[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tr-temel-fiil-cumlesinde-sozcuk-sirasi":3,"grammar-exercises-by-page-01a0e1ad-507d-774b-896d-ae0d6ad802f0":25,"exercise-list-path-tr-none":52},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0e1ad-507d-774b-896d-ae0d6ad802f0","Temel fiil cümlesinde sözcük sırası","temel-fiil-cumlesinde-sozcuk-sirasi","Türkçede temel fiil cümlesinin sözcük sırasını öğren; özne, nesne, zaman ve yer bildiren sözleri fiilden önce kullanarak kısa, doğru cümleler kur.","Türkçede kısa bir fiil cümlesiyle bir işi anlatabilirsin: **Ben kitap okuyorum.** Temel sırada fiil sondadır. Özne, nesne, zaman ve yer bildiren sözler fiilden önce gelir.\n\n## 1. İşi kim yapıyor?\n\n**Özne**, işi yapan kişiyi veya varlığı gösterir. **Fiil**, işi anlatır. Bu cümlelerde fiil, cümlenin **yüklemidir**.\n\nTemel sıra: **özne + fiil**.\n\n| Özne: Kim? | Fiil: Ne yapıyor? | Cümle |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | çalışıyorum | Ben **çalışıyorum**. |\n| Sen | yüzüyorsun | Sen **yüzüyorsun**. |\n| Ali | koşuyor | Ali **koşuyor**. |\n\nCümleye büyük harfle başla. Cümlenin sonuna nokta koy.\n\n### Özneyi söylemeden de cümle kurabilirsin\n\nTürkçede özneyi çoğu zaman söylemeyiz: **Kitap okuyorum.** Burada **-um** kişi eki, işi yapanın **ben** olduğunu gösterir.\n\n**Ben** sözünü vurgu yapmak veya iki kişiyi karşılaştırmak için kullanabiliriz: **Ben çay içiyorum, sen kahve içiyorsun.**\n\n## 2. Cümleye nesne ekle\n\nBazı fiillerle “Ne?” sorusuna da cevap veririz. Bu cevap **nesnedir**.\n\n**Ben kitap okuyorum.** → Ne okuyorum? **Kitap.**\n\nBu tür kısa cümlelerde temel sıra: **özne + nesne + fiil**.\n\n| Özne | Nesne | Fiil |\n| --- | --- | --- |\n| Ben | kitap | okuyorum. |\n| Sen | müzik | dinliyorsun. |\n| Ece | çay | içiyor. |\n\n:::example\n**Ben kitap okuyorum.**\n\n**Sen müzik dinliyorsun.**\n\n**Ece çay içiyor.**\n\nHer örnekte işi anlatan fiil sonda, nesne fiilin hemen önündedir.\n:::\n\n:::note\nNesne belirli olduğunda ek alır:\n\n**Ben kitap okuyorum.**\n\n**Ben bu kitabı okuyorum.**\n\nİkinci cümlede belirli bir kitaptan söz ediyoruz. **Bu kitabı** nesnedir. Nesne ek alsa da sıra aynıdır: fiil yine sondadır.\n:::\n\nHer cümlede nesne yoktur. **Ali koşuyor.** da tam bir cümledir.\n\n## 3. Zaman ve yer ekle\n\n**Ne zaman?** sorusuna *bugün, şimdi, her sabah* gibi sözlerle cevap verebilirsin. **Nerede?** sorusuna *evde, okulda, parkta* gibi sözlerle cevap verebilirsin.\n\n- **Zaman:** Ben **şimdi** çalışıyorum.\n- **Yer:** Ali **parkta** koşuyor.\n- **Zaman ve yer:** Ben **bugün evde** kitap okuyorum.\n\nBaşlangıç için şu sırayı kullanabilirsin:\n\n**Özne + zaman + yer + nesne + fiil**\n\nBu parçaların hepsi her cümlede bulunmaz.\n\n:::note\nZaman sözü cümlenin başında da olabilir. İki cümle de doğrudur:\n\n**Ben bugün evde çalışıyorum.**\n\n**Bugün ben evde çalışıyorum.**\n\nİki örnekte de fiil sondadır.\n:::\n\n## 4. Karışık sözcükleri sırala\n\nSözcükler: **içiyor \u002F Ece \u002F çay**\n\n1. İşi yapan kişiyi bul: **Ece**.\n2. Nesneyi bul: **çay**.\n3. Fiili sona koy: **içiyor**.\n\nSonuç: **Ece çay içiyor.**\n\n:::warning\n**Ece içiyor çay.**, fiilin sonda olmadığı, gündelik konuşmada duyabileceğin devrik bir cümledir. Devrik cümleler yazıda da olabilir; başlangıç için yazarken temel sırayı kullan: **Ece çay içiyor.** Fiili sona koy.\n:::\n\n## 5. Kısa kontrol\n\n**Ben bugün evde kitap okuyorum.**\n\nCümleni kontrol et:\n\n- İşi kim yapıyor? **Ben**\n- Ne zaman? **Bugün**\n- Nerede? **Evde**\n- Ne okuyorum? **Kitap**\n- Fiil sonda mı? **Okuyorum**\n\nTemel sırayı hatırla: **Özne + nesne + fiil**. Zaman ve yer bilgisi eklesen de bu temel düzende fiil sonda kalır.","tr","A1",28,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0e1ad-4a62-7e15-ad3a-25017803a350","Kısa cümlelerde kişi ve sözcük sırası",false,0,10,"2026-09-27T07:03:47+00:00","2026-10-12T17:16:16+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"kisa-cumlelerde-kisi-ve-sozcuk-sirasi-a1",[],[26,36,45],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7e81-7910-b464-16c8a3b093c1","GrammarExercise","01a0e1ad-7e81-7910-b464-16c8a3b093c1","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0e1ad-507d-774b-896d-ae0d6ad802f0","Temel fiil cümlesinde sözcük sırası – Doğru biçimi seçme","Verilen bağlamda ifadeyi doğru tamamlayan seçeneği seçin. Belirli bir sıra istendiğinde o sıraya uyun; başka sıralar da farklı bağlamlarda doğru olabilir.","word_select",13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_943fa8f2-51c9-497d-b433-6f797342bcc0_hero.webp?v=1790492638",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":42,"questionCount":43,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7e98-7253-b68a-492bd19cff4e","01a0e1ad-7e98-7253-b68a-492bd19cff4e","Temel fiil cümlesinde sözcük sırası – Öğeleri ayırma","Kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Sözcükleri verilen cümlelerdeki görevlerine göre ayırın.",2,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1104701f-848d-48a4-811f-0a27bba3758a_hero.webp?v=1790492638",{"@id":46,"@type":28,"id":47,"grammarPage":30,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":42,"questionCount":43,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":51},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0e1ad-7e9e-71d6-9be3-6c21ac67c3fb","01a0e1ad-7e9e-71d6-9be3-6c21ac67c3fb","Temel fiil cümlesinde sözcük sırası – Cümleleri ayırma","Kutucuğa, ardından uygun sütuna dokunun. Her panoda cümleleri belirtilen özelliğe göre ayırın; devrik cümleleri yanlış saymayın.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_28a5c143-fed8-4510-94f3-54a69e008160_hero.webp?v=1790492638",null]