[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-chu-quoc-ngu-va-dau-thanh":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-07d3-7e30-9577-1bfe0c2fdb65":26,"exercise-list-path-vi-none":59},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a16964-07d3-7e30-9577-1bfe0c2fdb65","Chữ Quốc ngữ và dấu thanh","chu-quoc-ngu-va-dau-thanh","Nhận biết 29 chữ cái trong chữ Quốc ngữ, tên sáu thanh và năm dấu thanh; phân biệt dấu thanh với dấu trong chữ cái, đọc và viết các tiếng đơn giản.","Chữ Quốc ngữ là chữ viết tiếng Việt. Bạn sẽ làm quen với bảng chữ cái, nhận biết các dấu thanh và phân biệt dấu thanh với dấu trong chữ cái.\n\n## 1. Bảng chữ cái tiếng Việt\n\nBảng chữ cái tiếng Việt có **29 chữ cái**. Mỗi chữ có dạng viết thường và viết hoa.\n\n| Chữ thường | Chữ hoa |\n| --- | --- |\n| a, ă, â | A, Ă, Â |\n| b, c, d, đ | B, C, D, Đ |\n| e, ê | E, Ê |\n| g, h, i, k, l, m, n | G, H, I, K, L, M, N |\n| o, ô, ơ | O, Ô, Ơ |\n| p, q, r, s, t | P, Q, R, S, T |\n| u, ư, v, x, y | U, Ư, V, X, Y |\n\n**a, ă, â** là ba chữ cái khác nhau. **d** và **đ** cũng là hai chữ cái khác nhau.\n\nBạn có thể gặp **f, j, w, z** trong tên nước ngoài hoặc từ mượn như *wifi*, *jazz*; các chữ này không thuộc bảng 29 chữ cái trên.\n\n## 2. Sáu thanh và năm dấu thanh\n\nTiếng Việt có sáu thanh: **ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng**. Thanh giúp phân biệt các tiếng. Khi viết, năm thanh có dấu; thanh ngang không có dấu thanh.\n\n| Tên thanh | Dấu thanh | Ví dụ với chữ a |\n| --- | --- | --- |\n| Ngang | Không có dấu | **ma** |\n| Huyền | Dấu huyền: à | **mà** |\n| Sắc | Dấu sắc: á | **má** |\n| Hỏi | Dấu hỏi: ả | **mả** |\n| Ngã | Dấu ngã: ã | **mã** |\n| Nặng | Dấu nặng: ạ | **mạ** |\n\nTrong các ví dụ trên, dấu huyền, sắc, hỏi và ngã nằm **trên a**. Dấu nặng nằm **dưới a**.\n\n:::note\nKhi học phát âm, bạn dùng giọng Hà Nội làm mốc để nghe sáu thanh. Ở nhiều giọng miền Nam và miền Trung, thanh hỏi và thanh ngã thường được phát âm giống nhau. Ví dụ, **mả** và **mã** có thể nghe giống nhau, nhưng khi viết vẫn phải phân biệt dấu hỏi và dấu ngã.\n:::\n\n### Đặt dấu thanh ở đâu?\n\nDấu thanh đặt trên hoặc dưới chữ ghi nguyên âm chính của tiếng. Khi có nhiều chữ nguyên âm, bạn không đặt dấu trên tất cả các chữ đó. Hãy nhớ các mẫu sau:\n\n- **mua → múa**: dấu sắc đặt trên **u**.\n- **người**: dấu huyền đặt trên **ơ**, không đặt trên **ư** hay **i**.\n\nVới một số tiếng có **oa**, bạn có thể gặp hai cách đặt dấu: **hòa** và **hoà** đều được chấp nhận. Khi chép bài, hãy dùng thống nhất cách viết trong tài liệu đang học.\n\n## 3. Dấu thanh làm thay đổi nghĩa\n\nThêm hoặc đổi dấu thanh có thể tạo ra một tiếng có nghĩa khác. Vì vậy, dấu thanh là một phần quan trọng của chữ viết.\n\n:::example\n- **ba**: số 3 — Lan có **ba** quyển vở.\n- **bà**: người trong gia đình — **Bà** đang ăn cơm.\n- **bã**: phần còn lại sau khi lọc hoặc ép lấy nước — Đây là **bã** cà phê.\n:::\n\nBạn không cần học nghĩa của tất cả các tiếng trong bảng sáu thanh ngay. Trước hết, hãy nhận ra dấu và gọi đúng tên thanh.\n\n## 4. Phân biệt hai loại dấu\n\nMột số chữ cái đã có dấu trong chính chữ đó, như **ă, â, ê, ô, ơ, ư**. Những dấu này không phải là dấu thanh.