[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-vi-tru-khi-va-neu-khong-ngoai-le-cua-dieu-kien":3,"grammar-exercises-by-page-01a16964-0ac9-7e3e-8b84-a5a05940a913":93,"exercise-list-path-vi-none":110},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":90,"readyImages":92},"01a16964-0ac9-7e3e-8b84-a5a05940a913","Trừ khi và nếu không: ngoại lệ của điều kiện","tru-khi-va-neu-khong-ngoai-le-cua-dieu-kien","Phân biệt trừ khi và nếu không để nêu ngoại lệ, diễn đạt điều kiện phủ định, nối lời nhắc với hậu quả và tránh làm thay đổi ý khi viết lại câu.","**Trừ khi** nêu một ngoại lệ; **nếu không** có thể nêu điều kiện phủ định hoặc nối một lời nhắc với hậu quả. Bạn sẽ học cách phân biệt các cách dùng này và viết lại câu mà không làm thay đổi điều kiện được nói đến.\n\n## 1. Trừ khi: nêu ngoại lệ\n\nDùng **trừ khi** khi bạn muốn nói một việc sẽ xảy ra, một dự định được giữ nguyên hoặc một quy định được áp dụng, ngoài trường hợp đặc biệt được nêu sau đó.\n\n:::example\nNhóm tôi sẽ họp trực tiếp, **trừ khi có thông báo thay đổi**.\n\nDự định chính là họp trực tiếp. Thông báo thay đổi là ngoại lệ có thể làm dự định đó thay đổi.\n:::\n\nPhần sau **trừ khi** nêu một điều kiện, không khẳng định điều kiện ấy đã xảy ra hay chắc chắn sẽ xảy ra.\n\nĐặc biệt, việc xuất hiện ngoại lệ **không tự động bảo đảm kết quả ngược lại**. Trong ví dụ trên, nếu có thông báo thay đổi, nhóm có thể họp trực tuyến, đổi giờ hoặc hủy buổi họp; câu chưa nói rõ kết quả nào.\n\n## 2. Vị trí và cấu trúc\n\nNgoại lệ thường đứng sau ý chính, nhưng cũng có thể đứng đầu câu để được chú ý trước.\n\n| Cấu trúc | Ví dụ |\n| --- | --- |\n| Ý chính, **trừ khi** + điều kiện ngoại lệ | Tôi sