855,"id":889,"grammarPage":857,"title":890,"instructions":891,"displayOrder":53,"type":885,"questionCount":48,"blankCount":18,"isCompleted":17,"ogImageUrl":892},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-686e-719e-8875-c64b1bfd1528","01a1932e-686e-719e-8875-c64b1bfd1528","Buong parirala, pang-angkop at malayang panghalip","Pindutin ang isang pangungusap, saka ang tamang kolum. Sundin ang tiyak na batayan sa bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2d6536d1-2e67-4b32-9070-749d92eaff2b_hero.webp?v=1793470654",{"id":15,"name":16,"slug":25,"language":10,"level":11,"introduction":894,"lessonCount":43,"totalExercises":19,"objectives":895,"prerequisites":899,"lessons":902},"Alamin muna kung saan sumasandal ang mga kataga at maiikling panghalip. Gamitin pagkatapos ang pala at yata upang ipahayag ang pagkabatid at pag-aalinlangan, at ang sana upang magpahayag ng hiling, pakiusap o panghihinayang ayon sa sitwasyon.",[896,897,898],"Ilagay ang panghalip at kataga sa natural na puwesto sa sugnay.","Ihambing ang bagong pagkabatid at hindi tiyak na palagay.","Iangkop ang sana sa hiling na maaari pang matupad o sa panghihinayang.",[900,901],"Batayang panghalip at mga pahayag na may hindi.","Pagkilala sa pangunahing bahagi ng sugnay.",[903,913,926],{"id":5,"contentId":904,"slug":7,"title":6,"level":11,"summary":905,"order":33,"exercises":906},"pg_4f0c9ded-0d69-4a07-bf1c-23d85ca757bc","Ilagay ang maiikling panghalip at kataga ayon sa sinasandalan nilang bahagi ng sugnay, sa halip na magbilang lamang ng mga salita.",[907,908,909,910,911,912],{"id":856,"title":858,"order":18,"type":860},{"id":864,"title":865,"order":33,"type":860},{"id":870,"title":871,"order":38,"type":873},{"id":877,"title":878,"order":43,"type":873},{"id":882,"title":883,"order":48,"type":885},{"id":889,"title":890,"order":53,"type":885},{"id":459,"contentId":914,"slug":461,"title":460,"level":11,"summary":915,"order":38,"exercises":916},"pg_2bf5c206-7aee-4ec3-abed-ee535cd01689","Ihambing ang bagong pagkabatid na may pala at pag-aalinlangang may yata, kasama ang epekto ng mga ito sa ipinahihiwatig ng pahayag.",[917,920,923],{"id":918,"title":919,"order":18,"type":873},"01a1932e-61be-7700-ab7b-c1aae2071e21","Ayusin ang pangungusap na may pala at yata",{"id":921,"title":922,"order":33,"type":885},"01a1932e-61cf-7228-bd42-81fbe6027964","Pala o yata: ano ang batayan mo?",{"id":924,"title":925,"order":38,"type":885},"01a1932e-61d5-7a32-8853-92471de75278","Pala at yata: saan nakapuwesto?",{"id":454,"contentId":927,"slug":456,"title":455,"level":11,"summary":928,"order":43,"exercises":929},"pg_b48fcca5-6841-4490-b853-cd9bdf600600","Gamitin ang sana sa hiling, pakiusap at panghihinayang; linawin sa konteksto kung maaari pang matupad ang nais o hindi na ito nangyari.",[930,933,936,939],{"id":931,"title":932,"order":18,"type":860},"01a1932e-6b29-7f53-99df-a755c5b20f53","Mga hangarin: kahulugan at ayos ng sana",{"id":934,"title":935,"order":33,"type":860},"01a1932e-6b3d-79fc-8052-b001e8c8d635","Sana sa pakikipag-usap at paglingon sa nakaraan",{"id":937,"title":938,"order":38,"type":885},"01a1932e-6b54-73dc-be38-eb7105f1408c","Sana: hangarin, pakiusap, at anyo",{"id":940,"title":941,"order":43,"type":885},"01a1932e-6b5a-7e98-8d55-2c6b0fb0342a","Sana: pagkakataon, balak, at kondisyon",{"id":856,"grammarPage":857,"title":858,"instructions":859,"seoTitle":943,"seoDescription":944,"displayOrder":18,"type":860,"questions":945,"ogImageUrl":861},"Panghalip at kataga: piliin ang wastong ayos","Magsanay sa posisyon ng maiikling panghalip at kataga sa pagpili ng sagot sa mga pangungusap tungkol sa pagkain, gawain, paglalakbay at mga kaibigan.",[946],{"id":947,"sentenceTemplate":948,"displayOrder":18,"explanation":949,"exampleSentence":950,"blanks":951},"01a1932e-6815-7c27-8002-235f88888ac1","Handa na ang hapunan. Kakain __1__?","Pagkatapos ng kakain, nauuna ang isang-pantig na ka sa mga kataga; nauuna naman ang na sa ba.","Uuwi ka na ba pagkatapos ng klase?",[952],{"id":953,"blankNumber":33,"options":954},"01a1932e-6815-7ba3-8002-235f8853bd95",[955,958,962],{"id":956,"optionText":957,"isCorrect":17,"displayOrder":18},"01a1932e-6815-7abf-8002-235f860e1fcc","na ka ba",{"id":959,"optionText":960,"isCorrect":961,"displayOrder":33},"01a1932e-6815-7b13-8002-235f86e2a495","ka na ba",true,{"id":963,"optionText":964,"isCorrect":17,"displayOrder":38},"01a1932e-6815-7b5f-8002-235f87ab456f","ka ba na",{"html":966,"toc":967},"\u003Ch2 id=\"saan-pumupuwesto-ang-maiikling-salita\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Saan pumupuwesto ang maiikling salita?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa Tagalog, ang maiikling panghalip tulad ng \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>, at mga katagang tulad ng \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>rin\u003C\u002Fstrong>, ay karaniwang malapit sa simula ng sugnay. Nagbabago ang puwesto nila ayon sa nauunang bahagi: pahayag ba ito, tanong, o pagtanggi? Hindi sapat ang basta pagbilang ng salita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa pahinang ito, matututuhan mong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>ilagay ang panghalip o kataga pagkatapos ng angkop na unang bahagi;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>baguhin ang ayos kapag may \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> o salitang pananong;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>kilalanin kung bakit maaaring isang buong parirala ang mauna.