[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-dolayli-sorularda-ip-madigi":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4cca-7313-b797-23b39539ac7f":25,"exercise-list-path-tr-none":78},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4cca-7313-b797-23b39539ac7f","Dolaylı sorularda -ıp -madığı","dolayli-sorularda-ip-madigi","Dolaylı evet-hayır sorularında -ıp -madığı yapısını kurmayı, kişi ve durum eklerini seçmeyi, zaman anlamını ve soru ekiyle farkını örneklerle öğren.","Bir soruyu doğrudan sormak yerine neyi bilmediğini, merak ettiğini veya sorduğunu anlatabilirsin. **Gelip gelmediğini bilmiyorum** yapısı, “Geldi mi, gelmedi mi?” sorusunun cevabını bilmediğini gösterir. Bu yapıyla evet-hayır sorularını başka bir cümlenin içinde kullanabilirsin.\n\n## 1. İki olasılığı birlikte anlatmak\n\n**-ıp -madığı** yapısı, bir işin gerçekleşmesi ve gerçekleşmemesi olasılıklarını birlikte anlatır. Sık kullanılan ana fiiller **bilmek, sormak, merak etmek** ve **öğrenmek**tir.\n\n:::example\n**Doğrudan soru:** Ali kitabı okudu mu?\n\n**Dolaylı soru:** Ali'nin kitabı **okuyup okumadığını** bilmiyorum.\n\n**Doğrudan soru:** Ece burada çalışıyor mu?\n\n**Dolaylı soru:** Ece'nin burada **çalışıp çalışmadığını** merak ediyorum.\n:::\n\n:::note\n**Gelmediğini biliyorum** cümlesinde gelmeme durumu biliniyor. **Gelip gelmediğini bilmiyorum** cümlesinde ise iki olasılık da açık: Belki geldi, belki gelmedi. Yapıdaki olumsuz ek, tek başına olumsuz bir cevap bildirmez.\n:::\n\n## 2. Yapıyı kurmak\n\nAynı fiili iki kez kullanırsın. İlk fiile **-(y)ıp**, ikinci fiile **-ma\u002F-me + -dık\u002F-dik** ve uygun iyelik ekini getirirsin.\n\n**gel-ip gel-me-dik-i → gelip gelmediği**\n\nÜnlüyle başlayan iyelik eki geldiğinde **k → ğ** olur. Aşağıdaki biçimler üçüncü tekil kişi içindir.\n\n| Fiil | İlk bölüm | Tam yapı |\n| --- | --- | --- |\n| yapmak | yapıp | **yapıp yapmadığı** |\n| gelmek | gelip | **gelip gelmediği** |\n| okumak | okuyup | **okuyup okumadığı** |\n| görmek | görüp | **görüp görmediği** |\n| başlamak | başlayıp | **başlayıp başlamadığı** |\n| beklemek | bekleyip | **bekleyip beklemediği** |\n\nİlk bölümün eki, fiilin son ünlüsüne göre değişir:\n\n- **a, ı → -ıp**\n- **e, i → -ip**\n- **o, u → -up**\n- **ö, ü → -üp**\n\nFiil ünlüyle bitiyorsa araya **y** girer: **oku-y-up**, **bekle-y-ip**. İkinci bölüm, ünlü uyumuna göre **-madığı** veya **-mediği** olur.\n\nBazı fiillerin ilk bölümünde ünsüz değişir: **gidip gitmediği**, **edip etmediği**. İkinci bölümdeki **t** değişmez.\n\n## 3. Kişiyi göstermek\n\nİyelik eki, sorunun kiminle ilgili olduğunu gösterir. Bu yapıdaki özne açıkça söylendiğinde **benim, senin, onun** gibi biçimler kullanılır. Bir adla da aynı ilişki kurulur: **Ali'nin gelip gelmediği**.\n\n| Sorunun ilgili olduğu kişi | Yapı |\n| --- | --- |\n| benim | gelip gelmediğim |\n| senin | gelip gelmediğin |\n| onun | gelip gelmediği |\n| bizim | gelip gelmediğimiz |\n| sizin | gelip gelmediğiniz |\n| onların | gelip gelmedikleri |\n\nBunlar henüz bir ana fiile bağlanmamış biçimlerdir. Cümlede görevlerine göre başka ekler de alabilirler.