[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tl-si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina":3,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4":75,"exercise-list-path-tl-none":118},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":72,"readyImages":74},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina","Kilalanin ang gamit ng si, ni at kay sa pangalan ng isang tao, at sina, nina at kina sa dalawa o higit pa, sa kilos, pagmamay-ari at pagbibigay ng bagay.","Ginagamit ang **si, ni at kay** bago ang pangalan ng isang tao. Para sa dalawa o higit pang tao, ginagamit ang **sina, nina at kina**. Nagbabago ang pananda ayon sa papel ng pangalan sa pangungusap: sino ang pinag-uusapan, kanino ang isang bagay, o kanino ito ibinibigay.\n\n## 1. Isang tao: si, ni at kay\n\nAng **si, ni at kay** ang katumbas ng **ang, ng at sa** kapag pangalan ng isang tao ang kasunod. Ihambing:\n\n| Karaniwang pangngalan | Pangalan ng tao |\n| --- | --- |\n| Dumating **ang bata**. | Dumating **si Ana**. |\n| Ito ang bag **ng bata**. | Ito ang bag **ni Ana**. |\n| Nagbigay ako ng libro **sa bata**. | Nagbigay ako ng libro **kay Ana**. |\n\nTingnan ang magkakaibang gamit sa mga pangungusap na ito.\n\n| Pananda | Gamit sa halimbawa | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| **si** | Taong inilalarawan | Mabait **si Ana**. |\n| **si** | Gumagawa ng kilos | Nagluto **si Ana**. |\n| **ni** | May-ari ng bagay | Ito ang bag **ni Ana**. |\n| **ni** | Gumagawa ng kilos sa ganitong anyo ng pandiwa | Niluto **ni Ana** ang isda. |\n| **kay** | Tumatanggap ng bagay | Nagbigay ako ng libro **kay Ana**. |\n| **kay** | Taong pinupuntahan | Pupunta ako **kay Ana**. |\n\nMagkasama ang pananda at pangalan: **si Ana**, **ni Ana**, **kay Ana**. Hindi nakabatay sa kasarian ng tao ang pagpili ng pananda.\n\n## 2. Hindi laging gumagawa ng kilos ang may si\n\nMahalaga ang anyo ng pandiwa sa pagpili ng **si** o **ni**. Ihambing ang dalawang pangungusap:\n\n:::example\n**Nakita ni Ana si Ben.**\n\nSi Ana ang nakakita. Si Ben ang nakita niya.\n\n**Nakita ni Ben si Ana.**\n\nSi Ben naman ang nakakita. Si Ana ang nakita niya.\n:::\n\nSa mga halimbawang ito, ang pangalang may **ni** ang gumagawa ng kilos. Ang pangalang may **si** ang taong nakita.\n\n:::warning\nHuwag isipin na ang pangalang may **si** ay laging gumagawa ng kilos. Basahin ang buong pangungusap, pati ang pandiwa. Kapag pinagpalit mo ang **si** at **ni** sa mga halimbawa sa itaas, nagbabago kung sino ang nakakita at kung sino ang nakita.\n:::\n\n## 3. Dalawa o higit pa: sina, nina at kina\n\nMay katumbas na pananda para sa pangkat ng mga tao.\n\n| Isang tao | Dalawa o higit pa |\n| --- | --- |\n| Dumating **si Ana**. | Dumating **sina Ana at Ben**. |\n| Ito ang bahay **ni Ana**. | Ito ang bahay **nina Ana at Ben**. |\n| Nagbigay ako ng pagkain **kay Ana**. | Nagbigay ako ng pagkain **kina Ana at Ben**. |\n\nSa ganitong pagbanggit ng mga pangalan, sapat ang pananda bago ang unang pangalan: **sina Ana at Ben**, **nina Ana at Ben**, **kina Ana at Ben**.\n\nMaaari ring isang pangalan lang ang banggitin pagkatapos ng **sina, nina o kina**. Kasama pa rin ang ibang tao.\n\n:::example\nMagkasamang dumating sina Ana, Ben at Liza. Sinabi ko: “Narito na **sina Ana**!”\n\nKilala namin ang pamilya ni Ben. “Bahay **nina Ben** ito.”\n\nDadalaw ako kay Liza at sa pamilya niya. “Pupunta ako **kina Liza**.”