[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-cau-truc-bi-dong-co-tac-nhan-va-khong-co-tac-nhan":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-07a5-7671-8682-ecfe277e5d96":26,"exercise-list-path-vi-none":44},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a16964-07a5-7671-8682-ecfe277e5d96","Cấu trúc bị động có tác nhân và không có tác nhân","cau-truc-bi-dong-co-tac-nhan-va-khong-co-tac-nhan","Phân biệt câu bị động có và không nêu tác nhân; học vị trí tác nhân, cách dùng bị, được và cách chọn cấu trúc phù hợp với trọng tâm thông tin của câu.","Khi kể một sự việc, bạn có thể chú ý đến người thực hiện hoặc đối tượng chịu tác động. Cấu trúc bị động giúp đưa đối tượng chịu tác động lên làm chủ ngữ; tác nhân có thể được nêu rõ hoặc không xuất hiện trong câu.\n\n## 1. Chọn đối tượng làm trung tâm\n\n*Tác nhân* là người, tổ chức hoặc lực lượng thực hiện hành động. Trong câu bị động, chủ ngữ thường là đối tượng chịu tác động của hành động ấy.\n\n:::example\n**Tình huống:** Ban quản lý sửa hệ thống điện của tòa nhà.\n\n- Chủ động: **Ban quản lý** đã sửa hệ thống điện.\n- Bị động có tác nhân: **Hệ thống điện** đã được **ban quản lý** sửa.\n- Bị động không nêu tác nhân: **Hệ thống điện** đã được sửa.\n\nCâu đầu nói về việc ban quản lý làm. Hai câu sau tập trung vào hệ thống điện.\n:::\n\nChọn câu bị động khi đối tượng chịu tác động là điều đang được nói đến hoặc là thông tin bạn muốn tiếp tục trình bày. Không cần chuyển sang bị động nếu câu chủ động đã phù hợp với mạch văn.\n\n## 2. Hai cấu trúc thường gặp\n\nTrong các mẫu dưới đây, **bị\u002Fđược** đứng trước phần diễn tả hành động. Khi tác nhân được nêu trực tiếp, tác nhân đứng giữa **bị\u002Fđược** và động từ.\n\n| Kiểu câu | Cấu trúc cơ bản | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| Có tác nhân | Đối tượng + bị\u002Fđược + tác nhân + động từ | Bản thảo được **biên tập viên** sửa. |\n| Không nêu tác nhân | Đối tượng + bị\u002Fđược + động từ | Bản thảo được sửa. |\n| Có tác nhân, sự việc bất lợi | Đối tượng + bị + tác nhân + động từ | Chiếc xe bị **kẻ gian** lấy mất. |\n| Không nêu tác nhân, sự việc bất lợi | Đối tượng + bị + động từ | Chiếc xe bị lấy mất. |\n\nCác từ chỉ thời gian hoặc diễn biến vẫn được dùng theo ngữ cảnh: *Bản thảo **đang được** biên tập viên sửa*; *Chiếc xe **đã bị** lấy mất*. Cấu trúc bị động không bắt buộc phải có **đã**, **đang** hay **sẽ**.\n\n**Bị** thường thể hiện sự việc bất lợi. **Được** thường gắn với sự tiếp nhận có lợi, nhưng cũng có thể trình bày một quy trình hoặc sự việc khá trung tính, nhất là trong văn bản thông tin: *Mẫu nước được phân tích tại phòng thí nghiệm*.\n\n:::warning\nKhông thay **bị** bằng **được** chỉ để đổi hình thức câu. *Anh ấy bị theo dõi* gợi sự theo dõi không mong muốn; *Anh ấy được theo dõi sức khỏe hằng ngày* nói về việc chăm sóc. Cần xét cả hành động và hoàn cảnh.\n:::\n\n## 3. Khi nào cần nêu tác nhân?\n\nNêu tác nhân khi danh tính hoặc vai trò của người thực hiện có giá trị thông tin, chẳng hạn khi cần:\n\n- làm rõ ai chịu trách nhiệm;\n- cho biết chuyên môn hoặc thẩm quyền của người thực hiện;\n- phân biệt người này với người khác.\n\n:::example\n**Làm rõ trách nhiệm:** Hồ sơ này được **phòng nhân sự** kiểm tra, còn hợp đồng được **phòng pháp chế** rà soát.\n\n**Nêu chuyên môn:** Cây cầu được **các kỹ sư có kinh nghiệm** thiết kế.\n\n**Đối chiếu người thực hiện:** Bản dịch được **Lan** sửa, không phải Minh.\n:::\n\nTrong văn bản trang trọng, tác nhân cũng có thể xuất hiện sau **bởi**:\n\n- Bản dịch được **một nhóm chuyên gia** thực hiện.\n- Bản dịch được thực hiện **bởi một nhóm chuyên gia**.