\n\n:::example\nSenin toplantıya **katılıp katılmadığını** bilmiyorum.\n\nBenim mesajı **alıp almadığımı** sordu.\n\nBizim bu filmi **izleyip izlemediğimizi** merak ediyor.\n:::\n\nSon örnekte filmi izleyen kişiler **biz**, merak eden kişi ise **o**dur. İki kişi bilgisini birbirine karıştırma.\n\n:::note\nÇoğul kişi için **onların gelip gelmediği** biçimi de kullanılabilir. **Onların gelip gelmedikleri** de doğrudur.\n:::\n\n## 4. Ana fiile göre ek seçmek\n\n**Bilmek, sormak, merak etmek** ve **öğrenmek** ile bu yapı genellikle belirtme durumu eki alır. Üçüncü tekil kişide **-madığı\u002F-mediği + n + ı\u002Fi** birleşir: **yapmadığını, gelmediğini**.\n\nBaşka bir ana ifade, başka bir durum eki isteyebilir.\n\n| Ana ifade | Örnek |\n| --- | --- |\n| bilmemek | Kapıyı **kilitleyip kilitlemediğini** bilmiyorum. |\n| merak etmek | Otobüsün **geçip geçmediğini** merak ediyorum. |\n| emin olmamak | Kapıyı **kilitleyip kilitlemediğinden** emin değilim. |\n\n:::tip\nÖnce ana ifadeyi düşün: **Neyi bilmiyorum?** → kilitleyip kilitlemediğini. **Neyden emin değilim?** → kilitleyip kilitlemediğinden.\n:::\n\nİsim veya sıfatla kurulan sorularda **olup olmadığı** kullanılır:\n\n**Bilet geçerli mi? → Biletin geçerli olup olmadığını bilmiyorum.**\n\n## 5. Zaman ve soru eki\n\nBu yapı tek başına geçmiş zaman anlamına gelmez. Zamanı, bağlam ve **dün, şimdi, her gün** gibi ifadeler gösterir.\n\n:::example\nAli'nin **dün gelip gelmediğini** bilmiyorum. → Dün geldi mi?\n\nEce'nin **şimdi çalışıp çalışmadığını** bilmiyorum. → Şimdi çalışıyor mu?\n\nMert'in **her gün yürüyüp yürümediğini** bilmiyorum. → Her gün yürüyor mu?\n:::\n\nGeleceğe yönelik sorularda **-acak\u002F-ecek** ile kurulan ayrı bir yapı kullanılır: **Yarın gelip gelmeyeceğini bilmiyorum.**\n\n:::warning\nDolaylı sorunun içine ayrıca **mı\u002Fmi\u002Fmu\u002Fmü** ekleme.\n\n✗ Ali'nin gelip gelmediğini mi bilmiyorum.\n\n✓ Ali'nin **gelip gelmediğini bilmiyorum**.\n\nAncak bütün cümleyi soruya çevirebilirsin: **Ali'nin gelip gelmediğini biliyor musun?** Burada soru eki ana fiile bağlıdır. İlk cümle, yalnızca verilen düz bildirme anlamı için yanlıştır; farklı bir vurgu sorusu olarak kullanılabilir.\n:::\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\nDolaylı bir evet-hayır sorusu kurarken şu sırayı izle:\n\n1. Fiili bul ve tekrarla: **oku → okuyup okumadığı**.\n2. Sorunun ilgili olduğu kişiyi göster: **senin okuyup okumadığın**.\n3. Ana fiilin istediği eki ekle: **okuyup okumadığını**.\n4. Cümleyi tamamla: **Senin bu kitabı okuyup okumadığını merak ediyorum.