[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-bi-va-duoc-trong-su-viec-tac-dong-den-nguoi-khac":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-074e-7a1b-8e1f-bc6b5ac4620d":86,"exercise-list-path-vi-none":116},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":83,"readyImages":85},"01a16964-074e-7a1b-8e1f-bc6b5ac4620d","Bị và được trong sự việc tác động đến người khác","bi-va-duoc-trong-su-viec-tac-dong-den-nguoi-khac","Phân biệt bị và được khi một người chịu tác động; đặt người thực hiện đúng vị trí và hiểu sắc thái bất lợi, có lợi qua các tình huống quen thuộc.","Khi kể một sự việc, bạn có thể bắt đầu bằng người chịu tác động thay vì người thực hiện hành động. **Bị** và **được** giúp diễn tả sự việc từ phía người chịu tác động, thường với sắc thái bất lợi hoặc có lợi.\n\n## 1. Bị và được thể hiện điều gì?\n\nTrong các tình huống dưới đây, **bị** thường giới thiệu việc không mong muốn; **được** thường giới thiệu việc có lợi hoặc được đón nhận.\n\n:::example\n- Nam **bị** một người đi xe đạp đâm vào. Nam ngã và đau chân.\n- Lan **được** cô giáo khen vì làm bài tốt. Lan rất vui.\n:::\n\nNam không thực hiện hành động đâm; Lan không thực hiện hành động khen. Hai người này **chịu tác động của hành động**.\n\n| Từ | Sắc thái thường gặp | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| **bị** | Bất lợi, không mong muốn | Nam **bị** mẹ mắng vì về muộn. |\n| **được** | Có lợi, được đón nhận | Lan **được** bạn bè giúp đỡ khi gặp khó khăn. |\n\n:::note\nĐây là cách người nói nhìn sự việc, không phải quy tắc rằng mọi hành động đều hoàn toàn tốt hoặc xấu. Cần đọc cả tình huống để hiểu vì sao người nói chọn **bị** hay **được**.\n:::\n\n## 2. Đặt các thành phần đúng vị trí\n\nMột mẫu câu thường gặp là:\n\n**Người chịu tác động + bị\u002Fđược + người thực hiện + hành động.**\n\n| Người chịu tác động | Bị\u002Fđược | Người thực hiện | Hành động |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Nam | **bị** | mẹ | mắng. |\n| Lan | **được** | cô giáo | khen. |\n| Tôi | **được** | chị hàng xóm | giúp đỡ. |\n\nHãy xác định rõ: **Ai làm? Hành động tác động đến ai?**\n\n:::example\n**Cô giáo khen Lan.**\n\n→ **Lan được cô giáo khen.**\n\nCả hai câu đều nói cô giáo là người khen và Lan là người nhận lời khen. Câu thứ hai bắt đầu bằng Lan và thể hiện lời khen như một điều tích cực đối với Lan.\n:::\n\nKhi không cần nói rõ người thực hiện, bạn có thể dùng câu ngắn hơn: **Lan được khen vì làm bài tốt.**\n\n## 3. Chọn từ theo tình huống\n\nCùng một hành động có thể được nhìn theo những cách khác nhau. Chẳng hạn, chuyển một người sang phòng khác có thể phù hợp hoặc không phù hợp với mong muốn của người đó.\n\n:::example\n**Đúng mong muốn:** Mai đã xin sang phòng thiết kế. Hôm nay, Mai **được** công ty chuyển sang phòng đó. Mai rất vui.\n\n**Trái mong muốn:** Mai muốn tiếp tục làm việc ở phòng thiết kế. Nhưng hôm nay, Mai **bị** công ty chuyển sang phòng khác. Mai rất buồn.\n:::\n\nĐể chọn từ, bạn có thể làm theo ba bước:\n\n1. Xác định người chịu tác động.\n2. Xem sự việc được trình bày là thuận lợi hay bất lợi đối với người đó.\n3. Chọn **được** hoặc **bị** và thêm ngữ cảnh nếu cần làm rõ thái độ.\n\nNếu chỉ muốn thông báo việc chuyển phòng mà không nhấn mạnh sắc thái này, có thể nói: **Công ty chuyển Mai sang phòng khác.**\n\n## 4. Những điểm dễ nhầm\n\n### Không đảo vai của hai người\n\n:::warning\n**Nam bị mẹ mắng.** → Mẹ mắng Nam.\n\n**Mẹ bị Nam mắng.** → Nam mắng mẹ.\n\nCả hai câu đều đúng về cấu trúc nhưng kể hai sự việc khác nhau. Đổi vị trí hai người sẽ đổi người thực hiện và người chịu tác động.\n:::\n\n### Không phải câu nào có được cũng giống nhau\n\nSo sánh:\n\n- **Lan được cô giáo khen.