\n\nCách thứ hai đặt thông tin về tác nhân ở cuối câu. Tuy nhiên, không cần thêm **bởi** vào mọi câu bị động; cách nêu tác nhân ngay sau **bị\u002Fđược** thường gọn và tự nhiên hơn trong giao tiếp thông thường.\n\n## 4. Khi nào có thể không nêu tác nhân?\n\nKhông nêu tác nhân khi người thực hiện không được biết rõ, không quan trọng đối với thông báo hoặc đã rõ trong ngữ cảnh.\n\n| Hoàn cảnh | Ví dụ | Trọng tâm |\n| --- | --- | --- |\n| Chưa biết ai thực hiện | Xe máy của tôi bị lấy mất tối qua. | Sự mất mát |\n| Không cần xác định người thực hiện | Vé được kiểm tra trước khi khách lên tàu. | Quy trình kiểm tra |\n| Người thực hiện đã rõ | Nhóm biên tập đã nhận bản thảo. Bản thảo sẽ được sửa trong tuần này. | Công việc tiếp theo |\n\n:::note\n“Không có tác nhân” ở đây được hiểu là **không nêu tác nhân trong câu**, không phải hành động tự xảy ra. Trong câu *Vé được kiểm tra*, vẫn có người thực hiện việc kiểm tra.\n:::\n\nViệc bỏ tác nhân cũng có thể làm trách nhiệm trở nên không rõ: *Dữ liệu đã bị xóa*. Nếu người đọc cần biết ai đã xóa dữ liệu, nên nêu rõ tác nhân hoặc dùng câu chủ động: *Một nhân viên đã xóa dữ liệu*.\n\n## 5. Tránh nhầm vị trí và vai trò\n\nKhi tác nhân đứng ngay sau **bị\u002Fđược**, động từ theo sau tác nhân. Đừng đặt tên người thực hiện ngay sau động từ rồi mong người đọc tự hiểu đó là tác nhân.\n\n:::example\n**Ý muốn nói:** Cô giáo khen Lan.\n\n✓ Lan **được cô giáo khen**.\n\n✗ Lan **được khen cô giáo**.\n\nCâu thứ hai không diễn đạt ý cô giáo là người khen Lan.\n:::\n\nKhông phải mọi câu có **bị** hoặc **được** đều là câu bị động:\n\n- *Lan được cô giáo khen*: cô giáo thực hiện hành động khen; Lan là người nhận lời khen.\n- *Lan được nghỉ hôm nay*: câu nói về việc Lan được phép nghỉ, không có ai thực hiện hành động “nghỉ” lên Lan.\n\nChỉ cần dùng đối chiếu này để xác định đúng cấu trúc đang học; không suy ra chức năng của câu từ riêng từ **bị** hoặc **được**.\n\n## 6. Kiểm tra trước khi dùng\n\n1. Xác định ai thực hiện hành động và đối tượng nào chịu tác động.\n2. Chọn câu bị động nếu muốn lấy đối tượng chịu tác động làm trung tâm.\n3. Chọn **bị** hoặc **được** theo ý nghĩa và cách nhìn về sự việc.\n4. Nêu tác nhân nếu thông tin ấy cần thiết; bỏ nếu đã rõ hoặc không liên quan.\n5. Nếu nêu trực tiếp, dùng mẫu **đối tượng + bị\u002Fđược + tác nhân + động từ**.\n\n**Có tác nhân:** *Hồ sơ được hội đồng xét duyệt.*\n\n**Không nêu tác nhân:** *Hồ sơ được xét duyệt.*\n\nHai câu cùng tập trung vào hồ sơ, nhưng chỉ câu đầu cho biết rõ đơn vị thực hiện.","vi","B2",118,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06dc-7bdb-96ec-1c02b564576f","Hiểu bị, được và cách trình bày sự tác động",false,0,6,"2026-10-23T15:32:05+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",2,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"bi-duoc-va-su-tac-dong-b2",[],[27,37],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0e9a-7d4b-90ee-72e11081fd28","GrammarExercise","01a16964-0e9a-7d4b-90ee-72e11081fd28","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-07a5-7671-8682-ecfe277e5d96","Câu bị động: vai trò và trật tự","Bạn chọn phương án đúng với vai trò, ý nghĩa và cấu trúc được yêu cầu trong từng câu.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dcb90f75-1290-4d07-ba4a-7d44786c08fd_hero.webp?v=1792769527",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-0eb1-7da9-b689-4dcda67f6523","01a16964-0eb1-7da9-b689-4dcda67f6523","Câu bị động: nêu hay bỏ tác nhân","Bạn đọc mục đích của mỗi thông báo rồi chọn phương án đáp ứng đúng yêu cầu về tác nhân và trọng tâm.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_864b4c90-3e5d-4708-9730-9b678064bac7_hero.webp?v=1792769527",null]