[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-genis-zamanda-olumsuzluk-ve-soru":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4d60-719a-88e4-79a0d924f790":25,"exercise-list-path-tr-none":74},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4d60-719a-88e4-79a0d924f790","Geniş zamanda olumsuzluk ve soru","genis-zamanda-olumsuzluk-ve-soru","Geniş zamanda olumsuz cümleleri, kişi eklerini, olumlu ve olumsuz soruları öğren; soru ekinin yazımını ve kısa cevapları örneklerle birlikte incele.","## 1. Alışkanlıkları ve genel durumları anlatma\n\nGeniş zamanda olumsuz cümlelerle alışkanlıklarını ve genellikle yapmadığın işleri anlatırsın. Sorularla da bir kişinin alışkanlıklarını veya genel bir durumu öğrenirsin. Burada olumsuz biçimleri, soru ekinin yerini ve kısa cevapları göreceksin.\n\n:::example\n- Ben kahve **içmem**.\n- Bu dükkân pazar günleri **açılmaz**.\n- Sen işe otobüsle **gider misin**?\n:::\n\n## 2. Olumsuz biçimler\n\nFiilin köküne veya gövdesine son ünlüye göre **-ma-** ya da **-me-** gelir. Kişiye göre biçim değişir.\n\n- Son ünlü **a, ı, o, u** ise **-ma-** kullan: bakmak → **bakmam**, okumak → **okumam**.\n- Son ünlü **e, i, ö, ü** ise **-me-** kullan: gelmek → **gelmem**, gülmek → **gülmem**.\n\n| Kişi | Olumsuz ekler | Bakmak | Gelmek |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Ben | -mam \u002F -mem | bakmam | gelmem |\n| Sen | -mazsın \u002F -mezsin | bakmazsın | gelmezsin |\n| O | -maz \u002F -mez | bakmaz | gelmez |\n| Biz | -mayız \u002F -meyiz | bakmayız | gelmeyiz |\n| Siz | -mazsınız \u002F -mezsiniz | bakmazsınız | gelmezsiniz |\n| Onlar | -mazlar \u002F -mezler | bakmazlar | gelmezler |\n\n:::tip\nOlumsuz düz cümlede **ben** ve **biz** biçimlerinde **z yoktur**: gelmem, gelmeyiz. Biz biçiminde **y** vardır: gel-me-y-iz.\n:::\n\nOlumlu geniş zaman ekinin üzerine olumsuzluk eki ekleme. Olumsuz biçimi fiilin kökünden veya gövdesinden kur:\n\n- çalışmak: çalışır → **çalışmaz**\n- okumak: okur → **okumaz**\n- gitmek: gider → **gitmez**\n\nSon örnekte olumlu biçimdeki **d**, olumsuz biçimde yoktur; fiilin kökü **git-** olarak kalır.\n\n## 3. Olumlu soru kurma\n\nFiilin olumlu geniş zaman biçiminden sonra **mı, mi, mu, mü** gelir. Soru eki ayrı yazılır. Biçimini kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre seçersin.\n\n| Son ünlü | Soru eki | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| a, ı | mı | Erken kalkar **mısın**? |\n| e, i | mi | Çay içer **misin**? |\n| o, u | mu | Kitap okur **musun**? |\n| ö, ü | mü | Her gün yürür **müsün**? |\n\n**Ben, sen, biz, siz** için kişi eki soru ekine bitişir. **O** için kişi eki gelmez. **Onlar** biçiminde **-lar\u002F-ler**, soru ekinden önce gelir.\n\n| Kişi | Gelmek ile soru |\n| --- | --- |\n| Ben | gelir miyim? |\n| Sen | gelir misin? |\n| O | gelir mi? |\n| Biz | gelir miyiz? |\n| Siz | gelir misiniz? |\n| Onlar | gelirler mi? |\n\nBen ve biz biçimlerinde soru ekiyle kişi eki arasında **y** bulunur: **mıyım, miyim, muyum, müyüm**; **mıyız, miyiz, muyuz, müyüz**.\n\n:::note\nÖzne açıkça **onlar** ise çoğul kişi eki kullanılmayabilir: **Onlar burada çalışırlar mı?** ve **Onlar burada çalışır mı?** doğrudur.\n:::\n\nGeniş zaman soruları rica için de kullanılır: **Pencereyi açar mısın?** Daha nazik bir hitapta veya birden fazla kişiye **Pencereyi açar mısınız?** dersin.\n\n## 4. Olumsuz soru kurma\n\nOlumsuz soruda **bütün kişilerde -maz\u002F-mez** kullanılır. Ardından ayrı yazılan soru eki ve gerekli kişi eki gelir. **-maz** sonrasında **mı**, **-mez** sonrasında **mi** kullanılır.\n\n| Kişi | Bakmak | Gelmek |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | bakmaz mıyım? | gelmez miyim? |\n| Sen | bakmaz mısın? | gelmez misin? |\n| O | bakmaz mı? | gelmez mi? |\n| Biz | bakmaz mıyız? | gelmez miyiz? |\n| Siz | bakmaz mısınız? | gelmez misiniz? |\n| Onlar | bakmazlar mı? | gelmezler mi? |\n\n:::warning\n**Ben** ve **biz** için düz cümleyle soruyu karıştırma:\n\n- Ben **gelmem**. → Ben **gelmez miyim**?\n- Biz **gelmeyiz**. → Biz **gelmez miyiz**?\n\n✗ Ben gelmem mi? → Geniş zamanda normal olumsuz soru için **Ben gelmez miyim?** kullan.\n:::\n\nOlumsuz soru, sık sık bir beklenti veya şaşırma anlatır.\n\n:::example\n**Durum:** Arkadaşın çay istemiyor. Sen onun her gün çay içtiğini biliyorsun.\n\n— Sen çay **içmez misin**?\n\n— Genellikle **içerim**, ama bugün istemiyorum.\n:::\n\n## 5. Cevaplar ve sık yapılan hatalar\n\nOlumlu bir soruya **evet** veya **hayır** ile cevap verebilirsin. Fiili de söylemek cevabı açık yapar.