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"pagkatapos-ng-unang-bahagi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Pagkatapos ng unang bahagi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Karaniwang sumusunod ang maiikling panghalip at kataga sa unang salitang may buong kahulugan o sa unang pariralang nagsisilbing sandigan nila. Madalas na pandiwa o pang-uri ang nauuna.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Nauunang bahagi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Puwesto ng panghalip o kataga\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pandiwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dumating \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> kahapon.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kasunod ng \u003Cem>dumating\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pang-uri\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pagod \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong> ngayon.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kasunod ng \u003Cem>pagod\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pandiwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Binasa \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kasunod ng \u003Cem>binasa\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pang-uri\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Malayo \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> ang paaralan?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kasunod ng \u003Cem>malayo\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pandiwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dumating \u003Cstrong>din\u003C\u002Fstrong> si Ana.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kasunod ng \u003Cem>dumating\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Sa pamantayang gamit, karaniwang \u003Cstrong>din\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>daw\u003C\u002Fstrong> ang ginagamit pagkatapos ng katinig maliban sa \u003Cstrong>w\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>y\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Dumating din si Ana. Dumating daw si Ana.\u003C\u002Fem> Karaniwang \u003Cstrong>rin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>raw\u003C\u002Fstrong> naman pagkatapos ng patinig, \u003Cstrong>w\u003C\u002Fstrong>, o \u003Cstrong>y\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Aalis ka rin. Aalis ka raw.\u003C\u002Fem> Sa kolokyal na usapan, maririnig din ang \u003Cem>Dumating rin si Ana\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Magkaiba ang papel ng \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong>, ngunit pareho silang maaaring pumuwesto malapit sa simula. Piliin muna ang panghalip na kailangan ng pangungusap; saka tingnan ang puwesto nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Nagtrabaho \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> kahapon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kahapon \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> nagtrabaho.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa ikalawang pangungusap, nauna ang \u003Cem>kahapon\u003C\u002Fem>. Sumunod dito ang \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>, bago ang pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"kapag-magkakasama-ang-maiikling-salita\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Kapag magkakasama ang maiikling salita\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Karaniwang nauuna sa mga kataga ang isang-pantig na panghalip tulad ng \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong>. Karaniwang sumusunod naman sa mga kataga ang dalawang-pantig na panghalip tulad ng \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong>. Kapag magkasama ang \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>pa\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong>, nauuna ang \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>pa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pagkakasunod-sunod pagkatapos ng sandigan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nakita \u003Cstrong>mo ba siya\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isang-pantig na panghalip → kataga → dalawang-pantig na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kumain \u003Cstrong>ka na ba\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isang-pantig na panghalip → \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kumain \u003Cstrong>na ba siya\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> → dalawang-pantig na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Aalis \u003Cstrong>na raw siya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>raw\u003C\u002Fstrong> → dalawang-pantig na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>ka pa ba\u003C\u002Fstrong> pagod?