[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-nghia-vu-voi-phai-va-loi-khuyen-voi-nen":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-09c1-7d3d-b910-e91920fe7875":196,"exercise-list-path-vi-none":226},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":193,"readyImages":195},"01a16964-09c1-7d3d-b910-e91920fe7875","Nghĩa vụ với phải và lời khuyên với nên","nghia-vu-voi-phai-va-loi-khuyen-voi-nen","Phân biệt phải và nên để nói về nghĩa vụ và lời khuyên; dùng không phải, không nên và đặt câu phù hợp trong học tập, công việc, sinh hoạt hằng ngày.","## 1. Nói về việc bắt buộc và việc nên làm\n\nBạn dùng **phải** để nói một việc bắt buộc hoặc không thể tránh trong hoàn cảnh đó. Bạn dùng **nên** để khuyên ai làm một việc tốt hoặc có ích.\n\n:::example\n- Theo nội quy của lớp, học viên **phải** đến đúng giờ. → Đây là yêu cầu của lớp.\n- Để có thời gian ôn bài, bạn **nên** đến sớm một chút. → Đây là lời khuyên.\n:::\n\n## 2. Đặt phải và nên trước hành động\n\nCấu trúc thường dùng là: **người làm + phải \u002F nên + hành động**.\n\n| Ý muốn nói | Cấu trúc | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| Việc bắt buộc | **phải + hành động** | Nhân viên **phải đeo** thẻ khi làm việc. |\n| Lời khuyên | **nên + hành động** | Bạn **nên mang** nước khi đi bộ đường dài. |\n\n**Phải** và **nên** không đổi theo người làm hoặc thời gian. Có thể thêm thời gian vào câu:\n\n- Hôm nay, tôi **phải nộp** bài.\n- Ngày mai, chúng ta **nên đi** sớm.\n\n## 3. Chọn theo tình huống\n\nCùng một hành động có thể đi với **phải** hoặc **nên**, nhưng ý nghĩa khác nhau.\n\n:::example\n**Tình huống:** Lan nói chuyện với Minh, một người bạn cùng lớp.\n\n- Lan: Ngày mai có bài kiểm tra. Cậu **nên mang** thêm một chiếc bút. → Lan đưa ra lời khuyên để Minh có bút dự phòng.\n- Lan: Cô giáo yêu cầu dùng bút mực. Cậu **phải mang** bút mực. → Lan nhắc Minh về yêu cầu của cô giáo.\n:::\n\n**Phải** cũng dùng khi hoàn cảnh khiến một việc trở nên cần thiết, không chỉ khi có nội quy:\n\n“Tôi bị hỏng xe nên tôi **phải đi** bộ về nhà.”\n\n:::note\nTrong câu trên, **nên** ở giữa hai vế có nghĩa là *vì thế*, không phải lời khuyên. **Phải đi bộ** nói về việc cần làm trong hoàn cảnh xe hỏng.\n:::\n\nKhi đưa lời khuyên thông thường, **nên** nhẹ hơn **phải**. “Bạn phải nghỉ ngơi” mạnh hơn “Bạn nên nghỉ ngơi”.\n\n## 4. Phân biệt không phải và không nên\n\n| Cách nói | Ý nghĩa trong ngữ cảnh | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| **không phải + hành động** | Không bắt buộc làm | Chủ nhật là ngày nghỉ của tôi. Tôi **không phải đi làm**. |\n| **không nên + hành động** | Khuyên tránh làm | Bạn **không nên uống** cà phê vào buổi tối nếu khó ngủ. |\n\n:::warning\n**Không phải làm** không có nghĩa là bị cấm làm. **Không nên làm** là lời khuyên tránh làm, không tự nó nói lên một lệnh cấm.\n\n“Ngày mai em không phải nộp bài” nghĩa là ngày mai không bắt buộc nộp. Nếu muốn khuyên em chưa nộp vì bài còn lỗi, có thể nói: “Bài còn nhiều lỗi. Em **không nên nộp** ngay.”\n:::\n\n## 5. Ghi nhớ khi đặt câu\n\n1. Có yêu cầu hoặc hoàn cảnh bắt buộc? Dùng **phải**.\n2. Muốn khuyên làm một việc có ích? Dùng **nên**.\n3. Không bắt buộc làm? Dùng **không phải + hành động**.\n4. Muốn khuyên tránh một việc? Dùng **không nên + hành động**.