[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-diginda-acagi-zaman-ve-ana-kadar":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4c8a-70d0-be6f-bee6d24848ed":25,"exercise-list-path-tr-none":46},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4c8a-70d0-be6f-bee6d24848ed","-dığında, -acağı zaman ve -ana kadar","diginda-acagi-zaman-ve-ana-kadar","Türkçede -dığında, -acağı zaman ve -ana kadar yapılarını; kişi ekleri, zaman ilişkileri, olumsuzluk ve anlam farklarıyla örnekler üzerinden öğren.","Bir olayın gerçekleştiği zamanı, beklenen bir eylemin zamanını veya bir durumun devam ettiği son noktayı anlatmak için farklı yapılar kullanırsın. **-dığında**, **-acağı zaman** ve **-ana kadar** arasındaki seçim, yalnızca zamana değil, iki olay arasındaki ilişkiye de bağlıdır.\n\n## 1. Üç yapı, üç zaman ilişkisi\n\n| Yapı | Temel işlev | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| **-dığında** | Bir olayın hangi zamanda gerçekleştiğini belirtir. | Eve **geldiğimde** seni aradım. |\n| **-acağı zaman** | Beklenen veya planlanan bir eylemin zamanını belirtir. | Evden **çıkacağım zaman** seni ararım. |\n| **-ana kadar** | Bir eylemin veya durumun zaman sınırını belirtir. | Sen **gelene kadar** burada bekleyeceğim. |\n\nİlk yapıda bir olay, başka bir olayın zamanını belirler. İkinci yapıda henüz gerçekleşmemiş, beklenen bir eylem öne çıkar. Üçüncü yapıda ise “Ne zamana kadar?” sorusunun cevabı verilir.\n\n## 2. -dığında: olayın gerçekleştiği zaman\n\nBu yapı **fiil + -DIK + iyelik eki + bulunma durumu eki** biçiminde kurulur. Buradaki iyelik eki, yan cümledeki eylemi kimin yaptığını gösterir.\n\n**-DIK** ekinin biçimleri **-dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük** olur. Ek, ünlü ve ünsüz uyumuna uyar. Ardından ünlüyle başlayan iyelik eki geldiğinde **k → ğ** değişimi görülür: **gel-dik-im-de → geldiğimde**.\n\n| Kişi | Biçim | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | **geldiğimde** | Ben geldiğimde toplantı bitmişti. |\n| Sen | **geldiğinde** | Sen geldiğinde kapıyı açacağım. |\n| O | **geldiğinde** | O geldiğinde herkes ayağa kalktı. |\n| Biz | **geldiğimizde** | Biz geldiğimizde kimse yoktu. |\n| Siz | **geldiğinizde** | Siz geldiğinizde yemek hazır olacak. |\n| Onlar | **geldiklerinde** | Onlar geldiklerinde bizi aradılar. |\n\nÜçüncü tekil kişide iyelik ekinden sonra **n** gelir: **gel-diğ-i-n-de**. İkinci tekil kişideki **n** ise kişi bilgisini veren iyelik ekinin parçasıdır: **gel-diğ-in-de**. Bu nedenle **sen geldiğinde** ve **o geldiğinde** aynı görünür; kişiyi bağlamdan anlarsın.\n\nDiğer uyum örnekleri: **baktığımda, seçtiğinde, okuduğunda, gördüğümüzde, koştuğunda, düştüğünde**.\n\n:::note\n**-dığında**, tek başına geçmiş zaman bildirmez. Zamanı ana cümlenin yüklemi ve bağlam belirler.\n\n- Dün eve **geldiğimde** seni aradım.\n- Yarın eve **geldiğimde** seni arayacağım.\n- Eve **geldiğimde** genellikle biraz dinlenirim.\n:::\n\nBu yapı her zaman iki eylemin tam aynı anda gerçekleştiğini de göstermez. “Eve geldiğimde seni aradım.” cümlesinde arama, gelişin hemen ardından olabilir. “Eve geldiğimde herkes uyuyordu.” cümlesinde ise uyuma, geliş sırasında devam eder.\n\n## 3. -acağı zaman: beklenen eylemin zamanı\n\nBu yapı **fiil + -(y)acak \u002F -(y)ecek + iyelik eki + zaman** biçiminde kurulur. **Zaman** ayrı yazılır. Fiil ünlüyle bitiyorsa araya **y** girer: **arayacağım zaman, söyleyeceğin zaman**.\n\n| Kişi | Biçim |\n| --- | --- |\n| Ben | **geleceğim zaman** |\n| Sen | **geleceğin zaman** |\n| O | **geleceği zaman** |\n| Biz | **geleceğimiz zaman** |\n| Siz | **geleceğiniz zaman** |\n| Onlar | **gelecekleri zaman** |\n\nÜnlüyle başlayan iyelik eklerinden önce **k → ğ** olur: **gelecek + im → geleceğim**. **Gelecekleri** biçiminde ise sonraki ek ünsüzle başladığı için **k** korunur.\n\nBu yapıyı bir planı, niyeti veya beklenen eylemi zaman noktası olarak göstermek için kullanırsın. Bağlama göre, eylemden hemen önceki hazırlık anını da anlatabilir.\n\n:::example\n- Uzun bir yolculuğa **çıkacağım zaman** arabayı kontrol ettiririm.\n- Konuklar **geleceği zaman** büyük masayı açarız.\n- Dün evden **çıkacağım zaman** telefon çaldı; biraz daha evde kaldım.\n:::\n\nSon örnekte olay geçmiştedir. Ancak evden çıkma, telefonun çaldığı ana göre henüz gerçekleşmemiştir. Yani **-acağı zaman**, yalnızca bugünden sonraki olaylar için kullanılmaz.