[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-isim-fiillerde-iyelik-ekleri":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4e02-72d1-bcf3-f50703a9d339":25,"exercise-list-path-tr-none":62},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4e02-72d1-bcf3-f50703a9d339","İsim-fiillerde iyelik ekleri","isim-fiillerde-iyelik-ekleri","İsim-fiillerde iyelik ekleriyle işi yapan kişiyi belirtmeyi; -ma ve -ış biçimlerini, kişi eklerini ve olumsuz yapıları doğal Türkçe örneklerle öğren.","Bir işi yapan kişiyi isim-fiilin üzerindeki **iyelik ekiyle** gösterebilirsin: **gelmem**, benim gelmem demektir; **gelmen**, senin gelmen demektir. Bu ekler özellikle **-ma \u002F -me** ve **-ış \u002F -iş \u002F -uş \u002F -üş** ile kurulan isim-fiillerde kullanılır.\n\n## 1. İyelik eki neyi gösterir?\n\nİsimlerde iyelik eki sahiplik bildirebilir: **kitabım**, bana ait kitaptır. İsim-fiillerde ise genellikle **işi yapan kişiyi** gösterir.\n\n:::example\n- **Kitabım** masada. → Kitap bana ait.\n- Erken **gelmem** gerekiyor. → Erken gelecek kişi benim.\n- Erken **gelmen** gerekiyor. → Erken gelecek kişi sensin.\n:::\n\nİyelik ekini cümlenin sonundaki fiile göre değil, **isim-fiildeki işi yapan kişiye göre** seçersin.\n\n- Senin **gelmen** beni sevindirdi. → Gelen sensin; sevinen benim.\n- Benim **gelmem** seni sevindirdi. → Gelen benim; sevinen sensin.\n\n## 2. -ma ve -me ile kişi biçimleri\n\nTemel sıra şöyledir: **fiil kökü veya gövdesi + isim-fiil eki + iyelik eki**.\n\n**-ma \u002F -me** seçimi fiilin son ünlüsüne bağlıdır: **a, ı, o, u** sonrasında **-ma**; **e, i, ö, ü** sonrasında **-me** gelir.\n\n| İşi yapan kişi | İyelik eki | gel- | çalış- |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Ben | -m | gelmem | çalışmam |\n| Sen | -n | gelmen | çalışman |\n| O | -sı \u002F -si | gelmesi | çalışması |\n| Biz | -mız \u002F -miz | gelmemiz | çalışmamız |\n| Siz | -nız \u002F -niz | gelmeniz | çalışmanız |\n| Onlar | -ları \u002F -leri | gelmeleri | çalışmaları |\n\nBu tabloda iyelik ekleri **-ma \u002F -me** üzerine geldiği için yalnızca bu ünlülere uygun biçimler görünür. Üçüncü tekil kişide iki ünlü arasına **s** girer: **gel-me-si**, **çalış-ma-sı**.\n\n:::example\n- **Dinlenmem** gerekiyor.\n- Burada **beklemen** yeterli.\n- Ece'nin toplantıya **katılması** önemli.\n- Birlikte **çalışmamız** gerekiyor.\n- Formu **doldurmanız** yeterli.\n- Çocukların erken **yatmaları** gerekiyor.\n:::\n\n:::note\nÇoğul kişi açıkça belirtildiğinde **-ları \u002F -leri** yerine **-sı \u002F -si** de kullanılabilir: **Çocukların erken yatmaları gerekiyor** ve **Çocukların erken yatması gerekiyor** cümlelerinin ikisi de doğrudur ve yaygındır. İkinci cümlede de yatacak kişiler çocuklardır.\n:::\n\n**Gelmeniz**, birden fazla kişiye ya da tek bir kişiye kibarca hitap ederken kullanılabilir.\n\n## 3. Kişiyi ayrıca söylemek\n\nİşi yapan kişiyi açıkça belirtmek için **benim, senin, onun, bizim, sizin, onların** biçimlerini kullanabilirsin. Bir ad da kullanabilirsin: **Ece'nin gelmesi**, **öğretmenin konuşması**.\n\nKişi bağlamdan anlaşılıyorsa onu ayrıca söylemek zorunda değilsin. İyelik eki yeterli olabilir.\n\n:::example\n- **Benim beklemem** gerekiyor. → **Beklemem** gerekiyor.\n- **Senin gelmen** iyi olur. → **Gelmen** iyi olur.\n- **Bizim erken çıkmamız** gerekiyor. → **Erken çıkmamız** gerekiyor.