\n\n**Phải** nói về sự bắt buộc; **nên** đưa ra lời khuyên. Hãy chọn theo tình huống, không chỉ theo hành động.","vi","A2",66,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06ab-7aac-afda-b3c92b8391df","Khuyên, ngăn và đề nghị cùng làm",false,0,11,"2026-10-23T15:32:06+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",4,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":44},"01a16964-5597-7ee6-8e05-ef385ad99c2c",[26,56,75,91,106,126,150,164,174],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":45},"01a16964-5597-7f46-8e05-ef385b56d8fe",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":32,"audio":16},"01a16964-32ac-77ae-91fb-af7528d05fd3","phải",10,[33,39,46,51],{"id":34,"partOfSpeech":35,"definition":36,"exampleSentences":37,"isPrimary":16,"meaningOrder":38},"01a169e7-b57f-709a-a460-9d963a0e2558","ADJECTIVE","Ở bên tay phải, phía đối diện với bên trái.","Hãy rẽ phải ở ngã tư phía trước.\nTôi viết bằng tay phải.\nNhà hàng nằm ở bên phải con đường.",3,{"id":40,"partOfSpeech":41,"definition":42,"exampleSentences":43,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b57f-7006-a460-9d96398276a7","MODAL_VERB","Từ chỉ sự bắt buộc, cần thiết: cần làm việc gì đó, không thể không làm.","Tôi phải đi làm lúc bảy giờ sáng.\nBạn phải làm bài tập trước khi đi chơi.\nTrẻ em phải đến trường mỗi ngày.",true,1,{"id":47,"partOfSpeech":35,"definition":48,"exampleSentences":49,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b57f-7056-a460-9d9639ba70b0","Đúng, hợp với lẽ thường hoặc sự thật; trái với sai.","Anh nói rất phải, tôi đồng ý với anh.\nLàm người phải biết giúp đỡ người khác, đó là điều phải.\nCâu trả lời của em không phải.",2,{"id":52,"partOfSpeech":53,"definition":54,"exampleSentences":55,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a169e7-b57f-70de-a460-9d963a1b4ea5","VERB","Gặp, mắc phải hoặc chịu điều không hay (thường dùng với điều bất lợi).","Hôm qua tôi phải cơn mưa lớn trên đường về nhà.\nAnh ấy phải một cú ngã đau.\nCô ấy phải bệnh nên nghỉ làm.",{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":50},"01a16964-5597-7f7a-8e05-ef385b5bb2b7",{"id":59,"word":60,"frequency":31,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":61,"audio":16},"01a16964-3297-78fe-b07f-1d4926ef2789","nên",[62,66,71],{"id":63,"partOfSpeech":41,"definition":64,"exampleSentences":65,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b57d-72fb-97dd-0d261f6c4274","Dùng để khuyên bảo hoặc nói điều tốt, hợp lý, đáng làm; tương đương với \"should\" hoặc \"ought to\". Dạng phủ định là \"không nên\".","Bạn nên uống nhiều nước mỗi ngày.\nChúng ta không nên đi ngủ quá muộn.\nEm nên hỏi cô giáo nếu chưa hiểu bài.",{"id":67,"partOfSpeech":68,"definition":69,"exampleSentences":70,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b57d-733f-97dd-0d262021effd","CONJUNCTION","Từ nối đứng trước kết quả, chỉ điều xảy ra là hệ quả của nguyên nhân đã nêu; thường đi với \"vì\" hoặc \"do\", nghĩa là \"vì vậy, cho nên\".","Trời mưa to nên tôi ở nhà.\nVì anh ấy bị ốm nên hôm nay không đi làm.\nCon đường này rất đông nên chúng tôi đi đường khác.",{"id":72,"partOfSpeech":53,"definition":73,"exampleSentences":74,"isPrimary":16,"meaningOrder":38},"01a169e7-b57d-738f-97dd-0d26204f2120","Trở thành, đạt được kết quả tốt đẹp hoặc hình thành một điều gì đó, thường dùng trong các cách nói như \"nên người\", \"nên duyên\", \"nên thơ\".","Bố mẹ làm việc vất vả để con cái nên người.\nHai người quen nhau rồi nên duyên vợ chồng.