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isang-pantig na panghalip → \u003Cstrong>pa\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nabasa \u003Cstrong>ko na\u003C\u002Fstrong> ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Isang-pantig na panghalip → kataga\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Binasa \u003Cstrong>na niya\u003C\u002Fstrong> ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kataga → dalawang-pantig na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagod \u003Cstrong>na ako\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kataga → dalawang-pantig na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2 id=\"kapag-may-pagtanggi-o-tanong\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Kapag may pagtanggi o tanong\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kapag \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> ang nasa simula, karaniwang sumusunod dito ang maikling panghalip o kataga. Hindi ito basta iniiwan pagkatapos ng pandiwa o pang-uri.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Karaniwang pahayag\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>May pagtanggi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagod \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong> pagod.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dumating \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> dumating.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Binasa \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> binasa ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Malayo \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> ang paaralan?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> malayo ang paaralan?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ganiyan din ang karaniwang ayos kapag may nauunang salitang pananong.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Saan ka\u003C\u002Fstrong> nakatira?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kailan siya\u003C\u002Fstrong> dumating?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bakit niya\u003C\u002Fstrong> binasa ang liham?\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"ano-ang-nangyayari-sa-pang-angkop\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.1\u003C\u002Fspan>Ano ang nangyayari sa pang-angkop?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Sa mga kayariang may \u003Cstrong>puwede\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>gusto\u003C\u002Fstrong> at kasunod na pandiwa, kailangan pa rin ang pang-angkop kapag nagbago ang puwesto ng panghalip. Ang \u003Cstrong>-ng\u003C\u002Fstrong> ay ikinakabit sa salitang nagtatapos sa patinig na nasa unahan mismo ng kasunod na pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Bago lumipat ang panghalip\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pagkatapos lumipat ang panghalip\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Puwede \u003Cstrong>kang\u003C\u002Fstrong> umalis.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi \u003Cstrong>ka puwedeng\u003C\u002Fstrong> umalis.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Gusto \u003Cstrong>mong\u003C\u002Fstrong> pumunta sa palengke.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Saan \u003Cstrong>mo gustong\u003C\u002Fstrong> pumunta?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa \u003Cem>puwede kang umalis\u003C\u002Fem>, nasa \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>-ng\u003C\u002Fstrong>. Sa \u003Cem>Hindi ka puwedeng umalis\u003C\u002Fem>, nasa \u003Cstrong>puwede\u003C\u002Fstrong> na ito. Ganiyan din ang pagbabago mula sa \u003Cstrong>mong\u003C\u002Fstrong> tungo sa \u003Cstrong>gustong\u003C\u002Fstrong>. Huwag isama ang \u003Cstrong>-ng\u003C\u002Fstrong> sa panghalip kapag inilipat ito sa unahan: \u003Cem>Hindi ka puwedeng umalis\u003C\u002Fem>, hindi \u003Cem>Hindi kang puwede umalis\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Para sa payak na tanong tungkol sa tirahan, gamitin ang \u003Cstrong>Saan ka nakatira?\u003C\u002Fstrong>, hindi \u003Cem>Saan nakatira ka?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Para sa payak na pagtanggi, gamitin ang \u003Cstrong>Hindi ako pagod\u003C\u002Fstrong>, hindi \u003Cem>Hindi pagod ako\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"hindi-laging-ikalawang-salita\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Hindi laging ikalawang salita\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring isang buong parirala ang unang bahagi. Huwag itong hatiin para lamang mailagay ang panghalip bilang ikalawang salita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sa bagong paaralan\u003C\u002Fstrong> siya nagtuturo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Anong oras\u003C\u002Fstrong> ka aalis?\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa unang halimbawa, magkasama ang \u003Cem>sa bagong paaralan\u003C\u002Fem>. Nasa hulihan ng pariralang iyon ang \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>. Sa ikalawa, magkasama ang \u003Cem>anong oras\u003C\u002Fem>, at sumusunod dito ang \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May mga pangungusap ding may hiwalay na paksang inilalagay muna sa unahan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Si Ana\u003C\u002Fstrong>, nakita \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong> kahapon.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ipinakilala muna ang \u003Cem>Si Ana\u003C\u002Fem> bilang paksa ng usapan. Sa kasunod na bahagi, ang \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong> ay sumusunod sa \u003Cem>nakita\u003C\u002Fem>. Kaya hindi sapat ang tuntuning “ilagay pagkatapos ng unang salita ng buong pangungusap.