[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-do-boi-va-nho-nguon-goc-va-danh-gia-nguyen-nhan":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-0874-780b-942c-e9fd50951bd1":117,"exercise-list-path-vi-none":135},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":116},"01a16964-0874-780b-942c-e9fd50951bd1","Do, bởi và nhờ: nguồn gốc và đánh giá nguyên nhân","do-boi-va-nho-nguon-goc-va-danh-gia-nguyen-nhan","Phân biệt do, bởi và nhờ khi nêu nguyên nhân, nguồn gốc; chọn cấu trúc phù hợp để diễn đạt khách quan, ghi nhận sự giúp đỡ và tránh nhầm với tác nhân.","Khi giải thích một kết quả, bạn có thể nêu nguyên nhân một cách tương đối khách quan hoặc thể hiện sự đánh giá của mình. **Do, bởi và nhờ** giúp diễn đạt những khác biệt đó; chúng cũng có thể chỉ nguồn tạo ra một sản phẩm hoặc sự hỗ trợ dẫn đến thành công.\n\n## 1. Nguyên nhân và cách đánh giá\n\nBa từ này không chia nguyên nhân thành ba nhóm hoàn toàn tách biệt. Sự khác nhau chủ yếu nằm ở cách trình bày và thái độ của người nói.\n\n| Từ | Cách dùng chính | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| **do** | Nêu nguyên nhân hoặc nguồn tạo ra kết quả; thường gặp trong thông báo, báo cáo | Chuyến bay bị hoãn **do sương mù**. |\n| **bởi** | Nêu lý do giải thích; thường gặp trong văn viết hoặc lời giải thích có tính suy ngẫm | Cô ấy do dự **bởi chưa có đủ thông tin**. |\n| **nhờ** | Nêu nguyên nhân được nhìn nhận là có lợi hoặc góp phần tạo ra kết quả tốt | **Nhờ có bản đồ**, chúng tôi tìm được đường về. |\n\n**Do** và **bởi** không tự mang nghĩa xấu. Chúng vẫn dùng được với kết quả tốt: “Năng suất tăng **do quy trình được cải tiến**.” Ngược lại, **nhờ** thường cho thấy người nói đánh giá tích cực vai trò của nguyên nhân.\n\n## 2. Đặt nguyên nhân trước hoặc sau kết quả\n\nSau **do, bởi, nhờ** có thể là một cụm danh từ hoặc một mệnh đề, tức là một phần có nội dung như một câu.\n\n| Cấu trúc | Ví dụ |\n| --- | --- |\n| Kết quả + **do** + cụm danh từ | Sự cố xảy ra **do lỗi kỹ thuật**. |\n| **Do** + mệnh đề + kết quả | **Do máy chủ gặp sự cố**, trang web tạm thời không truy cập được. |\n| Kết quả + **bởi** + mệnh đề | Tôi chọn căn hộ này **bởi nó gần nơi làm việc**. |\n| **Nhờ** + cụm danh từ + kết quả | **Nhờ sự hỗ trợ của đồng nghiệp**, Lan hoàn thành báo cáo đúng hạn. |\n| **Nhờ** + mệnh đề + **nên** + kết quả | **Nhờ mọi người phối hợp tốt nên** công việc hoàn thành sớm. |\n\nKhi nguyên nhân đứng trước, **do** và **nhờ** có thể đi cùng **nên** ở phần kết quả. **Nên** không bắt buộc; nếu không dùng, thường có dấu phẩy giữa hai phần.\n\n**Bởi** thường đứng sau phần nêu kết quả. Khi đặt lời giải thích lên trước, **bởi vì** là một lựa chọn quen thuộc: “**Bởi vì chưa có đủ thông tin**, cô ấy chưa thể quyết định.” Không cần đổi mọi trường hợp **bởi** thành **bởi vì**.\n\n:::tip\nNếu hai phần có chủ thể khác nhau, hãy nêu rõ từng chủ thể: **Nhờ Lan giải thích kỹ, tôi hiểu rõ yêu cầu.** Người giải thích là Lan; người hiểu là tôi.\n:::\n\n## 3. Chọn do hay nhờ để thể hiện thái độ\n\nCùng một sự việc có thể được trình bày theo hai cách. Đổi **do** thành **nhờ** không chỉ là đổi từ: người nói chuyển sang ghi nhận một yếu tố có lợi.\n\n:::example\n**Trong báo cáo:** Doanh số tăng **do công ty thay đổi cách bán hàng**.\n\nCâu này xác định nguyên nhân của sự tăng trưởng.\n\n**Khi đánh giá thành công:** Doanh số tăng **nhờ công ty thay đổi cách bán hàng**.\n\nCâu này nhấn mạnh tác dụng tích cực của sự thay đổi.