[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-ali-ile-gecen-sure":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4b5b-7ed1-9029-a563cae8ccb1":25,"exercise-list-path-tr-none":61},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4b5b-7ed1-9029-a563cae8ccb1","-alı ile geçen süre","ali-ile-gecen-sure","Türkçede -alı ve -eli ekleriyle bir olaydan sonra geçen süreyi anlatmayı, ünlüyle biten fiillerde y kullanımını ve beri ile kurulan yapıları öğren.","**-alı \u002F -eli**, geçmişteki bir olayı başlangıç noktası olarak gösterir. Bu yapıyla o olaydan sonra geçen süreyi veya o zamandan beri devam eden bir durumu anlatabilirsin. Ünlüyle biten fiillerde araya **y** girer; yapı **beri** ile de kullanılabilir.\n\n## 1. Bir olaydan bugüne\n\n**Buraya geleli iki yıl oldu.** cümlesinde başlangıç noktası buraya gelme anıdır. Bu andan şimdiye kadar iki yıl geçmiştir.\n\nBu yapıda fiilin anlamı geçmişle ilgilidir; ancak fiile ayrıca geçmiş zaman eki eklemezsin.\n\n:::example\n- Bu kitabı **alalı** bir hafta oldu. → Kitabı bir hafta önce aldım.\n- Film **başlayalı** on dakika oldu. → Film on dakika önce başladı.\n- Seni **görmeyeli** uzun zaman oldu. → Seni uzun zamandır görmedim.\n:::\n\nSon örnekte **görmeyeli**, son görüşmeden bu yana geçen süreyi anlatır.\n\n## 2. Ek nasıl seçilir?\n\nFiilin **-mak \u002F -mek** bölümünü çıkar. Kalan bölümün son ünlüsüne göre **-alı** veya **-eli** ekle. Fiil ünlüyle bitiyorsa araya **y** koy.\n\n| Son ünlü | Ek | Fiil | Oluşan biçim |\n| --- | --- | --- | --- |\n| a, ı | -alı | almak, çıkmak | **alalı, çıkalı** |\n| o, u | -alı | olmak, okumak | **olalı, okuyalı** |\n| e, i | -eli | gelmek, bitmek | **geleli, biteli** |\n| ö, ü | -eli | dönmek, büyümek | **döneli, büyüyeli** |\n\nÜnlüyle biten başka fiillerde de aynı kural geçerlidir: **başla → başlayalı**, **bekle → bekleyeli**.\n\n**Gitmek** fiilinde ünsüz değişir: **git → gideli**.\n\n:::warning\nBu eke kişi eki ekleme. Kişiyi bağlamdan veya ayrı bir özneden anlarsın.\n\n✓ Ben buraya **geleli** üç ay oldu.\n\n✗ Ben buraya **gelelim** üç ay oldu.\n\n**Gelelim** başka bir fiil biçimidir; geçen süreyi anlatmaz.\n:::\n\n## 3. Süreyi açıkça söylemek\n\nEn yaygın kalıplardan biri **fiil + -alı \u002F -eli + süre + oldu** biçimindedir. Cümlenin sonunda **geçti** de kullanılabilir.\n\n:::example\n- Evden **çıkalı yarım saat oldu**.\n- Ders **biteli yirmi dakika geçti**.\n- Yeni işe **başlayalı üç ay oldu**.\n:::\n\nSüreyi öğrenmek için **ne kadar zaman oldu?** diye sorabilirsin.\n\n**— Buraya taşınalı ne kadar zaman oldu?**\n\n**— Altı ay oldu.**\n\n:::note\n**-alı \u002F -eli**, eylemin ne kadar sürdüğünü değil, başlangıç olarak seçilen olaydan sonra ne kadar zaman geçtiğini gösterir.\n\n**Kitabı okuyalı bir ay oldu.** → Kitabı okumamın üzerinden bir ay geçti.\n\n**Bir aydır bu kitabı okuyorum.** → Okuma işi bir aydır devam ediyor.\n:::\n\n## 4. O zamandan beri devam eden durumlar\n\n**-alı \u002F -eli** ile yalnızca süre söylemezsin. Başlangıç olayından bu yana devam eden bir durumu veya alışkanlığı da anlatabilirsin. Bu kullanımda **beri** sözcüğünü ekleyebilirsin; **beri** ayrı yazılır.\n\n:::example\n- Buraya **taşınalı** daha iyi uyuyorum.\n- Buraya **taşınalı beri** daha iyi uyuyorum.\n- Yeni işe **başlayalı beri** her gün erken kalkıyorum.\n- Sen **gideli beri** ev çok sessiz.\n:::\n\nİlk iki cümle aynı temel anlamı taşır. **Beri**, başlangıçtan şimdiye kadar olan bağlantıyı daha açık gösterir.