[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-dir-ile-sure-bildirme":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4cb4-7356-9216-3d9d2c5d2fb3":22,"exercise-list-path-tr-none":63},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0e1ad-4cb4-7356-9216-3d9d2c5d2fb3","-dır ile süre bildirme","dir-ile-sure-bildirme","Süre bildiren -dır ekinin biçimlerini öğren; iki saattir, üç gündür gibi ifadelerle devam eden durumları ve bir süredir yapılmayan işleri doğru anlat.","Bir iş ne kadar zamandır devam ediyor? **İki saattir**, **üç gündür** ve **bir yıldır** gibi ifadelerle başlangıçtan şimdiye kadar geçen süreyi söyleyebilirsin. Bir süredir yapmadığın işleri de bu ifadelerle anlatabilirsin.\n\n## 1. Başladı ve hâlâ devam ediyor\n\nSüre bildiren **-dır** eki, bir süre sözüne gelir. İş veya durum geçmişte başlar ve konuşma anında devam eder.\n\n:::example\nSaat şimdi 15.00. Ders çalışmaya 13.00'te başladım. Hâlâ çalışıyorum.\n\n**İki saattir** ders çalışıyorum.\n\nAnkara'ya bir yıl önce taşındım. Hâlâ burada yaşıyorum.\n\n**Bir yıldır** Ankara'da yaşıyorum.\n:::\n\nBu ifadelerle **Ne kadar zamandır?** sorusuna cevap verebilirsin:\n\n— Ne kadar zamandır burada bekliyorsun?\n\n— **Yarım saattir** bekliyorum.\n\n## 2. Süre sözüne ek getir\n\nTemel yapı: **süre sözü + -dır**. Eki süre sözüne bitişik yaz.\n\n| Süre sözü | Ekli biçim | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| on dakika | on dakikadır | On dakikadır seni bekliyorum. |\n| iki saat | iki saattir | İki saattir ders çalışıyorum. |\n| üç gün | üç gündür | Üç gündür hastayım. |\n| bir hafta | bir haftadır | Bir haftadır tatildeyiz. |\n| altı ay | altı aydır | Altı aydır Türkçe öğreniyorum. |\n| bir yıl | bir yıldır | Bir yıldır bu evde oturuyorum. |\n\nSayı tam olarak belli değilse şu ifadeleri kullanabilirsin:\n\n- **Birkaç gündür** çok yorgunum.\n- **Bir süredir** evde çalışıyorum.\n- **Uzun zamandır** bu şehirde yaşıyorum.\n\n**Yıllardır, aylardır, saatlerdir** gibi çoğul biçimler de tam sayı vermeden sürenin uzun olduğunu vurgular. Bu biçimlerde **-dır** eki çoğul ekinden sonra gelir:\n\n| Süre sözü | Ekli biçim | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| yıllar | yıllardır | Yıllardır bu şehirde yaşıyorum. |\n| aylar | aylardır | Aylardır iş arıyorum. |\n| saatler | saatlerdir | Saatlerdir seni bekliyorum. |\n\nSüreyi sormak için **Kaç gündür?** veya daha genel olarak **Ne zamandır?** diyebilirsin:\n\n:::example\n— **Kaç gündür** hastasın?\n\n— Üç gündür hastayım.\n\n— **Ne zamandır** burada yaşıyorsun?\n\n— İki yıldır burada yaşıyorum.\n:::\n\n## 3. Ekin biçimini seç\n\nBu ekin sekiz biçimi vardır. Genellikle sözcüğün son ünlüsüne bakarsın. Son ses **f, s, t, k, ç, ş, h, p** ise ek **t** ile, diğer durumlarda **d** ile başlar.\n\n| Son ünlü | d ile başlayan biçim | t ile başlayan biçim |\n| --- | --- | --- |\n| a, ı | -dır | -tır |\n| e, i | -dir | -tir |\n| o, u | -dur | -tur |\n| ö, ü | -dür | -tür |\n\nÖrneğin, **yıl → yıldır**, **sene → senedir**, **gün → gündür** olur.\n\n:::warning\n**Saat** sözcüğü ünlü uyumuna uymaz: **saattir** yazılır, *saattır* değil. Sözcüğün sonundaki **t** ile ekin başındaki **t** yan yana gelir.\n\n✓ İki **saattir** bekliyorum.\n\n✗ İki **saatdir** bekliyorum.\n:::\n\n## 4. Devam eden durumlar ve yapılmayan işler\n\nDevam eden bir işi anlatırken bu süre ifadeleriyle sık sık **-yor** kullanırsın. Ancak her cümlede **-yor** olması gerekmez.\n\n:::example\n**İki aydır** bu kafede çalışıyorum.\n\n**Üç gündür** hastayım.\n\n**Bir haftadır** İstanbul'dayız.\n:::\n\nOlumsuz cümlede, bir işin belirtilen süre boyunca yapılmadığını anlatabilirsin.\n\n:::example\n**İki gündür** kahve içmiyorum.\n\n**Uzun zamandır** sinemaya gitmiyorum.\n:::\n\nİlk cümlede kahve içmeme durumu iki gün önce başladı ve şimdi de devam ediyor.\n\nGündelik dilde **-medim \u002F -madım** biçimlerini de kullanabilirsin:\n\n:::example\n**Uzun zamandır** onu görmedim.\n\n**İki gündür** kahve içmedim.