\n:::\n\nMột sự việc vốn bất lợi vẫn có thể đi sau **nhờ** nếu nó dẫn đến kết quả có lợi trong tình huống cụ thể.\n\n:::example\n**Nhờ chuyến tàu bị chậm, tôi mới kịp lên tàu.**\n\nTàu chậm thường gây bất tiện, nhưng ở đây sự chậm trễ giúp người nói không lỡ tàu. Cách dùng **nhờ** vì thế hoàn toàn tự nhiên.\n:::\n\n:::note\n**Nhờ** thể hiện cách đánh giá trong ngữ cảnh, không khẳng định nguyên nhân luôn tốt đối với mọi người. Ngoài ra, ghi nhận nguyên nhân bằng **nhờ** không nhất thiết là lời cảm ơn: “Nhờ trời nắng, quần áo khô nhanh.”\n:::\n\n## 4. Phân biệt nguyên nhân với người tạo ra sản phẩm\n\n**Do** còn giới thiệu người thực hiện hoặc tạo ra một sản phẩm. Khi đó, câu trả lời cho câu hỏi “Ai làm?” chứ không chỉ cho câu hỏi “Vì sao?”.\n\n- **Nguyên nhân:** Buổi diễn bị hủy **do đạo diễn bị ốm**.\n- **Người thực hiện:** Vở kịch này **do Lan đạo diễn**.\n- **Nguồn hỗ trợ:** Buổi diễn thành công **nhờ sự hỗ trợ của Lan**.\n\nTrong câu thứ hai, **do + người thực hiện + hành động** xác định vai trò của Lan. Câu thứ ba chỉ nói Lan góp phần vào thành công, không cho biết Lan có phải đạo diễn hay không.\n\n**Bởi** cũng có thể giới thiệu tác nhân trong câu bị động: “Bản dịch được thực hiện **bởi một nhóm tình nguyện viên**.” Ở đây, **bởi** không nêu lý do. Một cách diễn đạt gọn khác là: “Bản dịch này **do một nhóm tình nguyện viên thực hiện**.”\n\nKhông nên thay từ một cách máy móc: **do Lan thiết kế** và **được thiết kế bởi Lan** có trật tự thành phần khác nhau.\n\n## 5. Những cách dùng dễ gây hiểu sai\n\n:::warning\nNếu chỉ muốn giải thích một thiệt hại, thường chọn **do** hoặc **bởi**, không chọn **nhờ**.\n\n**Trung tính:** Do anh gửi hồ sơ muộn, cả nhóm lỡ hạn đăng ký.\n\n**Có thể bị hiểu là mỉa mai:** Nhờ anh gửi hồ sơ muộn mà cả nhóm lỡ hạn đăng ký!\n\nCâu thứ hai không phải lỗi cấu trúc, nhưng dễ mang ý trách móc. Nó không phù hợp với một báo cáo trung tính.\n:::\n\nCũng cần phân biệt hai cách dùng của **nhờ**:\n\n- **Nhờ Mai kiểm tra, tôi phát hiện ra lỗi.** Mai đã kiểm tra; việc đó giúp tôi phát hiện lỗi.\n- **Tôi nhờ Mai kiểm tra bản báo cáo.** Tôi đề nghị Mai làm việc đó; câu chưa khẳng định Mai đã kiểm tra hay chưa.\n\nỞ câu thứ nhất, **nhờ** giới thiệu nguyên nhân có lợi. Ở câu thứ hai, **nhờ** là động từ diễn đạt lời đề nghị giúp đỡ.\n\n## 6. Cách chọn nhanh\n\n1. Muốn xác định nguyên nhân, nhất là trong thông báo hoặc báo cáo: cân nhắc **do**.\n2. Muốn đưa ra một lý do giải thích: có thể dùng **bởi**, thường sau phần nêu kết quả.\n3. Muốn ghi nhận nguyên nhân có lợi trong tình huống đang nói: chọn **nhờ**.\n4. Muốn xác định ai tạo ra sản phẩm: dùng mẫu **sản phẩm + do + người thực hiện + hành động**.\n\nHãy kiểm tra cả **quan hệ nguyên nhân**, **vai trò của người được nhắc đến** và **thái độ muốn thể hiện**, thay vì coi ba từ này là những từ luôn thay thế được cho nhau.","vi","B2",127,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a16964-06db-7b0a-8afc-6359c49642ef",false,0,2,"2026-10-23T15:32:05+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":37},"01a16964-5444-7799-bb7b-277f4438a79e",[24,49,68,85,96],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":38},"01a16964-5444-77f9-bb7b-277f44a44d5b",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a16964-30a0-73ff-83f8-ee0932bc1c42","do",10,"A1",[32,39,44],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a169e7-afbb-7d54-a812-8e591799b526","CONJUNCTION","Từ dùng để nêu nguyên nhân của một sự việc, đứng trước một mệnh đề; nghĩa là \"vì\", \"bởi vì\".","Do trời mưa nên chúng tôi ở nhà.