\nCô ấy chăm chỉ học tập nên mới nên công việc tốt như hôm nay.",{"id":76,"vocabularyWord":77,"displayOrder":38},"01a16964-5598-7002-b4f8-ce8e8ec68f63",{"id":78,"word":79,"frequency":31,"level":80,"language":9,"partsOfSpeech":81,"audio":16},"01a16964-30c9-7f94-b235-1268b07def96","không phải","A1",[82,87],{"id":83,"partOfSpeech":84,"definition":85,"exampleSentences":86,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-afc0-714b-8d6b-1a42addb5412","PHRASE","Cụm từ dùng để phủ định một danh từ hoặc một câu khẳng định với \"là\", nghĩa là \"không đúng là\", \"chẳng phải là\". Cấu trúc: A không phải là B.","Tôi không phải là giáo viên, tôi là học sinh.\nĐây không phải sách của tôi.\nAnh ấy không phải người Việt Nam.",{"id":88,"partOfSpeech":84,"definition":89,"exampleSentences":90,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-afc0-7197-8d6b-1a42ae5d9900","Cụm từ dùng để nói rằng điều gì đó không đúng, không chính xác, thường để sửa lại hoặc phản bác ý kiến của người khác. Cũng dùng để trả lời \"Không phải.\" cho câu hỏi có \"phải không?\".","– Bạn là người Hàn Quốc phải không? – Không phải, tôi là người Nhật.\nKhông phải, bạn nhầm rồi.\nKhông phải tôi lấy cuốn sách đó.",{"id":92,"vocabularyWord":93,"displayOrder":21},"01a16964-5598-7026-b4f8-ce8e8f44e461",{"id":94,"word":95,"frequency":96,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":97,"audio":16},"01a16964-327f-72f8-a20a-cf1e5f4da020","không nên",8,[98,102],{"id":99,"partOfSpeech":84,"definition":100,"exampleSentences":101,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b57b-7161-9176-cc65e966c927","Cụm từ dùng để khuyên ai đó đừng làm một việc gì vì việc đó không tốt, không đúng hoặc có thể gây hại. Nghĩa là «không được khuyến khích làm».","Bạn không nên thức khuya trước ngày thi.\nTrẻ em không nên xem tivi quá nhiều.\nChúng ta không nên vứt rác ra đường.",{"id":103,"partOfSpeech":84,"definition":104,"exampleSentences":105,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b57b-71dd-9176-cc65e9f7077b","Cụm từ dùng để nói rằng một việc không phù hợp hoặc không hợp lẽ trong một hoàn cảnh nào đó, thường nói một cách nhẹ nhàng, lịch sự.","Ở nơi công cộng, anh không nên nói to như vậy.\nEm không nên nói thế với người lớn tuổi.\nMình không nên đến nhà người khác quá muộn.",{"id":107,"vocabularyWord":108,"displayOrder":125},"01a16964-5598-7046-b4f8-ce8e8fd5228d",{"id":109,"word":110,"frequency":111,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":112,"audio":16},"01a16964-3206-7e35-9388-9be5323ae93f","đeo",7,[113,117,121],{"id":114,"partOfSpeech":53,"definition":115,"exampleSentences":116,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b3a0-76ef-884e-23f783eea827","Mang một vật trang sức hoặc phụ kiện lên người, như đeo kính, đeo nhẫn, đeo đồng hồ, đeo khẩu trang.","Mẹ tôi đeo một chiếc vòng vàng trên cổ tay.\nBạn nhớ đeo khẩu trang khi đến bệnh viện nhé.\nAnh ấy đeo kính nên trông rất lịch sự.",{"id":118,"partOfSpeech":53,"definition":119,"exampleSentences":120,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b3a0-7777-884e-23f784c44cc3","Mang một vật bằng cách móc hoặc treo lên vai, lên cổ hoặc bên hông, như đeo cặp, đeo túi, đeo súng.","Cậu bé đeo cặp sách đi học mỗi sáng.\nCô ấy đeo túi trên vai và bước ra khỏi nhà.\nNgười lính đeo súng đứng gác ở cổng.",{"id":122,"partOfSpeech":53,"definition":123,"exampleSentences":124,"isPrimary":16,"meaningOrder":38},"01a169e7-b3a0-77ef-884e-23f784e66877","Bám theo, theo mãi không rời hoặc cứ mang trong lòng một điều gì đó không dứt ra được (nghĩa bóng).","Đứa bé cứ đeo theo mẹ suốt ngày.