\n\n**Sen gideli beri ev çok sessiz.** örneğinde giden kişi **sen**, sessiz olan ise **ev**dir. Başlangıç olayının kişisi gerektiğinde açıkça söylenebilir.\n\n## 5. Sık karşılaşılan iki kullanım\n\n**Görmeyeli**, karşılaşmalarda sık kullanılır:\n\n**Seni görmeyeli üç yıl oldu!**\n\nBurada **gör-me-y-eli** biçimi vardır. **-me** olumsuzluk ekidir; ardından **y** ve **-eli** gelir. Anlamı, son görüşmeden sonra üç yıl geçmiş olmasıdır.\n\nBir olayın ardından başlayan durumu vurgulamak için fiil tekrarıyla da karşılaşabilirsin:\n\n**Buraya geldi geleli her gün yürüyüş yapıyor.**\n\nBu cümle, **Buraya geleli beri her gün yürüyüş yapıyor.** cümlesiyle aynı temel anlamı taşır. **Geldi geleli** yapısı, gelme anını başlangıç olarak vurgular.\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\n- Başlangıç olayını seç: **gelmek, başlamak, taşınmak**.\n- Son ünlüye göre **-alı \u002F -eli** kullan: **alalı, geleli**.\n- Fiil ünlüyle bitiyorsa **y** ekle: **başlayalı, bekleyeli**.\n- Süreyi söyle: **Geleli iki saat oldu.**\n- Devam eden durumu anlat: **Geleli beri burada çalışıyor.**\n\n**-alı \u002F -eli**, geçmişteki bir olay ile o olaydan sonraki zaman arasında bağlantı kurar.","tr","B1",113,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a92-798f-98a9-77ae6b9493bc","Zaman, geçen süre ve değişim",false,0,12,"2026-09-27T07:03:45+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"zaman-gecen-sure-ve-degisim-b1",[],[26,36,45,54],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-531c-7e94-b1ab-2faea4989ac0","GrammarExercise","01a0e1ad-531c-7e94-b1ab-2faea4989ac0","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4b5b-7ed1-9029-a563cae8ccb1","-alı ile geçen süre – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0a4dc653-1e27-4a60-a771-40a5b5d3061c_hero.webp?v=1790492627",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":42,"questionCount":43,"blankCount":43,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-533e-78e4-bd44-d79cea5203e5","01a0e1ad-533e-78e4-bd44-d79cea5203e5","-alı ile geçen süre – Cümle kurma","Sözcükleri sıralayarak bir cümle kurun. Büyük harfle başlayan sözcüğü başa, noktalı sözcüğü sona koyun. Gereksiz kutucukları kullanmayın.",1,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_293547ea-c7d5-4eef-ae17-1eba63422c0c_hero.webp?v=1790492627",{"@id":46,"@type":28,"id":47,"grammarPage":30,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":53},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-534f-7806-98b9-83a8e53e0689","01a0e1ad-534f-7806-98b9-83a8e53e0689","-alı ile geçen süre – Biçimleri sınıflandırma","Bir kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.",2,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a2a28228-f1d4-4dc1-8088-a01c56768a45_hero.webp?v=1790492627",{"@id":55,"@type":28,"id":56,"grammarPage":30,"title":57,"instructions":58,"displayOrder":59,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":60},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5355-7f99-8a57-9bdc65aa1a71","01a0e1ad-5355-7f99-8a57-9bdc65aa1a71","-alı ile geçen süre – Anlam ve özne","Her panodaki açıklamayı okuyun. Bir kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunarak bütün ifadeleri sınıflandırın.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d57b2dd8-3f63-4fc8-b79a-c1ec1632e9fc_hero.webp?v=1790492627",null]