[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-simdiki-zamanda-olumsuzluk-ve-soru":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-5046-7e4d-a95f-c76b60d9aadf":25,"exercise-list-path-tr-none":44},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-5046-7e4d-a95f-c76b60d9aadf","Şimdiki zamanda olumsuzluk ve soru","simdiki-zamanda-olumsuzluk-ve-soru","Şimdiki zamanda -mıyor, -miyor, -muyor ve -müyor ile olumsuz cümleler kur; mu ile soru sormayı, kişi eklerini ve kısa cevapları örneklerle öğren.","Şimdi ne yapmıyorsun? Bir arkadaşına ne yaptığını nasıl sorarsın? **Gelmiyorum** gibi olumsuz cümleleri ve **Geliyor musun?** gibi soruları kişi ekleriyle kurabilir, bu sorulara kısa cevaplar verebilirsin.\n\n## 1. Olumsuz cümle ne anlatır?\n\nŞimdiki zamanda olumsuz cümle, bir işin şimdi yapılmadığını anlatır.\n\n:::example\nBen şimdi ders **çalışıyorum**. → Ben şimdi ders **çalışmıyorum**.\n\nAyşe çay **içiyor**. → Ayşe çay **içmiyor**.\n\nBiz evde **uyumuyoruz**; film izliyoruz.\n:::\n\nOlumsuzluk için fiile **-mıyor, -miyor, -muyor, -müyor** biçimlerinden birini getirirsin. Sonra kişi ekini eklersin: gel + miyor + um → **gelmiyorum**.\n\n## 2. Olumsuz biçimi seç\n\nFiilden **-mak \u002F -mek** ekini çıkar. Kalan bölümün son ünlüsüne bak.\n\n| Son ünlü | Olumsuz biçim | Örnek |\n| --- | --- | --- |\n| a, ı | **-mıyor** | bakmak → bakmıyor; çalışmak → çalışmıyor |\n| e, i | **-miyor** | gelmek → gelmiyor; bilmek → bilmiyor |\n| o, u | **-muyor** | koşmak → koşmuyor; durmak → durmuyor |\n| ö, ü | **-müyor** | görmek → görmüyor; gülmek → gülmüyor |\n\nFiilin sonundaki ünlü olumsuz biçimde kalır:\n\n- ara + mıyor → **aramıyor**\n- bekle + miyor → **beklemiyor**\n- oku + muyor → **okumuyor**\n- uyu + muyor → **uyumuyor**\n\n:::warning\nOlumlu biçime yalnızca **m** ekleme. Fiilin başlangıç biçimine bak.\n\nAramak → arıyor → **aramıyor**.\n\nBeklemek → bekliyor → **beklemiyor**.\n:::\n\n## 3. Kişiye göre olumsuz cümle kur\n\nOlumsuz cümlede kişi eki fiilin sonundadır.\n\n| Kişi | Gelmek | Okumak |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | **gelmiyorum** | **okumuyorum** |\n| Sen | **gelmiyorsun** | **okumuyorsun** |\n| O | **gelmiyor** | **okumuyor** |\n| Biz | **gelmiyoruz** | **okumuyoruz** |\n| Siz | **gelmiyorsunuz** | **okumuyorsunuz** |\n| Onlar | **gelmiyorlar** | **okumuyorlar** |\n\n:::note\n**Onlar gelmiyor** ve **Onlar gelmiyorlar** biçimlerinin ikisi de doğrudur. **Onlar** varsa fiildeki **-lar** kullanılmayabilir.\n:::\n\nKişi ekinden kimin konuştuğu anlaşılabilir. Bu yüzden **Ben gelmiyorum** yerine **Gelmiyorum** da diyebilirsin.\n\n## 4. Evet-hayır sorusu sor\n\nŞimdiki zamanda bu sorularda **mu** kullanırsın. Çünkü **-yor** ekinin son ünlüsü **o**'dur. **Mu**, fiilden ayrı yazılır.\n\n| Kişi | Olumlu soru | Olumsuz soru |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | **Geliyor muyum?