\nNỗi buồn đó đeo đẳng anh ấy suốt nhiều năm.\nCon chó đeo theo tôi đến tận cổng trường.",5,{"id":127,"vocabularyWord":128,"displayOrder":149},"01a16964-5598-706a-b4f8-ce8e8ff5ff18",{"id":129,"word":130,"frequency":31,"level":80,"language":9,"partsOfSpeech":131,"audio":16},"01a16964-30db-710f-9c8e-ab044005b410","mang",[132,136,140,144],{"id":133,"partOfSpeech":53,"definition":134,"exampleSentences":135,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-afc2-7076-9682-c936f57085ad","Cầm, xách, đeo hoặc đưa một vật theo người để chuyển từ nơi này đến nơi khác.","Em mang sách đến trường mỗi ngày.\nAnh nhớ mang theo ô vì trời sắp mưa.\nMẹ mang cơm cho bố ở cơ quan.",{"id":137,"partOfSpeech":53,"definition":138,"exampleSentences":139,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-afc2-70c2-9682-c936f598b71b","Đeo hoặc xỏ vào người, vào chân, vào tay (như giày, dép, kính, găng tay).","Bé mang giày rồi chạy ra sân.\nÔng ngoại mang kính để đọc báo.\nTrời lạnh, con nhớ mang găng tay nhé.",{"id":141,"partOfSpeech":53,"definition":142,"exampleSentences":143,"isPrimary":16,"meaningOrder":38},"01a169e7-afc2-710a-9682-c936f6847913","Có, chứa hoặc gắn với một đặc điểm, tên gọi hay ý nghĩa nào đó.","Con đường này mang tên một nhà thơ.\nBức tranh mang ý nghĩa rất đặc biệt.\nCô ấy mang trong lòng một nỗi nhớ quê.",{"id":145,"partOfSpeech":146,"definition":147,"exampleSentences":148,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a169e7-afc2-7146-9682-c936f7811eff","NOUN","Cơ quan hô hấp của cá và một số động vật sống dưới nước, dùng để thở.","Cá thở bằng mang.\nMang cá tươi có màu đỏ hồng.\nBà chọn cá bằng cách xem mang còn đỏ hay không.",6,{"id":151,"vocabularyWord":152,"displayOrder":111},"01a16964-5598-7086-b4f8-ce8e90c0a4fd",{"id":153,"word":154,"frequency":111,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":155,"audio":16},"01a16964-32aa-7bc7-9bc1-5731b6ee1d04","nộp",[156,160],{"id":157,"partOfSpeech":53,"definition":158,"exampleSentences":159,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b57e-7cd7-b5d1-8773e5e8af73","Đưa giấy tờ, bài làm, hồ sơ hoặc đồ vật cho người hay cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận.","Em phải nộp bài tập cho cô giáo trước thứ sáu.\nChị ấy đã nộp hồ sơ xin việc ở công ty này.\nAnh nhớ nộp đơn trước năm giờ chiều nhé.",{"id":161,"partOfSpeech":53,"definition":162,"exampleSentences":163,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b57e-7d1f-b5d1-8773e6b0e32a","Trả tiền hoặc khoản phải đóng cho nhà nước, tổ chức hay cơ quan theo quy định.","Mỗi năm gia đình tôi nộp thuế một lần.\nSinh viên cần nộp học phí vào đầu học kỳ.\nÔng ấy bị phạt và phải nộp tiền ở ngân hàng.",{"id":165,"vocabularyWord":166,"displayOrder":96},"01a16964-5598-70a6-b4f8-ce8e917e77ad",{"id":167,"word":168,"frequency":111,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":169,"audio":16},"01a16964-329f-7e5c-bcb5-cfba0270a0b1","nghỉ ngơi",[170],{"id":171,"partOfSpeech":53,"definition":172,"exampleSentences":173,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b57d-7edb-97dd-0d262a9d9bbe","Tạm ngừng làm việc hoặc hoạt động để cơ thể và đầu óc được thư giãn, lấy lại sức.","Sau một tuần làm việc mệt mỏi, cuối tuần tôi ở nhà nghỉ ngơi.\nBác sĩ dặn bà tôi phải nghỉ ngơi nhiều và không được làm việc nặng.