\n:::\n\n:::note\nAng **sina Ana** ay hindi nangangahulugang maraming taong Ana ang pangalan. Karaniwan, si Ana at ang mga kasama niya ang tinutukoy. Malalaman sa usapan kung sino ang mga kasama.\n:::\n\n## 4. Pagmamay-ari at pagbibigay\n\nParehong maaaring may kaugnayan sa pagmamay-ari ang **ni** at **kay**, ngunit magkaiba ang kanilang puwesto sa mga halimbawang ito.\n\n:::example\nIto ang **libro ni Ana**. → **Kay Ana** ang libro.\n\nIto ang **bahay nina Ana at Ben**. → **Kina Ana at Ben** ang bahay.\n:::\n\nSa **libro ni Ana**, sumusunod ang **ni Ana** sa bagay na pag-aari. Sa **Kay Ana ang libro**, ang **kay Ana** mismo ang nagsasabi kung kanino ang libro.\n\nHindi naman laging may-ari ang pangalang may **kay** o **kina**:\n\n- Nagbigay ako ng bulaklak **kay Liza**. — Si Liza ang tumanggap.\n- Nagpadala ako ng sulat **kina Ana at Ben**. — Para sa kanilang dalawa ang sulat.\n- Pupunta ako **kay Ben**. — Si Ben ang pupuntahan ko.\n\nGinagamit din ang **kay** pagkatapos ng **para**, **tungkol** at **mula** kapag pangalan ng isang tao ang kasunod. Para sa pangkat, gamitin ang **kina**.\n\n- **Para kay Ana** ang regalo. — Si Ana ang tatanggap nito.\n- Nag-usap kami **tungkol kay Ben**. — Si Ben ang paksa ng usapan.\n- **Mula kay Liza** ang sulat. — Si Liza ang nagpadala nito.\n- Nag-usap kami **tungkol kina Ben**. — Si Ben at ang mga kasama niya ang paksa ng usapan.\n\n## 5. Mabilis na pag-alala\n\n1. Alamin kung isang tao o isang pangkat ang tinutukoy.\n2. Tingnan ang papel ng pangalan sa buong pangungusap.\n3. Piliin ang angkop na pares: **si → sina**, **ni → nina**, **kay → kina**.\n\nTandaan ang tatlong padron: **Dumating sina Ana. Libro nina Ana ito. Pupunta ako kina Ana.** Sa bawat isa, si Ana at ang mga kasama niya ang tinutukoy.","tl","A2",36,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1932e-3cda-708e-8930-f787b0c9cd94","Mga pananda ng papel at pangalan",false,0,10,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",6,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":71},"01a1932e-945f-7631-bb39-e6f8ef4daab3","Mga pananda ng pangalan ng tao",[27,35,42,49,57,65],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":34},"01a1932e-945f-7689-bb39-e6f8f0402f37",{"id":30,"word":31,"frequency":18,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":33,"audio":16},"01a1932e-7099-7f3e-abf3-636e28e2ea51","si","A1",[],1,{"id":36,"vocabularyWord":37,"displayOrder":41},"01a1932e-945f-76bd-bb39-e6f8f1272aa4",{"id":38,"word":39,"frequency":18,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":40,"audio":16},"01a1932e-700c-7ad4-8ee6-41a2e3036735","ni",[],2,{"id":43,"vocabularyWord":44,"displayOrder":48},"01a1932e-945f-76e1-bb39-e6f8f204bf6f",{"id":45,"word":46,"frequency":18,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":47,"audio":16},"01a1932e-6f5f-746c-b7f6-3ba1c557c773","kay",[],3,{"id":50,"vocabularyWord":51,"displayOrder":56},"01a1932e-945f-7705-bb39-e6f8f24a226e",{"id":52,"word":53,"frequency":54,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":55,"audio":16},"01a1932e-709f-74b6-b94b-11f197b87fb8","sina",9,[],4,{"id":58,"vocabularyWord":59,"displayOrder":64},"01a1932e-945f-7721-bb39-e6f8f27166b9",{"id":60,"word":61,"frequency":62,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":63,"audio":16},"01a1932e-71ec-70f9-8ea5-d463799dfade","nina",8,[],5,{"id":66,"vocabularyWord":67,"displayOrder":21},"01a1932e-945f-7741-bb39-e6f8f31ec2ba",{"id":68,"word":69,"frequency":62,