[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-duoc-ket-qua-kha-nang-va-su-tiep-nhan":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-0893-727b-b5cd-78d177f58401":26,"exercise-list-path-vi-none":44},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a16964-0893-727b-b5cd-78d177f58401","Được: kết quả, khả năng và sự tiếp nhận","duoc-ket-qua-kha-nang-va-su-tiep-nhan","Phân biệt được chỉ kết quả, khả năng và sự tiếp nhận; hiểu vai trò của vị trí, ngữ cảnh và cách phủ định khi diễn đạt điều làm được hoặc điều nhận được.","**Được** có thể cho biết một hành động đạt kết quả, một việc có khả năng thực hiện, hoặc một người nhận điều gì. Bạn sẽ dựa vào vị trí của **được**, vai trò của chủ ngữ và ngữ cảnh để phân biệt các nghĩa này, kể cả khi câu có phủ định.\n\n## 1. Ba cách hiểu chính\n\nKhông thể xác định nghĩa của **được** chỉ bằng cách nhìn riêng từ này. Hãy xem cả câu đang nói về việc đã xảy ra, điều có thể làm hay điều một người nhận.\n\n| Cách hiểu | Ví dụ | Điều câu nhấn mạnh |\n| --- | --- | --- |\n| Kết quả đạt được | Sau nhiều lần thử, Mai mở **được** chiếc hộp. | Mai đã mở thành công. |\n| Khả năng thực hiện | Có chìa khóa này thì Mai mở **được** chiếc hộp. | Mai có điều kiện để mở; chưa khẳng định đã mở. |\n| Sự tiếp nhận | Mai **được** một phần quà. | Mai nhận một phần quà. |\n| Tiếp nhận một tác động thuận lợi | Mai **được** cô giáo khen. | Mai là người nhận lời khen. |\n\nHai câu đầu đều có dạng **động từ + được**, nhưng không cùng khẳng định một kết quả thực tế.\n\n## 2. Được sau động từ: kết quả hay khả năng?\n\nVới **động từ + được**, ngữ cảnh thường quyết định cách hiểu.\n\n- Khi kể một sự việc đã xảy ra, **được** thường nhấn mạnh việc thực hiện thành công hoặc đạt một kết quả.\n- Khi nói về điều kiện, phương án hay giới hạn, **được** thường biểu thị khả năng thực hiện.\n- Khi không có đủ ngữ cảnh, một câu có thể cho phép cả hai cách hiểu.\n\n:::example\n**Kết quả thực tế:** Máy bị lỗi suốt buổi sáng. Nhờ hướng dẫn của kỹ thuật viên, cuối cùng tôi sửa **được** máy.\n\n**Khả năng:** Nếu có đúng linh kiện, tôi sửa **được** máy này.\n\n**Chưa rõ nếu đứng riêng:** Tôi sửa **được** máy này.\n\nCâu cuối có thể là lời kể về một lần sửa thành công hoặc lời khẳng định khả năng. Cần thêm ngữ cảnh để hiểu chính xác.\n:::\n\n**Được** không nhất thiết cho biết toàn bộ công việc đã hoàn tất:\n\n- Tôi đọc **được ba trang** rồi. → Đã đạt số lượng ba trang; chưa nói đã đọc hết tài liệu.\n- Tôi đọc **xong tài liệu** rồi. → Việc đọc tài liệu đã hoàn tất.\n\n:::note\nKhông đồng nhất **được** với **đã** hoặc **xong**. Trong “Ngày mai, nếu sửa được máy, tôi sẽ gọi cho anh”, kết quả sửa thành công là một điều kiện trong tương lai, chưa phải sự việc đã xảy ra.\n:::\n\n## 3. Được chỉ điều người nói nhận\n\nTrong **được + danh từ hoặc cụm danh từ**, **được** có thể trực tiếp diễn đạt việc nhận một thứ, thường được xem là có lợi hoặc đáng mong muốn.\n\n:::example\n- Cuối năm, Lan **được một khoản tiền thưởng**.\n- Trong cuộc thi hôm qua, đội tôi **được giải nhất**.\n- Học kỳ này, Nam **được học bổng toàn phần**.\n:::\n\nỞ những câu này, không cần tìm một động từ hành động đứng sau **được**. Chẳng hạn, trong “Lan được một khoản tiền thưởng”, **được** trực tiếp nối Lan với thứ Lan nhận.\n\nKhi sau **được** có một hành động, hãy xem chủ ngữ thực hiện hành động hay tiếp nhận tác động:\n\n| Câu | Vai trò của chủ ngữ |\n| --- | --- |\n| Lan **được cô giáo hướng dẫn**. | Lan tiếp nhận sự hướng dẫn; cô giáo hướng dẫn. |\n| Lan **được tham gia khóa học**. | Lan tham gia; Lan có cơ hội hoặc được cho phép tham gia. |\n\nVì vậy, không phải mọi câu có **được** đứng trước động từ đều là câu bị động. Cách phân tích phụ thuộc vào quan hệ giữa các thành phần trong câu.