\nTôi đến muộn do xe buýt bị hỏng.\nDo em ấy học chăm chỉ nên kết quả rất tốt.",true,1,{"id":40,"partOfSpeech":41,"definition":42,"exampleSentences":43,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a169e7-afbb-7da0-a812-8e591858d6fe","PREPOSITION","Từ đứng trước người hoặc sự vật tạo ra, thực hiện hành động; nghĩa là \"bởi\", \"được làm bởi\".","Bức tranh này do mẹ tôi vẽ.\nQuyển sách do ai viết?\nNgôi nhà này do chính tay ông tôi xây.",{"id":45,"partOfSpeech":41,"definition":46,"exampleSentences":47,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a169e7-afbb-7de8-a812-8e591897f176","Từ đứng trước danh từ để chỉ nguyên nhân của một việc; nghĩa là \"vì\", \"nhờ\", \"bởi\".","Do bệnh, anh ấy phải nghỉ học một tuần.\nChuyến bay bị hoãn do thời tiết xấu.\nCô ấy thành công là do sự cố gắng của mình.",3,{"id":50,"vocabularyWord":51,"displayOrder":17},"01a16964-5444-782d-bb7b-277f459ca427",{"id":52,"word":53,"frequency":29,"level":54,"language":9,"partsOfSpeech":55,"audio":15},"01a16964-333a-7e4f-9d83-d0c67501b71d","bởi","B1",[56,60,64],{"id":57,"partOfSpeech":34,"definition":58,"exampleSentences":59,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a169e7-b74a-7b73-91ab-5aff94620fb4","Từ dùng để nêu nguyên nhân hoặc lý do của một sự việc, tương đương với \"vì\", \"do\". Thường đi với \"nên\", \"cho nên\" ở vế sau hoặc đứng trong cấu trúc \"bởi vì\".","Hôm nay tôi ở nhà bởi trời mưa quá to.\nBởi vì đường tắc nên chúng tôi đến muộn.\nCô ấy buồn bởi cô ấy nhớ gia đình.",{"id":61,"partOfSpeech":41,"definition":62,"exampleSentences":63,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a169e7-b74a-7bbb-91ab-5aff946bccad","Từ đặt trước danh từ hoặc đại từ chỉ người hay vật thực hiện hành động trong câu bị động, tương đương với \"do\", \"được\", \"by\" trong tiếng Anh.","Cuốn tiểu thuyết này được viết bởi một nhà văn trẻ.\nNgôi nhà bị phá hủy bởi cơn bão.\nBài hát được thể hiện bởi nhiều ca sĩ nổi tiếng.",{"id":65,"partOfSpeech":41,"definition":66,"exampleSentences":67,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a169e7-b74a-7bfb-91ab-5aff94f37146","Từ chỉ nguyên nhân, lý do dẫn đến một trạng thái hay kết quả, đứng trước danh từ hoặc cụm từ, nghĩa là \"vì\", \"do\", \"nhờ\".","Anh ấy mệt bởi làm việc quá sức.\nCả lớp cười ồ lên bởi câu nói của thầy.\nThành công của cô ấy có được bởi sự cố gắng không ngừng.",{"id":69,"vocabularyWord":70,"displayOrder":48},"01a16964-5444-7855-bb7b-277f45d176bd",{"id":71,"word":72,"frequency":73,"level":74,"language":9,"partsOfSpeech":75,"audio":15},"01a16964-32a5-76ba-83bf-b713974bf4e5","nhờ",7,"A2",[76,81],{"id":77,"partOfSpeech":78,"definition":79,"exampleSentences":80,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a169e7-b57e-755b-b5d1-8773debd0d66","VERB","Đề nghị người khác giúp mình làm một việc gì đó; nhờ cậy người khác.","Tôi nhờ bạn mang giúp cái túi này.\nMẹ nhờ em đi mua rau ở chợ.\nAnh có thể nhờ cô ấy dịch tài liệu này không?",{"id":82,"partOfSpeech":41,"definition":83,"exampleSentences":84,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a169e7-b57e-75a3-b5d1-8773df9a02c6","Dùng để chỉ nguyên nhân tốt, nhờ có điều gì đó mà có kết quả tích cực; nhờ có, do có.","Nhờ bạn giúp đỡ, tôi đã hoàn thành bài tập.\nNhờ trời mưa, không khí hôm nay rất mát.