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":70,"audio":16},"01a1932e-715f-7c48-b0e9-9a7e10c03055","kina",[],true,{"name":15,"slug":73,"language":9},"pananda-ng-papel-at-pangalan-a2",[],[76,87,93,100,105,112],{"@id":77,"@type":78,"id":79,"grammarPage":80,"title":81,"instructions":82,"displayOrder":17,"type":83,"questionCount":84,"blankCount":85,"isCompleted":16,"ogImageUrl":86},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6b8b-701a-bcc5-09ff5f00509a","GrammarExercise","01a1932e-6b8b-701a-bcc5-09ff5f00509a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Mga pangalan at papel sa pangungusap","Piliin ang panandang angkop sa bilang at papel ng mga taong tinutukoy. Basahin ang buong pangungusap.","word_select",12,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f4bcd8ba-1a8b-48ac-a3f5-5061a10a04f3_hero.webp?v=1793470655",{"@id":88,"@type":78,"id":89,"grammarPage":80,"title":90,"instructions":91,"displayOrder":34,"type":83,"questionCount":84,"blankCount":84,"isCompleted":16,"ogImageUrl":92},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6ba1-7bc4-9210-ebbc2c36af8b","01a1932e-6ba1-7bc4-9210-ebbc2c36af8b","Pag-aari, mensahe at mga kasama","Piliin ang tamang pananda. Gamitin ang konteksto upang malaman kung isang tao o isang pangkat ang tinutukoy.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2769a1b0-e95a-42ad-991e-acb4d5b0fc44_hero.webp?v=1793470655",{"@id":94,"@type":78,"id":95,"grammarPage":80,"title":96,"instructions":97,"displayOrder":41,"type":98,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":99},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6bb9-7c45-a40f-c8ffc7b39cbe","01a1932e-6bb9-7c45-a40f-c8ffc7b39cbe","Mga pananda para sa isang pangalan","Ayusin ang mga piraso upang bumuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d8e2580b-18d0-490b-8c86-4f1ea789d91f_hero.webp?v=1793470655",{"@id":101,"@type":78,"id":102,"grammarPage":80,"title":103,"instructions":97,"displayOrder":48,"type":98,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":104},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6bca-7c3b-b4ad-1afe49434041","01a1932e-6bca-7c3b-b4ad-1afe49434041","Mga pangkat, kasama at pag-aari","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_04b194b3-5035-469f-8e0b-a9c1b2d0e6db_hero.webp?v=1793470655",{"@id":106,"@type":78,"id":107,"grammarPage":80,"title":108,"instructions":109,"displayOrder":56,"type":110,"questionCount":56,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":111},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6bda-72eb-b498-97ec4dc564ce","01a1932e-6bda-72eb-b498-97ec4dc564ce","Si, ni at kay: papel ng tao","Tapikin ang isang piraso, saka tapikin ang tamang kolum. Basahin ang buong pangungusap bago magpangkat.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e2b1741c-0b29-4b95-90be-48a2bbe8bab3_hero.webp?v=1793470655",{"@id":113,"@type":78,"id":114,"grammarPage":80,"title":115,"instructions":116,"displayOrder":64,"type":110,"questionCount":56,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":117},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-6be0-7904-9dca-0a0813581059","01a1932e-6be0-7904-9dca-0a0813581059","Isang tao o pangkat: mga panandang personal","Tapikin ang isang piraso, saka tapikin ang kolum nito. Gamitin ang pananda upang malaman kung isang tao o pangkat ang tinutukoy.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c545d680-d9ab-4efd-81f5-f3032497b4b8_hero.webp?v=1793470655",null]