** → Cô giáo thực hiện hành động; Lan nhận lời khen.\n- **Lan đọc được bài này.** → Câu nói về khả năng đọc của Lan, không phải việc người khác làm với Lan.\n\nTrong phạm vi bài này, hãy tập trung vào những câu có một hành động tác động đến người được nói đến ở đầu câu.\n\n### Bị và được không tự chỉ thời gian\n\n**Bị** và **được** không có nghĩa là sự việc luôn xảy ra trong quá khứ.\n\n:::example\n- Hôm qua, Lan **được** cô giáo khen.\n- Ngày mai, Lan sẽ **được** cô giáo hướng dẫn làm bài.\n:::\n\nỞ đây, **hôm qua**, **ngày mai** và ngữ cảnh giúp xác định thời gian; **sẽ** hướng sự việc đến tương lai.\n\n## 5. Ghi nhớ khi sử dụng\n\n- **Bị**: thường trình bày tác động như một điều bất lợi hoặc không mong muốn.\n- **Được**: thường trình bày tác động như một điều có lợi hoặc được đón nhận.\n- Trong mẫu đã học, người chịu tác động đứng trước **bị\u002Fđược**; người thực hiện đứng sau **bị\u002Fđược**, trước hành động.\n- Luôn kiểm tra **ai làm gì với ai** và sắc thái của cả tình huống, không chỉ nhìn riêng từ **bị** hay **được**.","vi","B1",86,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06cb-7d5b-b5f5-d485eba7085c","Nói rõ nguyên nhân và người chịu tác động",false,0,8,"2026-10-23T15:32:05+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",4,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":38},"01a16964-535b-7edc-b48f-0a4518ebdf96",[26,52],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":39},"01a16964-535b-7f48-b48f-0a4519e6f641",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":32,"audio":16},"01a16964-333a-71c3-9d83-d0c674455344","bị",10,[33,40,46],{"id":34,"partOfSpeech":35,"definition":36,"exampleSentences":37,"isPrimary":38,"meaningOrder":39},"01a169e7-b74a-79eb-91ab-5aff928ffe25","VERB","Chịu, mắc phải hoặc gặp một điều không hay, không mong muốn, như bệnh tật, tai nạn hay thiệt hại.","Hôm qua tôi bị cảm nên phải nghỉ học.\nEm bé bị sốt từ tối qua.\nChiếc xe của anh ấy bị hỏng giữa đường.",true,1,{"id":41,"partOfSpeech":42,"definition":43,"exampleSentences":44,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a169e7-b74a-7a33-91ab-5aff933b36aa","AUXILIARY_VERB","Từ dùng để tạo câu bị động, đặt trước một động từ để diễn tả chủ ngữ phải chịu một tác động không tốt hoặc không mong muốn từ người khác.","Cậu ấy bị thầy giáo phê bình vì đi học muộn.\nChị tôi bị mất ví ở chợ.\nNhiều người bị lừa bởi những tin nhắn giả mạo.",2,{"id":47,"partOfSpeech":48,"definition":49,"exampleSentences":50,"isPrimary":16,"meaningOrder":51},"01a169e7-b74a-7a77-91ab-5aff9392f2fa","NOUN","Đồ đựng đan bằng cói, bồ hoặc làm bằng vải, có miệng để buộc hay thắt lại, dùng để đựng gạo, lúa hoặc đồ đạc.","Bà ngoại đeo một cái bị đựng đầy khoai lang.\nÔng cụ xách cái bị cói ra chợ bán rau.\nMẹ cho gạo vào bị rồi buộc miệng lại.",3,{"id":53,"vocabularyWord":54,"displayOrder":45},"01a16964-535b-7f94-b48f-0a451a8714ae",{"id":55,"word":56,"frequency":31,"level":57,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":16},"01a16964-3211-7af0-b367-fbc0d1b8cb8c","được","A2",[59,63,67,72,77],{"id":60,"partOfSpeech":35,"definition":61,"exampleSentences":62,"isPrimary":38,"meaningOrder":39},"01a169e7-b3a2-7330-b2d0-191383a37b51","Nhận hoặc có được điều gì đó, thường là điều tốt hoặc điều mình mong muốn.","Em được điểm mười môn toán.\nChị ấy được thưởng vì làm việc chăm chỉ.\nChúng tôi được nghỉ một tuần vào dịp Tết.",{"id":64,"partOfSpeech":42,"definition":65,"exampleSentences":66,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a169e7-b3a2-73e8-b2d0-19138439bd40","Đứng trước động từ để chỉ chủ ngữ được hưởng một việc tốt hoặc chịu tác động có lợi (thể bị động mang nghĩa tích cực).","Bạn ấy được cô giáo khen trước lớp.