\n:::\n\n:::warning\nKişiyi açıkça söylediğinde isim-fiildeki iyelik ekini unutma.\n\n✗ Senin erken gelme gerekiyor.\n\n✓ Senin erken **gelmen** gerekiyor.\n:::\n\n### İyelik ekinden sonra durum eki\n\nİyelik ekli isim-fiil, cümledeki görevine göre durum eki de alabilir. Ek sırası şöyledir: **fiil + isim-fiil eki + iyelik eki + durum eki**.\n\n**İstemek** ile neyi istediğini belirtirken belirtme durumunu, **sevinmek** ile neye sevindiğini belirtirken yönelme durumunu kullanırsın.\n\n| Örnek | Eklerin sırası | Görevi |\n| --- | --- | --- |\n| Senin **gelmeni** istiyorum. | gel-me-n-i | İstenen şeyi gösteren nesne. |\n| Onun erken **çıkmasını** istemiyorum. | çık-ma-sı-n-ı | İstenmeyen şeyi gösteren nesne. |\n| Onun **gelmesine** sevindim. | gel-me-si-n-e | Neye sevindiğimi gösteren tamamlayıcı. |\n\nÜçüncü kişi iyelik ekinden sonra bu durum ekleri geldiğinde araya **n** girer: **gelmesi → gelmesini \u002F gelmesine**. **Gelmeni** biçimindeki **n** ise ikinci tekil kişi iyelik ekidir: işi yapan sensin.\n\n## 4. -ış biçimlerinde iyelik\n\n**-ış \u002F -iş \u002F -uş \u002F -üş** ile kurulan isim-fiiller de iyelik eki alır. Burada da ek, işi yapan kişiyi gösterebilir: **gülüşüm**, benim nasıl güldüğümü, gülme biçimimi anlatır.\n\n**-ma \u002F -me** genellikle eylemin kendisini anlatır. **-ış \u002F -iş \u002F -uş \u002F -üş** ise bağlama göre eylemin yapılış biçimini veya belirli bir olayı öne çıkarabilir.\n\n- Onun **gelmesi** beni sevindirdi. → Beni sevindiren, onun gelmiş olmasıdır.\n- Onun **gelişi** herkesi şaşırttı. → Burada onun gelişi bir olay olarak öne çıkar; bağlama göre nasıl geldiği de anlatılabilir.\n\nİsim-fiil ünsüzle bittiği için bazı iyelik eklerinin başında ünlü bulunur. Bu ünlü, isim-fiilin son ünlüsüne uyar.\n\n| Kişi | İyelik ekinin biçimleri | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | -ım \u002F -im \u002F -um \u002F -üm | bakışım, gelişim, duruşum, gülüşüm |\n| Sen | -ın \u002F -in \u002F -un \u002F -ün | bakışın, gelişin, duruşun, gülüşün |\n| O | -ı \u002F -i \u002F -u \u002F -ü | bakışı, gelişi, duruşu, gülüşü |\n| Biz | -ımız \u002F -imiz \u002F -umuz \u002F -ümüz | bakışımız, gelişimiz, duruşumuz, gülüşümüz |\n| Siz | -ınız \u002F -iniz \u002F -unuz \u002F -ünüz | bakışınız, gelişiniz, duruşunuz, gülüşünüz |\n| Onlar | -ları \u002F -leri | bakışları, gelişleri, duruşları, gülüşleri |\n\n:::note\nTablodaki **gelişim**, **gel-iş-im** biçimindedir ve benim gelme olayımı anlatır: **Benim erken gelişim herkesi şaşırttı.** **Çocuğun gelişimi** ifadesindeki **gelişim** ise büyüme ve ilerleme anlamındaki ayrı bir addır.\n:::\n\n:::example\n- Senin **gülüşün** çok güzel.\n- Onun olaylara **bakışı** farklı.\n- Bizim erken **gelişimiz** herkesi şaşırttı.\n:::\n\n:::tip\n**Gelmesi** biçiminde iyelik ekinden önce ünlü vardır; bu yüzden **s** kullanılır. **Gelişi** biçiminde ise iyelik ekinden önce **ş** vardır; ayrıca **s** gelmez.\n:::\n\n## 5. -mak biçimi ve olumsuzluk\n\nKişiye bağlı bir isim-fiil kurarken **-mak \u002F -mek** yerine genellikle **-ma \u002F -me** kullanırsın.\n\n- Her gün **yürümek** yararlı. → Genel bir etkinlik.\n- Her gün **yürümem** benim için yararlı oluyor. → Bu etkinliği yapan benim.\n\nBu yapıda **yürümekim** değil, **yürümem** dersin.