[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-nguyen-am-doi-va-cach-dat-dau-thanh":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-09c6-7a0a-b17e-4b510b2d0f1f":22,"exercise-list-path-vi-none":56},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a16964-09c6-7a0a-b17e-4b510b2d0f1f","Nguyên âm đôi và cách đặt dấu thanh","nguyen-am-doi-va-cach-dat-dau-thanh","Nhận biết ba nguyên âm đôi iê, uô, ươ và các cách viết ia, ua, ưa; luyện đặt dấu thanh qua ví dụ quen thuộc, phân biệt dấu thanh với dấu phụ của chữ.","Khi viết **mía, lúa, cửa** hoặc **tiếng, muốn, tưởng**, bạn đặt dấu thanh ở chữ nào? Bạn sẽ nhận biết ba nguyên âm đôi thường gặp, các cách viết của chúng và vị trí đặt dấu thanh.\n\n## 1. Ba nguyên âm đôi thường gặp\n\nNguyên âm đôi có cách phát âm chuyển từ phần đầu sang phần sau trong cùng một tiếng. Không đọc hai phần thành hai tiếng riêng.\n\nBài này lấy giọng Hà Nội làm mốc phát âm. Ba nguyên âm đôi được gọi theo các cách viết **iê, uô, ươ**. Chúng còn có những cách viết khác.\n\n:::note\nỞ một số giọng miền Nam, nguyên âm đôi trong các tiếng như **muốn, nước** có thể được phát âm khác giọng Hà Nội; cách viết và quy tắc đặt dấu thanh vẫn giữ nguyên.\n:::\n\n| Nguyên âm đôi | Các cách viết thường gặp | Ví dụ |\n| --- | --- | --- |\n| **iê** | **ia, iê, yê** | mía, tiếng, yến |\n| **uô** | **ua, uô** | lúa, muốn |\n| **ươ** | **ưa, ươ** | cửa, tưởng |\n\n:::note\nKhông phải cứ có hai chữ nguyên âm đứng cạnh nhau là có một trong ba nguyên âm đôi này. Chẳng hạn, **ai** trong **mai** không thuộc nhóm **iê, uô, ươ** đang học.\n:::\n\n## 2. Cách viết ia, ua, ưa\n\nTrong các tiếng như **chia, mua, mưa**, không có âm cuối đứng sau nguyên âm đôi. Các cách viết thường gặp là **ia, ua, ưa**.\n\nVới ba cách viết này, đặt dấu thanh ở **chữ thứ nhất**: **i, u, ư**, không đặt ở **a**.\n\n| Cách viết | Chữ nhận dấu thanh | Ví dụ có dấu thanh |\n| --- | --- | --- |\n| **ia** | **i** | mía, đĩa |\n| **ua** | **u** | lúa, múa |\n| **ưa** | **ư** | cửa, sữa |\n\n:::warning\nTrong **qua, quá, quà**, chữ **u** đi với **q**, không tạo thành nguyên âm đôi **ua**. Trong **gia, già, giá**, chữ **i** thuộc **gi**, không tạo thành nguyên âm đôi **ia**. Vì vậy, khi có dấu thanh, dấu nằm trên **a**.\n\nSo sánh: **mùa – quà**, **mía – già**. Viết **quá, già**, không viết *qúa, gìa*.\n:::\n\n:::example\n- Em bé thích **múa**.\n- Mẹ đặt chiếc **đĩa** lên bàn.\n- Nam mở **cửa**.\n\nTrong **múa**, dấu sắc nằm trên **u**. Trong **đĩa**, dấu ngã nằm trên **i**. Trong **cửa**, dấu hỏi nằm trên **ư**.\n:::\n\n## 3. Cách viết iê, uô, ươ\n\nKhi có âm cuối đứng sau, ba nguyên âm đôi thường được viết là **iê, uô, ươ**. Trong những tiếng dưới đây, phần đứng sau là **ng, n, c**.\n\nĐặt dấu thanh ở **chữ thứ hai** của nguyên âm đôi: **ê, ô, ơ**.\n\n| Cách viết | Chữ nhận dấu thanh | Ví dụ | Phần đứng sau |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **iê** | **ê** | tiếng | ng |\n| **uô** | **ô** | muốn | n |\n| **ươ** | **ơ** | nước | c |\n\n:::example\n- Lan nói **tiếng** Việt.\n- Tôi **muốn** uống trà.\n- Trong cốc có **nước**.\n\nSo sánh vị trí dấu thanh: **mía – tiếng**, **lúa – muốn**, **cửa – tưởng**.\n:::\n\n## 4. Chú ý cách viết với y\n\nNguyên âm đôi **iê** còn có cách viết với **y**. Khi có âm cuối, viết **yê** thay cho **iê** nếu tiếng không có phụ âm đầu, như **yên, yêu**, hoặc nếu nguyên âm đôi đứng sau âm đệm viết bằng **u**, như **khuyên, quyển**. Trong **yêu**, chữ **u** ghi âm cuối. Khi có dấu thanh, dấu nằm ở **ê**.