[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-eklerde-kucuk-unlu-uyumu":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4cf0-747c-b707-e0fb234a6321":25,"exercise-list-path-tr-none":46},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4cf0-747c-b707-e0fb234a6321","Eklerde küçük ünlü uyumu","eklerde-kucuk-unlu-uyumu","Eklerde küçük ünlü uyumunu öğren; son ünlüye göre -lı, -li, -lu, -lü ve -sız, -siz, -suz, -süz biçimlerini günlük örneklerle doğru seç ve kullan.","## 1. Son ünlüye bak\n\nEklerde küçük ünlü uyumu, ekin ünlüsünü seçmene yardım eder: tuz → **tuzlu**, süt → **sütlü**. Bu sayfada **-lı, -li, -lu, -lü** ve **-sız, -siz, -suz, -süz** biçimlerini öğreneceksin.\n\nEki seçerken kelimenin **son ünlüsüne** bak:\n\n- çay → son ünlü **a**\n- limon → son ünlü **o**\n- üzüm → son ünlü **ü**\n\n## 2. Dört biçimli ekler\n\n**a, e, ı, i** düz ünlülerdir. **o, ö, u, ü** yuvarlak ünlülerdir. Küçük ünlü uyumunda bu fark önemlidir.\n\nAşağıdaki eklerde son ünlüye göre **ı, i, u, ü** kullanılır:\n\n| Kelimenin son ünlüsü | Ekteki ünlü | -lı \u002F -li \u002F -lu \u002F -lü | -sız \u002F -siz \u002F -suz \u002F -süz |\n| --- | --- | --- | --- |\n| a, ı | **ı** | yağ**lı** | yağ**sız** |\n| e, i | **i** | şeker**li** | şeker**siz** |\n| o, u | **u** | tuz**lu** | tuz**suz** |\n| ö, ü | **ü** | süt**lü** | süt**süz** |\n\nÖrneğin **limon** kelimesinin ilk ünlüsü **i**, son ünlüsü **o**. Bu yüzden doğru biçim **limonlu**.\n\n:::tip\nKelime uzun olsa da son ünlüyü bul: patates → **e** → patatesli.\n:::\n\nAynı ünlü seçimini başka eklerde de görebilirsin:\n\n- **mı \u002F mi \u002F mu \u002F mü** ile soru sorarız: **Çay mı? Şeker mi? Tuz mu? Süt mü?** Soru eki ayrı yazılır.\n- **-lık \u002F -lik \u002F -luk \u002F -lük**: **kitaplık, şekerlik, tuzluk, gözlük**.\n- **-ım \u002F -im \u002F -um \u002F -üm**, ünsüzle biten bu kelimelerde “benim” anlamı verir: **çantam** değil, **kitabım, evim, topum, gözüm**.\n\n## 3. Var mı, yok mu?\n\n**-lı, -li, -lu, -lü** eki, bu örneklerde bir şeyin içinde ne olduğunu anlatır. **-sız, -siz, -suz, -süz** eki ise onun olmadığını anlatır.\n\n:::example\nÇayda şeker var. → **Şekerli** çay.\n\nÇayda şeker yok. → **Şekersiz** çay.\n\nÇorbada tuz var. → **Tuzlu** çorba.\n\nKahvede süt yok. → **Sütsüz** kahve.\n\nSalatada limon var. → **Limonlu** salata.\n:::\n\nAynı kelimede iki ekin ünlüsü de aynı olur: **yağlı – yağsız**, **sütlü – sütsüz**.\n\n## 4. Her ek dört biçimli değildir\n\n**-lar \u002F -ler** gibi iki biçimli eklerde yalnızca **a \u002F e** vardır. Bu eklerde **a, ı, o, u** sonrasında **-lar**; **e, i, ö, ü** sonrasında **-ler** kullanılır; buna **büyük ünlü uyumu** denir. Son ünlü yuvarlak olsa da bu eklerde **u \u002F ü** kullanma.\n\n| Kelime | Dört biçimli ekle | Çokluk ekiyle |\n| --- | --- | --- |\n| tuz | tuz**lu** | tuz**lar** |\n| süt | süt**lü** | süt**ler** |\n\n:::warning\n✗ tuzlı → ✓ **tuzlu**\n\n✗ sütli → ✓ **sütlü**\n\nAma çokluk biçimleri **tuzlar** ve **sütler** olur; *tuzlur* ve *sütlür* olmaz.\n:::\n\nBazı kelimelerde özel biçimler vardır: **saat → saatli**, **gol → gollü**. Bu kelimeleri ekli biçimleriyle birlikte öğren.\n\n## 5. Kısa kontrol\n\nBir ekin dört biçimi varsa şu sırayı izle:\n\n1. Kelimenin son ünlüsünü bul.\n2. **a, ı → ı; e, i → i; o, u → u; ö, ü → ü** eşleştirmesini kullan.\n3. Eki ekle: **yağlı, şekerli, tuzlu, sütlü**.\n\n**Hatırla:** İlk ünlüye değil, **son ünlüye** bak. **-lar \u002F -ler** gibi iki biçimli ekleri ve **saatli, gollü** gibi özel biçimleri ayrı hatırla.","tr","A1",3,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a61-7132-8ecb-6f77d19e7a7c","Harflerden ünlü uyumuna",false,0,4,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"harflerden-unlu-uyumuna-a1",[],[26,37],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-609a-7105-a3c9-ea307b840fc8","GrammarExercise","01a0e1ad-609a-7105-a3c9-ea307b840fc8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4cf0-747c-b707-e0fb234a6321","Eklerde küçük ünlü uyumu – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,22,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_85ce4051-f265-4c3c-b2b9-ae51da6b93a5_hero.webp?v=1790492631",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":43,"questionCount":44,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":45},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-60c9-70db-9ae2-ca073c68cdad","01a0e1ad-60c9-70db-9ae2-ca073c68cdad","Eklerde küçük ünlü uyumu – Sözcükleri gruplandırma","Bir sözcüğe dokunun, sonra yönergeye göre uygun sütuna dokunun. Bütün sözcükleri yerleştirin.",1,"word_sort",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_21c8189d-b9bf-4904-b04f-b31d5d214957_hero.webp?v=1790492631",null]