\n\nOlumsuzlukta ek sırası şöyledir: **fiil + olumsuzluk eki + isim-fiil eki + iyelik eki**. Olumsuzluk eki de isim-fiil eki de **-ma \u002F -me** biçimindedir; bu nedenle yan yana gelebilirler.\n\n| Anlam | Yapı | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| Benim gelmem | gel-me-m | Zamanında **gelmem** gerekiyor. |\n| Benim gelmemem | gel-me-me-m | Bugün **gelmemem** gerekiyor. |\n| Onun konuşması | konuş-ma-sı | Şimdi **konuşması** uygun. |\n| Onun konuşmaması | konuş-ma-ma-sı | Şimdi **konuşmaması** uygun. |\n\n:::note\n**Gelmem** tek başına iki farklı yapıya ait olabilir. **Erken gelmem gerekiyor** cümlesinde iyelik ekli isim-fiildir. **Ben yarın gelmem** cümlesinde ise olumsuz geniş zaman fiilidir. Anlamak için cümlenin tamamına bak.\n:::\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\n1. İşi kimin yaptığını belirle: ben mi, sen mi, başka biri mi?\n2. İsim-fiile uygun iyelik ekini getir: **gelmem, gelmen, gelmesi**.\n3. Ünlü uyumunu kontrol et: **çalışmam**, ama **gelmem**; **duruşum**, ama **gülüşüm**.\n4. Olumsuz anlam gerekiyorsa isim-fiil ekinden önce olumsuzluk ekini kullan: **gel-me-me-m**.\n\n**İyelik eki, isim-fiildeki işin kiminle ilgili olduğunu gösterir: benim gelmem, senin gelmen, onun gelmesi.**","tr","B1",100,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a8b-7d92-b3b0-1df776569cdc","Eylemleri isim olarak kullanma",false,0,17,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"eylemleri-isim-olarak-kullanma-b1",[],[26,37,46,55],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6b2f-7172-baf9-d8dc751836c1","GrammarExercise","01a0e1ad-6b2f-7172-baf9-d8dc751836c1","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4e02-72d1-bcf3-f50703a9d339","İsim-fiillerde iyelik ekleri – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,22,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_37772f3a-af7f-46b0-83f5-e1f445082262_hero.webp?v=1790492633",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":43,"questionCount":44,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":45},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6b56-7149-b54c-73adb474ac86","01a0e1ad-6b56-7149-b54c-73adb474ac86","İsim-fiillerde iyelik ekleri – Hatayı bulma ve düzeltme","Hatalı sözcüğü bulun ve yerine gelecek doğru biçimi seçin.",1,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6aad8a3f-20a5-4037-84a8-d2efd4b33ea8_hero.webp?v=1790492633",{"@id":47,"@type":28,"id":48,"grammarPage":30,"title":49,"instructions":50,"displayOrder":51,"type":52,"questionCount":53,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6b5e-7b47-bc2c-4c0637785654","01a0e1ad-6b5e-7b47-bc2c-4c0637785654","İsim-fiillerde iyelik – Kişiyi ve yapıyı ayırt etme","Her kutucuğa dokunun, ardından uygun sütuna dokunarak yerleştirin.",2,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_80d00367-0699-419f-a2d2-5dfd381bf238_hero.webp?v=1790492633",{"@id":56,"@type":28,"id":57,"grammarPage":30,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":52,"questionCount":53,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":61},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-6b64-7cb8-a84c-5e0c30b32cb8","01a0e1ad-6b64-7cb8-a84c-5e0c30b32cb8","İsim-fiillerde iyelik – Cümlede görev ve anlam","Cümleleri okuyun. Her kutucuğa, sonra ait olduğu sütuna dokunun.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b276df7a-16b2-468c-bd5d-432e910e792f_hero.webp?v=1790492633",null]