\n\n- **yến**: dấu sắc ở **ê**.\n- **yếu**: dấu sắc ở **ê**, không ở **y** hay **u**.\n- **quyển**: dấu hỏi ở **ê**, không ở **u** hay **y**.\n\nTrong **khuya**, nguyên âm đôi này được viết là **ya**, với **u** đứng trước. Đây là cách viết cần nhớ riêng; không đổi **khuya** thành *khuia*.\n\n:::tip\nKhông chỉ đếm các chữ nguyên âm. Hãy tìm đúng cách viết của nguyên âm đôi. Ví dụ, trong **quyển**, phần **yê** giúp bạn xác định chữ nhận dấu thanh là **ê**.\n:::\n\n## 5. Phân biệt dấu thanh và dấu phụ\n\nDấu phụ giúp tạo ra các chữ như **ê, ô, ơ, ư**. Dấu thanh được thêm vào để ghi thanh của tiếng. Hai loại dấu này có thể cùng xuất hiện trên một chữ.\n\n| Tiếng | Chữ có dấu phụ | Dấu thanh và vị trí |\n| --- | --- | --- |\n| **tiếng** | ê | Dấu sắc trên ê |\n| **muộn** | ô | Dấu nặng dưới ô |\n| **tưởng** | ư, ơ | Dấu hỏi trên ơ |\n| **sữa** | ư | Dấu ngã trên ư |\n\n:::warning\nTrong **tưởng**, cả **ư** và **ơ** đều có dấu phụ, nhưng chỉ **ơ** nhận dấu hỏi. Không bỏ dấu phụ khi thêm dấu thanh.\n\nThanh ngang không có dấu thanh: **mua, mưa, khuya** vẫn là những tiếng viết đầy đủ.\n:::\n\n## 6. Cách nhớ nhanh\n\nKhi viết một tiếng có nguyên âm đôi:\n\n1. Nhận ra cách viết của nguyên âm đôi.\n2. Với **ia, ua, ưa**, đặt dấu thanh ở chữ đầu: **mía, lúa, cửa**.\n3. Với **iê, yê, uô, ươ**, đặt dấu thanh ở **ê, ô, ơ**: **tiếng, yến, muốn, tưởng**.\n4. Giữ nguyên dấu phụ; nếu tiếng mang thanh ngang thì không thêm dấu thanh.\n\nNhớ theo cặp: **mía – tiếng**, **lúa – muốn**, **cửa – tưởng**.","vi","A2",38,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a16964-06b2-7e5d-a93f-535ba9870b52",false,0,4,"2026-10-23T15:32:06+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",[],[],[23,33,40,49],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2244-7bf9-84c9-b6157de9d07f","GrammarExercise","01a16964-2244-7bf9-84c9-b6157de9d07f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-09c6-7a0a-b17e-4b510b2d0f1f","Nhận biết nguyên âm đôi và chữ nhận dấu","Bạn chọn phương án đúng để nhận biết nguyên âm đôi và vị trí dấu thanh trong các từ đã viết.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_84a34d36-4c3e-4062-8f5e-5ea52f884b80_hero.webp?v=1792769532",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-225a-7eea-9cab-75b9be25c96b","01a16964-225a-7eea-9cab-75b9be25c96b","Chú ý qu, gi, y và dấu phụ","Bạn chọn đáp án đúng về cách viết, dấu thanh và dấu phụ. Chỉ xét chữ viết; bạn không cần nghe phát âm.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b8bb1435-716b-4791-815a-4ced555a2514_hero.webp?v=1792769532",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2272-79ae-bfdc-56f16d1896df","01a16964-2272-79ae-bfdc-56f16d1896df","Phân nhóm nguyên âm đôi và vị trí dấu thanh","Bạn chạm vào từng thẻ rồi chạm vào cột phù hợp. Chỉ xét chữ viết, không cần nghe phát âm.",2,"word_sort",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9adc77e7-1fe0-40af-b8b3-97dea326bda9_hero.webp?v=1792769532",{"@id":50,"@type":25,"id":51,"grammarPage":27,"title":52,"instructions":53,"displayOrder":54,"type":46,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":55},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-227a-77c8-b173-7e0ebdb292e6","01a16964-227a-77c8-b173-7e0ebdb292e6","Phân loại vị trí dấu thanh","Bạn chạm vào từng thẻ rồi chạm vào cột phù hợp. Phân biệt dấu thanh với dấu phụ tạo chữ nguyên âm.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_60860c10-a75c-4378-85ec-7d13f5b7ae87_hero.webp?v=1792769532",null]