** | **Gelmiyor muyum?** |\n| Sen | **Geliyor musun?** | **Gelmiyor musun?** |\n| O | **Geliyor mu?** | **Gelmiyor mu?** |\n| Biz | **Geliyor muyuz?** | **Gelmiyor muyuz?** |\n| Siz | **Geliyor musunuz?** | **Gelmiyor musunuz?** |\n| Onlar | **Geliyorlar mı?** | **Gelmiyorlar mı?** |\n\n**Ben, sen, biz, siz** için kişi eki soru ekine bitişir: **muyum, musun, muyuz, musunuz**. **Muyum** ve **muyuz** biçimlerinde araya **y** girer.\n\n**Onlar** ile **-lar** kullanırsan soru eki **mı** olur: **Geliyorlar mı?** Çünkü bu kez son ünlü **a**'dır. **Onlar geliyor mu?** da doğrudur.\n\n:::warning\n✓ **Geliyor musun?**\n\n✗ Geliyormusun?\n\n✓ **Gelmiyor musun?**\n\n✗ Gelmiyor misin?\n\nSoru ekini ayrı yaz. **-yor** ekinden hemen sonra **mu** kullan.\n:::\n\n## 5. Sorulara cevap ver\n\nOlumlu soruya **evet** veya **hayır** ile cevap verebilirsin. Fiili de söylemek cevabı açık yapar.\n\n:::example\n— Sen kahve **içiyor musun?**\n\n— Evet, **içiyorum**.\n\n— Hayır, **içmiyorum**.\n\n— Siz otobüs **bekliyor musunuz?**\n\n— Evet, **bekliyoruz**.\n:::\n\nOlumsuz soru bazen şaşırma anlatır. Örneğin arkadaşın genellikle çay içiyor, ama bugün çay istemiyor:\n\n:::example\n— Bugün çay **içmiyor musun?**\n\n— Hayır, **içmiyorum**. Su içiyorum.\n:::\n\n:::tip\nOlumsuz bir soruya cevap verirken yalnızca **evet** veya **hayır** deme. Cevabına **içiyorum** ya da **içmiyorum** gibi bir fiil ekle. Böylece anlam açık olur.\n:::\n\n## 6. Kısa kontrol\n\n1. Olumsuz cümle için fiilin son ünlüsüne bak: **bakmıyor, gelmiyor, okumuyor, gülmüyor**.\n2. Kişi ekini ekle: **Gelmiyorum. Gelmiyoruz.**\n3. Soru ekini ayrı yaz: **Geliyor musun? Gelmiyor musun?**\n4. **-lar** varsa **mı** kullan: **Geliyorlar mı?**\n5. Cevabında doğru kişiyi seç: **Geliyor musun? — Evet, geliyorum.**","tr","A1",27,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a5e-7a05-9e94-8dedfe3a5eb5","Fiilden şimdiki zaman cümlesine",false,0,10,"2026-09-27T07:03:47+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"fiilden-simdiki-zaman-cumlesine-a1",[],[26,36],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7cc4-75b0-9d28-7e70f0fa0073","GrammarExercise","01a0e1ad-7cc4-75b0-9d28-7e70f0fa0073","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-5046-7e4d-a95f-c76b60d9aadf","Şimdiki zamanda olumsuzluk ve soru – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_77dda74e-e39c-462b-945d-f5e54ef109f5_hero.webp?v=1790492638",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":42,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7ce3-7acf-9667-007100b23bce","01a0e1ad-7ce3-7acf-9667-007100b23bce","Şimdiki zamanda olumsuzluk ve soru – Bağlama uygun anlam","Bağlamda amaçlanan anlamı veren seçeneği seçin.",1,12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3fc8cee8-a9d7-4a56-8f41-1cf58d425e3a_hero.webp?v=1790492638",null]