\nNhờ chăm chỉ học tập, em ấy đã đỗ đại học.",{"id":86,"vocabularyWord":87,"displayOrder":95},"01a16964-5444-7879-bb7b-277f46aa3063",{"id":88,"word":89,"frequency":29,"level":74,"language":9,"partsOfSpeech":90,"audio":15},"01a16964-31ea-7182-b8bb-2ba3e124fc16","bởi vì",[91],{"id":92,"partOfSpeech":34,"definition":93,"exampleSentences":94,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a169e7-b39b-7357-95ed-e7b7b5179d8b","Từ nối dùng để nêu nguyên nhân hoặc lý do của một sự việc, có nghĩa là 'vì' hoặc 'do'.","Hôm nay tôi ở nhà bởi vì tôi bị ốm.\nBởi vì trời mưa to nên chúng tôi không đi chơi.\nCô ấy học tiếng Việt bởi vì cô ấy muốn làm việc ở Hà Nội.",4,{"id":97,"vocabularyWord":98,"displayOrder":115},"01a16964-5444-7899-bb7b-277f46dbcad7",{"id":99,"word":100,"frequency":29,"level":74,"language":9,"partsOfSpeech":101,"audio":15},"01a16964-3297-78fe-b07f-1d4926ef2789","nên",[102,107,111],{"id":103,"partOfSpeech":104,"definition":105,"exampleSentences":106,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a169e7-b57d-72fb-97dd-0d261f6c4274","MODAL_VERB","Dùng để khuyên bảo hoặc nói điều tốt, hợp lý, đáng làm; tương đương với \"should\" hoặc \"ought to\". Dạng phủ định là \"không nên\".","Bạn nên uống nhiều nước mỗi ngày.\nChúng ta không nên đi ngủ quá muộn.\nEm nên hỏi cô giáo nếu chưa hiểu bài.",{"id":108,"partOfSpeech":34,"definition":109,"exampleSentences":110,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a169e7-b57d-733f-97dd-0d262021effd","Từ nối đứng trước kết quả, chỉ điều xảy ra là hệ quả của nguyên nhân đã nêu; thường đi với \"vì\" hoặc \"do\", nghĩa là \"vì vậy, cho nên\".","Trời mưa to nên tôi ở nhà.\nVì anh ấy bị ốm nên hôm nay không đi làm.\nCon đường này rất đông nên chúng tôi đi đường khác.",{"id":112,"partOfSpeech":78,"definition":113,"exampleSentences":114,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a169e7-b57d-738f-97dd-0d26204f2120","Trở thành, đạt được kết quả tốt đẹp hoặc hình thành một điều gì đó, thường dùng trong các cách nói như \"nên người\", \"nên duyên\", \"nên thơ\".","Bố mẹ làm việc vất vả để con cái nên người.\nHai người quen nhau rồi nên duyên vợ chồng.\nCô ấy chăm chỉ học tập nên mới nên công việc tốt như hôm nay.",5,[],[118,128],{"@id":119,"@type":120,"id":121,"grammarPage":122,"title":123,"instructions":124,"displayOrder":16,"type":125,"questionCount":126,"blankCount":126,"isCompleted":15,"ogImageUrl":127},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-15ea-7aee-8ed8-5341a85327bd","GrammarExercise","01a16964-15ea-7aee-8ed8-5341a85327bd","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-0874-780b-942c-e9fd50951bd1","Nguyên nhân và thái độ của người nói","Bạn hãy chọn phương án phù hợp với cấu trúc hoặc cách hiểu được nêu trong từng câu.","word_select",13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fd1813b3-f77f-4239-a347-eed8da08eaaa_hero.webp?v=1792769529",{"@id":129,"@type":120,"id":130,"grammarPage":122,"title":131,"instructions":132,"displayOrder":38,"type":125,"questionCount":133,"blankCount":133,"isCompleted":15,"ogImageUrl":134},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-1601-7d1b-bdc2-0b678cec97f9","01a16964-1601-7d1b-bdc2-0b678cec97f9","Người thực hiện, sự hỗ trợ và lời nhờ giúp","Bạn hãy chọn cách hoàn thành hoặc cách hiểu đúng, chú ý vai trò của từng người và thái độ trong ngữ cảnh.",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8f8243e8-0866-4f69-97e4-d892890bfecf_hero.webp?v=1792769529",null]