\n\n:::example\n— Hafta sonları **çalışır mısın**?\n\n— Evet, **çalışırım**.\n\n— Hayır, **çalışmam**.\n:::\n\nOlumsuz soruda yalnızca evet veya hayır demek yerine fiille cevap vermek daha açıktır:\n\n- Sen et **yemez misin**? → Et **yemem**.\n- Sen et **yemez misin**? → Et **yerim**, ama çok sık değil.\n\n| Hatalı biçim | Doğru biçim | Neden? |\n| --- | --- | --- |\n| Ben çalışmazım. | Ben **çalışmam**. | Olumsuz düz cümlede ben biçiminde z yoktur. |\n| Biz gelmeziz. | Biz **gelmeyiz**. | Biz biçimi -mayız\u002F-meyiz ile kurulur. |\n| Gelirmisin? | **Gelir misin?** | Soru eki ayrı yazılır. |\n| Okur misin? | **Okur musun?** | Okur kelimesinin son ünlüsü u'dur. |\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\n1. **Olumsuz cümle** kurarken kişiye bak: gelmem, gelmezsin, gelmez, gelmeyiz, gelmezsiniz, gelmezler.\n2. **Olumlu soruda** son ünlüye göre mı, mi, mu veya mü seç: bakar mı, gelir mi, okur mu, yürür mü?\n3. **Olumsuz soruda** her kişi için -maz\u002F-mez kullan: gelmez miyim, gelmez miyiz?\n4. **Soru ekini ayrı**, ona gelen kişi ekini bitişik yaz: gelir misin?\n5. Cevabın açık olsun: **Gelirim** veya **gelmem**.","tr","A2",66,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a76-7b83-9137-e877d8d92097","Geniş zamanda alışkanlıklar",false,0,10,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"genis-zamanda-aliskanliklar-a2",[],[26,36,44,52,59,67],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-63e7-76a9-8b3a-5fb3260f0264","GrammarExercise","01a0e1ad-63e7-76a9-8b3a-5fb3260f0264","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4d60-719a-88e4-79a0d924f790","Geniş zamanda olumsuzluk ve soru – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a0d6932e-2d93-4bfb-9828-4633118a2dbb_hero.webp?v=1790492632",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":42,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6403-78da-af5a-5f8223c16f4e","01a0e1ad-6403-78da-af5a-5f8223c16f4e","Geniş zamanda olumsuzluk ve soru – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin. Olumsuz sorularda bir sözü tekrar eden özel soruları değil, normal geniş zaman sorusunu kullanın.",1,12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_39c3a491-6395-4043-bf99-e526bf7a66de_hero.webp?v=1790492632",{"@id":45,"@type":28,"id":46,"grammarPage":30,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":51},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-641a-7323-b594-8729b208c80d","01a0e1ad-641a-7323-b594-8729b208c80d","Geniş zamanda olumlu soruları kurma","Kelimeleri sıralayarak tek bir soru cümlesi kurun. Gereksiz kutucuğu kullanmayın; noktalama işaretlerini değiştirmeyin.",2,"sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_db783a34-9d6c-4899-b376-ec324ca828d6_hero.webp?v=1790492632",{"@id":53,"@type":28,"id":54,"grammarPage":30,"title":55,"instructions":56,"displayOrder":57,"type":50,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":58},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6429-7a1c-9fac-c00a9fc5654e","01a0e1ad-6429-7a1c-9fac-c00a9fc5654e","Geniş zamanda olumsuz soruları kurma","Kelimeleri sıralayarak tek bir normal geniş zaman sorusu kurun. Gereksiz kutucuğu kullanmayın; noktalama işaretlerini değiştirmeyin. Bir sözü tekrar eden özel sorular kurmayın.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5615d26f-738c-4be7-873e-2d253fa6d734_hero.webp?v=1790492632",{"@id":60,"@type":28,"id":61,"grammarPage":30,"title":62,"instructions":63,"displayOrder":64,"type":65,"questionCount":64,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":66},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6439-733c-852f-141e7d761047","01a0e1ad-6439-733c-852f-141e7d761047","Geniş zaman olumsuzluğunu sınıflandırma","Bir kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9d514f6f-f849-4797-a46e-588ae9eae50a_hero.webp?v=1790492632",{"@id":68,"@type":28,"id":69,"grammarPage":30,"title":70,"instructions":71,"displayOrder":72,"type":65,"questionCount":64,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":73},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-643f-7ea2-9e4e-c1f1a873cb04","01a0e1ad-643f-7ea2-9e4e-c1f1a873cb04","Geniş zaman sorularını ve cevaplarını ayırma","Bir kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Her panodaki sınıflandırma ölçütünü okuyun.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_91b2eb13-bffe-4344-83e3-6d426b1e2e27_hero.webp?v=1790492632",null]