\nNgôi nhà này được xây từ năm 1990.\nAnh ấy được mọi người yêu mến.",{"id":68,"partOfSpeech":69,"definition":70,"exampleSentences":71,"isPrimary":16,"meaningOrder":51},"01a169e7-b3a2-7464-b2d0-191384daec15","MODAL_VERB","Đứng sau động từ chính để chỉ khả năng hoặc sự cho phép: có thể làm, được phép làm.","Ở đây bạn có thể đỗ xe được không?\nTrẻ em dưới sáu tuổi không được vào khu này.\nTôi nói được tiếng Việt một chút.",{"id":73,"partOfSpeech":74,"definition":75,"exampleSentences":76,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a169e7-b3a2-74dc-b2d0-1913858972bc","ADJECTIVE","Tốt, ổn, chấp nhận được; dùng để trả lời hoặc nhận xét về một việc.","Món ăn này cũng được.\n– Mai gặp nhau nhé? – Được, hẹn bạn lúc tám giờ.\nCách này được đấy, chúng ta thử đi.",{"id":78,"partOfSpeech":79,"definition":80,"exampleSentences":81,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a169e7-b3a2-7554-b2d0-1913864f886a","PARTICLE","Đứng cuối câu hoặc sau động từ để nhấn mạnh việc đã đạt được, đã hoàn thành hoặc đã xảy ra.","Tôi đã gặp được cô ấy rồi.\nCuối cùng anh ấy cũng tìm được việc làm.\nHôm qua tôi ngủ được tám tiếng.",5,{"name":15,"slug":84,"language":9},"nguyen-nhan-nguoi-chiu-tac-dong-b1",[],[87,97,103,110],{"@id":88,"@type":89,"id":90,"grammarPage":91,"title":92,"instructions":93,"displayOrder":17,"type":94,"questionCount":95,"blankCount":95,"isCompleted":16,"ogImageUrl":96},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0b87-7e5e-b720-b618db15a87b","GrammarExercise","01a16964-0b87-7e5e-b720-b618db15a87b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-074e-7a1b-8e1f-bc6b5ac4620d","Bị hay được: nhìn từ người chịu tác động","Bạn chọn cụm từ giữ đúng người thực hiện, người chịu tác động và thái độ đã nêu trong mỗi tình huống.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1c7d3178-39cb-4c8b-97d2-adefd6559eb5_hero.webp?v=1792769526",{"@id":98,"@type":89,"id":99,"grammarPage":91,"title":100,"instructions":101,"displayOrder":39,"type":94,"questionCount":95,"blankCount":95,"isCompleted":16,"ogImageUrl":102},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0b9d-7d60-a0f9-f1b38d07c215","01a16964-0b9d-7d60-a0f9-f1b38d07c215","Giữ đúng vai, trật tự và ý nghĩa với bị, được","Bạn chọn phương án điền vào chỗ trống để giữ đúng sự việc và yêu cầu đã nêu. Chú ý ai làm, ai chịu tác động và ý nghĩa của được.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1dcfcb61-63ef-404f-af8e-44569b6b4d82_hero.webp?v=1792769526",{"@id":104,"@type":89,"id":105,"grammarPage":91,"title":106,"instructions":107,"displayOrder":45,"type":108,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":109},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0bb2-75a5-88c6-13c3abc626c6","01a16964-0bb2-75a5-88c6-13c3abc626c6","Nhìn sự việc từ phía người chịu tác động","Bạn chạm vào từng thẻ rồi chạm vào cột phù hợp. Xếp tất cả các thẻ theo yêu cầu của mỗi bảng.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1db2b19c-8626-46c0-8dfd-718bdd2cab4e_hero.webp?v=1792769526",{"@id":111,"@type":89,"id":112,"grammarPage":91,"title":113,"instructions":114,"displayOrder":51,"type":108,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":115},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0bb8-7828-95ef-17ec1b96328f","01a16964-0bb8-7828-95ef-17ec1b96328f","Đọc đúng vai, ý nghĩa và thời gian","Bạn chạm vào thẻ rồi chạm vào cột phù hợp. Đọc yêu cầu riêng của từng bảng trước khi xếp tất cả các thẻ.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_48c53c6a-c3ec-4713-8059-898f74ca744d_hero.webp?v=1792769526",null]