\n\n| Dạng chữ | Cách nhận biết |\n| --- | --- |\n| **a** | Chữ a, không có dấu thanh |\n| **ă** | Chữ ă, không có dấu thanh |\n| **ắ** | Chữ ă có thêm dấu sắc |\n| **â** | Chữ â, không có dấu thanh |\n| **ầ** | Chữ â có thêm dấu huyền |\n\n:::warning\n**Không có dấu thanh** không có nghĩa là **không có dấu nào**. Ví dụ, tiếng **cô** có chữ **ô**, nhưng mang thanh ngang. Tiếng **cố** có thêm dấu sắc và mang thanh sắc.\n:::\n\nChữ viết hoa cũng giữ dấu: **bà → BÀ**, **cô → CÔ**, **cố → CỐ**.\n\n## 5. Cách đọc và viết có đủ dấu\n\nKhi nhìn hoặc chép một tiếng, bạn hãy:\n\n1. Nhìn rõ chữ cái: **a**, **ă** hay **â**?\n2. Tìm dấu thanh: có dấu hay không có dấu?\n3. Nếu có dấu, gọi tên thanh.\n4. Giữ đủ dấu khi viết, kể cả khi viết hoa.\n\n:::example\n**cá**: chữ **a** có dấu sắc → thanh sắc.\n\n**cà**: chữ **a** có dấu huyền → thanh huyền.\n\n**cô**: có chữ **ô**, không có dấu thanh → thanh ngang.\n\n**cổ**: chữ **ô** có dấu hỏi → thanh hỏi.\n:::\n\nCần nhớ: **29 chữ cái, sáu thanh, năm dấu thanh**. Nhìn cả chữ cái và dấu thanh để đọc, viết đúng.","vi","A1",1,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06a6-78a2-b358-b9b8791dd29e","Đọc và viết những tiếng đầu tiên",false,0,16,"2026-10-23T15:32:05+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",4,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"doc-viet-tieng-dau-tien-a1",[],[27,37,44,52],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-100e-74be-a4cb-b7f385977b0f","GrammarExercise","01a16964-100e-74be-a4cb-b7f385977b0f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-07d3-7e30-9577-1bfe0c2fdb65","Nhận biết chữ cái và giữ đủ dấu","Bạn chọn phương án đúng để nhận biết chữ cái, phân biệt các loại dấu và viết hoa đủ dấu.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ee26295e-5b9b-40a2-aeed-e2c2e99ee195_hero.webp?v=1792769527",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":11,"type":34,"questionCount":42,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-1024-721b-87c9-028c3898c72b","01a16964-1024-721b-87c9-028c3898c72b","Nhận diện thanh và vị trí dấu","Bạn chọn đáp án theo chữ viết và ngữ cảnh. Bài này không yêu cầu phân biệt các thanh bằng cách nghe.",14,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6fb53c9a-1b09-43cc-b536-b5a282305af6_hero.webp?v=1792769527",{"@id":45,"@type":29,"id":46,"grammarPage":31,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":51},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-1040-7114-929c-185deba97e42","01a16964-1040-7114-929c-185deba97e42","Phân biệt chữ cái và hai loại dấu","Bạn chạm vào một thẻ, rồi chạm vào cột phù hợp. Xếp tất cả các thẻ theo yêu cầu của từng bảng.",2,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_de7482ea-a3c1-403b-b7e2-3c30517b1c76_hero.webp?v=1792769527",{"@id":53,"@type":29,"id":54,"grammarPage":31,"title":55,"instructions":56,"displayOrder":57,"type":50,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":58},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-1046-7e6d-83ff-a6881a0b7546","01a16964-1046-7e6d-83ff-a6881a0b7546","Nhận diện sáu thanh qua chữ viết","Bạn nhìn dấu trên từng tiếng, chạm vào thẻ rồi chạm vào cột thanh phù hợp. Không cần nghe âm thanh.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0b7a0b61-1478-4ecc-a404-e17b5b375b89_hero.webp?v=1792769527",null]