**\n\nUnutma: **Okumadığını biliyorum** olumsuz bir bilgiyi, **okuyup okumadığını bilmiyorum** ise cevabı bilinmeyen iki olasılığı anlatır.","tr","B1",105,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a86-7cfa-80cc-8bebf3c9fa30","Bilgiyi ve soruyu cümleye katma",false,0,18,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"bilgiyi-ve-soruyu-cumleye-katma-b1",[],[26,37,46,55,63,71],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5eff-7453-8389-69e9dccc0f97","GrammarExercise","01a0e1ad-5eff-7453-8389-69e9dccc0f97","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4cca-7313-b797-23b39539ac7f","Dolaylı sorularda -ıp -madığı – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,21,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97b80f33-5bf9-45bd-b917-a5206c7ea416_hero.webp?v=1790492630",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":43,"questionCount":44,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":45},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5f31-7a10-b977-530c1cf2443c","01a0e1ad-5f31-7a10-b977-530c1cf2443c","Dolaylı sorularda -ıp -madığı – Hatayı bulma ve düzeltme","Hatalı sözcüğü bulun ve yerine gelecek doğru biçimi seçin.",1,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b9b29706-eff9-4857-89ea-39b67d188d1c_hero.webp?v=1790492630",{"@id":47,"@type":28,"id":48,"grammarPage":30,"title":49,"instructions":50,"displayOrder":51,"type":52,"questionCount":53,"blankCount":53,"isCompleted":16,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5f3c-71e5-8515-071eae58074c","01a0e1ad-5f3c-71e5-8515-071eae58074c","Dolaylı sorular: Fiil çiftini kurma","Kutucukları sıralayarak cümleyi kurun. Yanlış kutucuğu kullanmayın.",2,"sentence_builder",11,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d4b85019-aced-403a-8b6c-e3c2c9c734c1_hero.webp?v=1790492630",{"@id":56,"@type":28,"id":57,"grammarPage":30,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":52,"questionCount":61,"blankCount":61,"isCompleted":16,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5f51-7223-b5a6-4c62463d2ed8","01a0e1ad-5f51-7223-b5a6-4c62463d2ed8","Dolaylı sorular: Ana cümleyi tamamlama","Kutucukları sıralayarak cümleyi kurun. Büyük harfle başlayan kutucuk başta, noktalama işaretli kutucuk sonda olmalıdır. Yanlış kutucuğu kullanmayın.",3,10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_89cda411-58bb-429c-aab2-de1c2d7e1329_hero.webp?v=1790492630",{"@id":64,"@type":28,"id":65,"grammarPage":30,"title":66,"instructions":67,"displayOrder":68,"type":69,"questionCount":68,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":70},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5f63-7a64-b26c-fd7f675babd5","01a0e1ad-5f63-7a64-b26c-fd7f675babd5","Dolaylı sorular: Anlamı ve zamanı ayırma","Her kutucuğa dokunun, ardından uygun sütuna dokunarak yerleştirin.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_32245baa-977e-4a30-8c0f-54bf9e94a89e_hero.webp?v=1790492630",{"@id":72,"@type":28,"id":73,"grammarPage":30,"title":74,"instructions":75,"displayOrder":76,"type":69,"questionCount":68,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":77},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-5f6a-76f8-ae4d-bb69a4c6e63b","01a0e1ad-5f6a-76f8-ae4d-bb69a4c6e63b","Dolaylı sorular: Ekleri ve kişiyi ayırma","Her kutucuğa dokunun, ardından belirtilen dil bilgisi özelliğine uygun sütuna dokunun.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_14cc08f1-bdae-4ce4-b61e-8d543de36dca_hero.webp?v=1790492630",null]