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ang mahalaga ay ang unang bahagi ng sugnay na kinabibilangan ng panghalip o kataga. Hindi lahat ng salitang nauuna sa pangungusap ay awtomatikong sandigan nito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ka-at-ikaw-magkaibang-ayos\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ka at ikaw: magkaibang ayos\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> ay nangangailangan ng nauunang sandigan. Ang \u003Cstrong>ikaw\u003C\u002Fstrong> ay maaaring mauna, lalo na kapag ikaw ang itinatampok o inihahambing sa iba.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Layunin\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Likas na halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Karaniwang pahayag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Aalis \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> bukas.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagtatampok kung sino ang aalis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ikaw\u003C\u002Fstrong> ang aalis bukas.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ayos na may \u003Cem>ay\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ikaw\u003C\u002Fstrong> ay aalis bukas.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Mas karaniwan sa pang-araw-araw na usapan ang \u003Cem>Aalis ka bukas\u003C\u002Fem> kaysa \u003Cem>Ikaw ay aalis bukas\u003C\u002Fem>. Hindi natural ang \u003Cem>Ka ay aalis bukas\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"mga-panghalip-na-hindi-kataga\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>Mga panghalip na hindi kataga\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Hindi rin kailangang ilipat ang lahat ng panghalip sa ganitong puwesto. Ang \u003Cstrong>akin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sa akin\u003C\u002Fstrong> ay hindi sumusunod sa padron ng maiikling panghalip na tulad ng \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong>. Mas malaya ang puwesto nila ayon sa kayarian ng pangungusap: \u003Cem>Akin ang aklat \u002F Ang aklat ay akin\u003C\u002Fem>; \u003Cem>Sa akin ibinigay ang aklat \u002F Ibinigay ang aklat sa akin\u003C\u002Fem>. Maaari rin silang maging sandigan ng kataga, nang mag-isa o bilang bahagi ng buong parirala. Tingnan kung saan inilalagay ang katagang \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sandigan ng \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Para sa akin ba ito?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang buong pariralang \u003Cstrong>para sa akin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Akin ba ito?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ang \u003Cstrong>akin\u003C\u002Fstrong>, na nagsasaad kung kanino ang bagay\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang halimbawa, nananatiling buo ang \u003Cem>para sa akin\u003C\u002Fem>. Sa ikalawa, maaaring mauna ang \u003Cem>akin\u003C\u002Fem> nang walang ibang sandigan. Sa parehong tanong, sumusunod ang \u003Cstrong>ba\u003C\u002Fstrong> sa unang bahaging iyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mabilis-na-pagsusuri\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Mabilis na pagsusuri\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago ka pumili ng ayos:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Hanapin ang sugnay na kinabibilangan ng panghalip o kataga.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tingnan kung ano ang nauuna: pandiwa, pang-uri, \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>, salitang pananong, o buong parirala.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ilagay ang maikling panghalip o kataga pagkatapos ng angkop na unang bahagi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Huwag hatiin ang parirala para lamang masunod ang bilang ng salita.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Tandaan ang tatlong padron: \u003Cstrong>Pagod ako. Hindi ako pagod. Bakit ako pagod?\u003C\u002Fstrong> Nagbabago ang unang bahagi, kaya nagbabago rin ang puwesto ng \u003Cstrong>ako\u003C\u002Fstrong> kaugnay ng \u003Cem>pagod\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n",[968,972,976,980,984,988,992,996,1000],{"id":969,"text":970,"depth":38,"number":971},"saan-pumupuwesto-ang-maiikling-salita","Saan pumupuwesto ang maiikling salita?","1",{"id":973,"text":974,"depth":38,"number":975},"pagkatapos-ng-unang-bahagi","Pagkatapos ng unang bahagi","2",{"id":977,"text":978,"depth":43,"number":979},"kapag-magkakasama-ang-maiikling-salita","Kapag magkakasama ang maiikling salita","2.1",{"id":981,"text":982,"depth":38,"number":983},"kapag-may-pagtanggi-o-tanong","Kapag may pagtanggi o tanong","3",{"id":985,"text":986,"depth":43,"number":987},"ano-ang-nangyayari-sa-pang-angkop","Ano ang nangyayari sa pang-angkop?","3.1",{"id":989,"text":990,"depth":38,"number":991},"hindi-laging-ikalawang-salita","Hindi laging ikalawang salita","4",{"id":993,"text":994,"depth":38,"number":995},"ka-at-ikaw-magkaibang-ayos","Ka at ikaw: magkaibang ayos","5",{"id":997,"text":998,"depth":43,"number":999},"mga-panghalip-na-hindi-kataga","Mga panghalip na hindi kataga","5.1",{"id":1001,"text":1002,"depth":38,"number":1003},"mabilis-na-pagsusuri","Mabilis na pagsusuri","6"]