[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-madan-once-ve-diktan-sonra":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-4edd-7d71-a77c-06bc632d796a":25,"exercise-list-path-tr-none":61},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-4edd-7d71-a77c-06bc632d796a","-madan önce ve -dıktan sonra","madan-once-ve-diktan-sonra","Türkçede -madan önce ve -dıktan sonra ile olayların sırasını anlat; eklerin ünlü ve ünsüz uyumunu, yazımını ve farklı zamanlarda kullanımını öğren.","İki işi hangi sırayla yaptığını **-madan önce** ve **-dıktan sonra** ile anlatabilirsin. Bu yapılar günlük alışkanlıklar, geçmiş olaylar ve gelecek planları için kullanılır. Ekler fiile bitişik, **önce** ve **sonra** ayrı yazılır.\n\n## 1. Önce hangi iş yapılır?\n\n**-madan önce**, bir işin başka bir işten önce yapıldığını gösterir. **-dıktan sonra**, bir işin ardından başka bir iş yapıldığını gösterir.\n\n:::example\n**Evden çıkmadan önce** kahvaltı yapıyorum.\n\nSıra: İlk olarak kahvaltı yapıyorum. Sonra evden çıkıyorum.\n\n**Kahvaltı yaptıktan sonra** evden çıkıyorum.\n\nSıra yine aynı: İlk olarak kahvaltı yapıyorum. Sonra evden çıkıyorum.\n:::\n\nCümlede ilk söylenen iş, her zaman ilk yapılan iş değildir. Sırayı anlamak için **önce** ve **sonra** sözcüklerine dikkat et.\n\n## 2. -madan önce nasıl kurulur?\n\nFiilin **-mak \u002F -mek** ekini çıkar. Son ünlüye göre **-madan** veya **-meden** ekle. Ardından **önce** yaz.\n\n| Fiilin son ünlüsü | Ek | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| a, ı, o, u | **-madan** | yapmak → yapmadan önce; okumak → okumadan önce |\n| e, i, ö, ü | **-meden** | gelmek → gelmeden önce; yürümek → yürümeden önce |\n\n:::example\n**Uyumadan önce** dişlerimi fırçalıyorum.\n\n**Yemek yemeden önce** ellerini yıka.\n\n**Dışarı çıkmadan önce** hava durumuna bakacağım.\n:::\n\n:::note\n**Yemek yemeden önce** ifadesi, “yemek yemiyorum” demek değildir. Burada iki işin sırası anlatılır: Önce ellerini yıka, sonra yemek ye.\n:::\n\n## 3. -dıktan sonra nasıl kurulur?\n\nFiilin **-mak \u002F -mek** ekini çıkar. Son ünlüye ve son ünsüze göre aşağıdaki eklerden birini ekle. Ardından **sonra** yaz.\n\nFiil **f, s, t, k, ç, ş, h, p** ünsüzlerinden biriyle bitiyorsa ek **t** ile başlar. Diğer ünsüzlerden ve ünlülerden sonra **d** ile başlar.\n\n| Fiilin son ünlüsü | d ile başlayan biçim | t ile başlayan biçim |\n| --- | --- | --- |\n| a, ı | **-dıktan**: aldıktan sonra | **-tıktan**: baktıktan sonra |\n| e, i | **-dikten**: geldikten sonra | **-tikten**: içtikten sonra |\n| o, u | **-duktan**: okuduktan sonra | **-tuktan**: koştuktan sonra |\n| ö, ü | **-dükten**: gördükten sonra | **-tükten**: düştükten sonra |\n\n:::example\n**Eve geldikten sonra** dinlendim.\n\n**Çay içtikten sonra** işe başladım.\n\n**Kitabı okuduktan sonra** sana vereceğim.\n:::\n\n## 4. Geçmiş, bugün ve gelecek\n\nBu yapılar yalnızca geçmiş olayları anlatmaz. Cümlenin sonundaki fiil, işin zamanını gösterir.\n\n| Zaman | -madan önce | -dıktan sonra |\n| --- | --- | --- |\n| Geçmiş | Yatmadan önce kitap **okudum**. | Yemek yedikten sonra yürüyüş **yaptım**. |\n| Alışkanlık | Yatmadan önce kitap **okuyorum**. | Yemek yedikten sonra yürüyüş **yapıyorum**. |\n| Gelecek | Yatmadan önce kitap **okuyacağım**. | Yemek yedikten sonra yürüyüş **yapacağım**. |\n\n:::tip\n**-dıktan sonra** içindeki **-dı-** bölümünü görüp olayın geçmişte olduğunu düşünme. **Ders bittikten sonra eve gideceğim** cümlesi bir gelecek planıdır.