\n:::\n\n**Uzun zamandır onu görmüyorum** cümlesi, devam eden görüşmeme durumunu öne çıkarır. **Uzun zamandır onu görmedim** cümlesi ise bu süre içinde onu hiç görmediğini söyler. Bu örneklerde anlamlar çok yakındır; **görmedim**, onu şimdi gördüğün anlamına gelmez.\n\n## 5. İki saat ile iki saattir\n\n**İki saat**, bir işin süresini söyler. **İki saattir** ise bu örnekte geçmişten şimdiye kadar devam eden süreyi gösterir.\n\n| Cümle | Anlamı |\n| --- | --- |\n| Dün iki saat çalıştım. | Çalışma dün oldu ve bitti. |\n| İki saattir çalışıyorum. | İki saat önce başladım; hâlâ çalışıyorum. |\n| Her gün iki saat çalışıyorum. | Bu benim günlük alışkanlığım. |\n\n**-dan beri** ile başlangıç noktasını, süre bildiren **-dır** ile geçen sürenin uzunluğunu söylersin. **-dan beri**, sözcüğe göre **-den beri, -tan beri, -ten beri** biçimlerini de alır.\n\n| Başlangıç noktası: -dan beri | Süre uzunluğu: -dır |\n| --- | --- |\n| Pazartesiden beri hastayım. | Üç gündür hastayım. |\n| Saat 13.00'ten beri ders çalışıyorum. | İki saattir ders çalışıyorum. |\n\nHer iki sütunda da durum şimdi devam eder. Soldaki cümleler ne zaman başladığını, sağdaki cümleler ne kadar sürdüğünü söyler.\n\n:::note\n**-dır** burada süre sözüne gelir: **Bir yıldır öğrenciyim.**\n\n**Öğrencidir** sözcüğündeki **-dir** ise süre bildirmez; kişinin öğrenci olduğunu daha resmî bir dille bildirir veya bağlama göre tahmin anlamı katar. İki kullanımı karıştırma.\n:::\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\n1. Başlangıçtan şimdiye kadar geçen süreyi seç: **üç gün**.\n2. Süre sözüne uygun eki getir: **üç gündür**.\n3. Devam eden işi veya durumu söyle: **Üç gündür evde dinleniyorum.**\n\n**İki saattir bekliyorum:** Bekleme devam ediyor.\n\n**İki gündür kahve içmiyorum:** Kahve içmeme durumu devam ediyor.","tr","A2",79,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0e1ad-4a6d-72a8-9aa6-ed6d7703c182",false,0,5,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],[],[23,33,40,48,57],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5d85-72e9-bdd2-e81f55e7e829","GrammarExercise","01a0e1ad-5d85-72e9-bdd2-e81f55e7e829","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4cb4-7356-9216-3d9d2c5d2fb3","-dır ile süre bildirme – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_450fdf5a-a44a-44bb-a856-08193fc02be5_hero.webp?v=1790492630",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5da5-71c3-8d2f-343caa3ea598","01a0e1ad-5da5-71c3-8d2f-343caa3ea598","-dır ile süre bildirme – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dcea8500-9d83-434d-a573-1e1a3bb5776b_hero.webp?v=1790492630",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":47},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5dc4-7c35-80da-3edd35621cef","01a0e1ad-5dc4-7c35-80da-3edd35621cef","-dır ile süre bildirme – Süreli cümleler kurma","Kelimeleri sıralayarak cümleyi kurun. Büyük harfle başlayan kutucuğu başa, noktalama işaretli kutucuğu sona koyun. Yanlış kutucuğu kullanmayın.",2,"sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a71fa69f-3b67-4ce5-a3fd-c634e22bf615_hero.webp?v=1790492630",{"@id":49,"@type":25,"id":50,"grammarPage":27,"title":51,"instructions":52,"displayOrder":53,"type":54,"questionCount":55,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":56},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5ddb-7c3f-baf2-6550f6a9e8d1","01a0e1ad-5ddb-7c3f-baf2-6550f6a9e8d1","-dır ile süre bildirme – Biçim ve anlam","Bir kutucuğa, sonra uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.",3,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2943b984-e283-46b4-8a66-e80c2e11b064_hero.webp?v=1790492630",{"@id":58,"@type":25,"id":59,"grammarPage":27,"title":60,"instructions":61,"displayOrder":55,"type":54,"questionCount":55,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5de4-7874-ab27-05a5b0eb16e6","01a0e1ad-5de4-7874-ab27-05a5b0eb16e6","-dır ile süre bildirme – Zaman ve durum","Bir kutucuğa, sonra anlamına uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_362373e8-8ad8-4e52-9fe8-fd0cf65670a0_hero.webp?v=1790492630",null]