\n\n:::tip\n**-dığında** ile **-acağı zaman** bazı bağlamlarda birbirine yaklaşır; ancak bakış açısı farklıdır.\n\n**Evden çıktığımda seni arayacağım.** → Arama zamanı, evden çıkma olayıyla belirleniyor.\n\n**Evden çıkacağım zaman seni arayacağım.** → Çıkış planı öne çıkıyor; arama, çıkmaya hazırlanırken de gerçekleşebilir.\n:::\n\n## 4. -ana kadar: devamın veya beklemenin sınırı\n\nBu yapı **fiil + -(y)ana \u002F -(y)ene + kadar** biçiminde kurulur:\n\n- **yapana kadar, bitene kadar**\n- **okuyana kadar, söyleyene kadar**\n\nÜnlüyle biten fiillerde **y** kullanılır. Bu yapıya kişi bildiren iyelik eki eklenmez. Eylemi yapan kişiyi gerekirse açıkça söylersin: **ben gelene kadar, sen gelene kadar, onlar gelene kadar**.\n\n:::example\n**Bekleme:** Sen **gelene kadar** burada kalacağım.\n\n**Devam eden çalışma:** Rapor **bitene kadar** çalıştık.\n\n**Bir olaydan önce gerçekleşmeme:** Yağmur **dinene kadar** dışarı çıkmayacağız.\n:::\n\nİlk iki örnekte ana cümledeki durum veya eylem, belirtilen sınıra kadar devam eder. Üçüncü örnekte ise dışarı çıkma, o sınırdan önce gerçekleşmez. Yağmur dinince mutlaka hemen çıkılacağı söylenmez.\n\n**-ana dek** de aynı zaman ilişkisini kurabilir: **Sen gelene dek burada kalacağım.** Bu kullanım yazı dilinde daha sık görülür.\n\n## 5. Olumsuzluk ve sık karıştırılan biçimler\n\n**-dığında** ve **-acağı zaman** yapılarında olumsuzluk eki, fiilden hemen sonra gelir:\n\n| Olumlu | Olumsuz | Anlam |\n| --- | --- | --- |\n| **geldiğinde** | **gelmediğinde** | Gelme olayının gerçekleşmediği zamanda |\n| **geleceği zaman** | **gelmeyeceği zaman** | Gelmemenin beklendiği veya planlandığı zamanda |\n\n:::example\n- Ece toplantıya **gelmediğinde** notları ona gönderiyoruz.\n- Ece toplantıya **gelmeyeceği zaman** bize önceden haber veriyor.\n:::\n\nİlk cümle, gelmeme durumunda ne yaptığımızı anlatır. İkinci cümle, Ece'nin gelmeyeceğinin önceden belli olduğu durumları anlatır.\n\n:::warning\n**-ana kadar** yapısında olumsuzluğun yerini anlamına göre seç.\n\n✓ Sen **gelene kadar başlamayacağız**.\n\nBurada olumsuz olan eylem **başlamak**tır. Cümle, sen gelmeden önce başlamayacağımızı söyler; **gelene kadar** bölümünü olumsuz yapmak gerekmez.\n:::\n\nKişi eklerini de karıştırma:\n\n- ✓ Ben **geldiğimde** konuşuruz. ✗ Ben **geldiğinde** konuşuruz.\n- ✓ Ben **geleceğim zaman** haber veririm. ✗ Ben **gelecek zaman** haber veririm.\n- ✓ Ben **gelene kadar** bekle. Bu yapıda ayrıca kişi eki yoktur.\n\n## 6. Seçim için kısa kontrol\n\n1. Bir olayı başka bir olayın gerçekleştiği zamana mı bağlıyorsun? **-dığında** kullan: **Toplantı bittiğinde seni arayacağım.**\n2. Beklenen veya planlanan eylemin zamanını mı öne çıkarıyorsun? **-acağı zaman** kullan: **Yola çıkacağım zaman haber veririm.**\n3. Bir durumun devam ettiği ya da bir eylemin gerçekleşmediği zaman sınırını mı gösteriyorsun? **-ana kadar** kullan: **Sen gelene kadar bekleyeceğim.**\n\nSon olarak kişiyi kontrol et: **geldiğimde** ve **geleceğim zaman** kişi bilgisi taşır; **gelene kadar** ise kişiye göre değişmez.","tr","B2",151,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a9d-7338-9e19-9f45de237dcc","Olay zamanı, sınır ve hemen sonrası",false,0,5,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"olay-zamani-sinir-ve-hemen-sonrasi-b2",[],[26,37],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5bc1-7be1-9d0d-ce078511a59f","GrammarExercise","01a0e1ad-5bc1-7be1-9d0d-ce078511a59f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4c8a-70d0-be6f-bee6d24848ed","-dığında, -acağı zaman ve -ana kadar – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c4321acb-f94d-4130-a9c9-2651d2c48a05_hero.webp?v=1790492629",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":43,"questionCount":44,"blankCount":44,"isCompleted":16,"ogImageUrl":45},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5be1-70d8-acc8-b5e53c33b4cb","01a0e1ad-5be1-70d8-acc8-b5e53c33b4cb","-dığında, -acağı zaman ve -ana kadar – Cümle kurma","Sözcük kutucuklarını sıralayarak cümleyi kurun. Büyük harflere ve noktalama işaretlerine dikkat edin. Gereksiz kutucukları kullanmayın.",1,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_253acc47-78f6-47cd-8ae5-e5baa793dba3_hero.webp?v=1790492630",null]