\n:::\n\n## 5. Sık yapılan hatalar\n\nEkleri fiile bitişik yaz. **Önce** ve **sonra** ayrı kalır.\n\n- Yanlış: git meden önce → Doğru: **gitmeden önce**\n- Yanlış: geldiktensonra → Doğru: **geldikten sonra**\n\n:::warning\n**Gitmek** fiilinde bu eklerden önce **t**, **d** olmaz.\n\nYanlış: gidmeden önce → Doğru: **gitmeden önce**\n\nYanlış: gittikden sonra → Doğru: **gittikten sonra**\n\n**Git-** biçiminden sonra **-tikten** gelir: git + tikten → **gittikten**.\n:::\n\nKişiyi bu yapılara ekleme; kişiye göre değişen fiil cümlenin sonunda yer alır:\n\n- Ben eve **geldikten sonra** dinleniyorum.\n- Sen eve **geldikten sonra** dinleniyorsun.\n\n## 6. Kısa kontrol listesi\n\n1. İşlerin sırasını belirle.\n2. Bir işten daha önce yapılanı anlatmak için **-madan \u002F -meden önce** kullan.\n3. Bir işin ardından yapılanı anlatmak için **-dıktan sonra** yapısının uygun biçimini kullan.\n4. Eklerin uyumunu ve yazımını kontrol et.\n\n**Ders çalışmadan önce yemek yiyorum.** = **Yemek yedikten sonra ders çalışıyorum.**\n\nİki cümlede de önce yemek, sonra ders var.","tr","A2",81,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a83-7837-bf19-4c6c45d9402f","İşleri sırayla ve aynı anda anlatma",false,0,12,"2026-09-27T07:03:46+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"isleri-sirayla-ve-ayni-anda-anlatma-a2",[],[26,37,45,54],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7256-7f5e-b9df-7659e6ec5cf5","GrammarExercise","01a0e1ad-7256-7f5e-b9df-7659e6ec5cf5","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-4edd-7d71-a77c-06bc632d796a","-madan önce ve -dıktan sonra – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,16,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_85300b40-3886-4912-9c29-43c31b8886c6_hero.webp?v=1790492635",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":43,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-727b-7c73-ad02-8771c9e35ee7","01a0e1ad-727b-7c73-ad02-8771c9e35ee7","-madan önce ve -dıktan sonra – Cümle kurma","Sözcükleri sıralayın. Büyük harfle başlayan sözcüğü başa, çekimli fiili sona koyun. Yanlış kutucuğu kullanmayın.",1,"sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1936c6ae-1d12-4322-949f-423f3dd8f1e2_hero.webp?v=1790492635",{"@id":46,"@type":28,"id":47,"grammarPage":30,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":53},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7292-718d-9d26-db20643e629a","01a0e1ad-7292-718d-9d26-db20643e629a","İş sırasını ve zamanı ayırt etme","Bir kutucuğa dokunun, ardından uygun sütuna dokunun. Bütün kutucukları yerleştirin.",2,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_723abe99-c6fe-4888-8a0e-72ceb8a3dc95_hero.webp?v=1790492635",{"@id":55,"@type":28,"id":56,"grammarPage":30,"title":57,"instructions":58,"displayOrder":59,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":60},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7299-7472-b97f-f3da7f1c2830","01a0e1ad-7299-7472-b97f-f3da7f1c2830","Ek uyumu ve doğru yazım","Bir kutucuğa dokunun, ardından uygun sütuna dokunun. Her panoda belirtilen kurala göre sınıflandırın.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ec21055a-8515-4a4f-ac13-6d3eb0d72a68_hero.webp?v=1790492635",null]