\nCon đi học về rồi, vào phòng nghỉ ngơi một lát đi.",{"id":175,"vocabularyWord":176,"displayOrder":192},"01a16964-5598-70c2-b4f8-ce8e91840ad7",{"id":177,"word":178,"frequency":96,"level":80,"language":9,"partsOfSpeech":179,"audio":16},"01a16964-3179-75c1-8374-99794ead1a32","uống",[180,184,188],{"id":181,"partOfSpeech":53,"definition":182,"exampleSentences":183,"isPrimary":44,"meaningOrder":45},"01a169e7-b19b-7749-9a4a-61cdd71fdcb5","Đưa chất lỏng như nước, sữa, trà, cà phê vào cơ thể qua đường miệng.","Mỗi sáng tôi uống một ly sữa.\nBạn muốn uống trà hay uống cà phê?\nEm bé đang uống nước.",{"id":185,"partOfSpeech":53,"definition":186,"exampleSentences":187,"isPrimary":16,"meaningOrder":50},"01a169e7-b19b-7799-9a4a-61cdd7f976c4","Dùng thuốc bằng cách nuốt vào cơ thể.","Sau bữa ăn, bạn nhớ uống thuốc nhé.\nTôi bị đau đầu nên phải uống hai viên thuốc.\nMỗi ngày chị ấy uống vitamin một lần.",{"id":189,"partOfSpeech":53,"definition":190,"exampleSentences":191,"isPrimary":16,"meaningOrder":38},"01a169e7-b19b-77d9-9a4a-61cdd86ba7a4","Uống rượu, bia hoặc đồ uống có cồn (thường nói về việc nhậu nhẹt, tiệc tùng).","Tối nay anh ấy đi uống với bạn bè.\nBố tôi không uống rượu vì lý do sức khỏe.\nĐã lái xe thì không được uống bia.",9,{"name":15,"slug":194,"language":9},"nghia-vu-loi-khuyen-de-nghi-a2",[],[197,207,213,220],{"@id":198,"@type":199,"id":200,"grammarPage":201,"title":202,"instructions":203,"displayOrder":17,"type":204,"questionCount":205,"blankCount":205,"isCompleted":16,"ogImageUrl":206},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2208-7b70-9e5e-2c6938e9365a","GrammarExercise","01a16964-2208-7b70-9e5e-2c6938e9365a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-09c1-7d3d-b910-e91920fe7875","Yêu cầu hay lời khuyên?","Bạn chọn phương án đúng với ý muốn nói hoặc cấu trúc được yêu cầu trong mỗi câu.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fcf960de-52e2-441a-bcb1-3e1f4921f5f2_hero.webp?v=1792769532",{"@id":208,"@type":199,"id":209,"grammarPage":201,"title":210,"instructions":211,"displayOrder":45,"type":204,"questionCount":205,"blankCount":205,"isCompleted":16,"ogImageUrl":212},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2220-7308-913e-d0ddfce19d17","01a16964-2220-7308-913e-d0ddfce19d17","Không bắt buộc hay khuyên tránh?","Bạn chọn cách nói hoặc ý nghĩa phù hợp với ngữ cảnh. Chú ý phân biệt không bắt buộc với lời khuyên tránh làm.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b8e3dd83-3756-4f4f-996a-946bea22de3c_hero.webp?v=1792769532",{"@id":214,"@type":199,"id":215,"grammarPage":201,"title":216,"instructions":217,"displayOrder":50,"type":218,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":219},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2237-7ee4-b162-68448620211a","01a16964-2237-7ee4-b162-68448620211a","Phải và nên: phân biệt ý nghĩa","Bạn chạm vào từng thẻ, rồi chạm vào cột phù hợp. Hãy xếp tất cả các thẻ.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_56b2cc8a-d303-46a7-9607-01a5415ede93_hero.webp?v=1792769532",{"@id":221,"@type":199,"id":222,"grammarPage":201,"title":223,"instructions":224,"displayOrder":38,"type":218,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":225},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-223e-77bb-ac94-80e53b76a161","01a16964-223e-77bb-ac94-80e53b76a161","Không phải và không nên: hiểu đúng lời nói","Bạn đọc yêu cầu, chạm vào từng thẻ rồi chạm vào cột đúng với ý nghĩa của thẻ.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_90416129-4b78-45ba-b049-0cc9a98abf48_hero.webp?v=1792769532",null]