\n\n## 4. Vị trí làm thay đổi trọng tâm\n\nSo sánh hai câu trong những hoàn cảnh cụ thể:\n\n:::example\n**Có sự cho phép:** Trưởng phòng đã đồng ý. Tôi **được nghỉ** vào thứ Sáu.\n\n**Có điều kiện thực hiện:** Tôi đã bàn giao hết công việc, nên thứ Sáu tôi **nghỉ được**.\n:::\n\nTrong cặp này, **được nghỉ** nhấn mạnh sự cho phép, còn **nghỉ được** nhấn mạnh điều kiện thực tế. Tuy nhiên, đây không phải quy tắc tuyệt đối cho mọi câu.\n\nVí dụ, “Ở đây chụp ảnh được không?” có thể là câu hỏi xin phép chụp ảnh. Dù **được** đứng sau **chụp ảnh**, người nói không nhất thiết đang hỏi về khả năng của máy ảnh.\n\n:::tip\nĐể phân biệt, hãy hỏi: người nói đang quan tâm đến **kết quả**, **điều kiện thực hiện**, **sự cho phép** hay **điều được nhận**? Vị trí giúp định hướng; hoàn cảnh giao tiếp quyết định cách hiểu cụ thể.\n:::\n\n## 5. Phủ định: không làm được và không được làm\n\nTrong các ngữ cảnh rõ ràng dưới đây, vị trí của **không** và **được** giúp phân biệt việc không thể thực hiện với việc không được phép thực hiện.\n\n| Câu trong ngữ cảnh | Cách hiểu |\n| --- | --- |\n| Khóa hỏng rồi, tôi **không mở được** cửa. | Tôi không thể mở cửa trong điều kiện này. |\n| Theo nội quy, khách **không được mở** cửa này. | Khách không có quyền mở cửa. |\n| Tôi thử ba lần rồi nhưng vẫn **chưa mở được** cửa. | Đến lúc nói, việc mở cửa chưa thành công. |\n| Năm nay, tôi **không được thưởng**. | Tôi không nhận phần thưởng trong năm nay. |\n\n**Chưa làm được** để ngỏ khả năng đạt kết quả về sau, nhưng không bảo đảm rằng kết quả chắc chắn sẽ đến.\n\n:::warning\nKhông đổi “Tôi **không mở được** cửa vì khóa hỏng” thành “Tôi **không được mở** cửa” nếu muốn giữ nguyên ý. Câu sau thường được hiểu là không có sự cho phép.\n\nCũng không nên kết luận rằng mọi cụm **không được** đều diễn đạt lệnh cấm: “Tôi không được thưởng” nói về việc không nhận phần thưởng.\n:::\n\n## 6. Cách kiểm tra khi đọc và viết\n\n1. **Xác định vai trò của chủ ngữ:** người thực hiện hành động hay người tiếp nhận điều gì?\n2. **Xem phần đi sau được:** một vật, một lợi ích, hay một hành động?\n3. **Tìm ngữ cảnh:** kết quả đã đạt, điều kiện giả định, sự cho phép hay cơ hội?\n4. **Kiểm tra phủ định:** không có khả năng, chưa đạt kết quả, không được phép hay không nhận được điều gì?\n\nGhi nhớ: **làm được** có thể nói về kết quả hoặc khả năng; **được nhận điều gì, được ai giúp, được làm gì** thể hiện những quan hệ khác nhau. Hãy đọc cả câu, không gán một nghĩa cố định cho mọi trường hợp có **được**.","vi","B2",116,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06dc-7bdb-96ec-1c02b564576f","Hiểu bị, được và cách trình bày sự tác động",false,0,6,"2026-10-23T15:32:05+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",2,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"bi-duoc-va-su-tac-dong-b2",[],[27,37],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-1706-7975-bc29-87200708d32d","GrammarExercise","01a16964-1706-7975-bc29-87200708d32d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-0893-727b-b5cd-78d177f58401","Làm được: kết quả thực tế hay khả năng?","Bạn hãy chọn cách hiểu phù hợp với cả câu và ngữ cảnh, không chỉ dựa vào vị trí của được.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b36d0e20-6f4d-4ef3-b4e1-1bcd984450df_hero.webp?v=1792769529",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-171d-7ce7-9c41-1ed4958568c1","01a16964-171d-7ce7-9c41-1ed4958568c1","Được: nhận điều gì, được phép hay bị hạn chế?","Bạn hãy chọn đáp án theo vai trò của chủ ngữ và hoàn cảnh giao tiếp. Chú ý phân biệt sự tiếp nhận, sự cho phép và phủ định.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b35535f0-d151-44db-9531-1c93f0d658e4_hero.webp?v=1792769529",null]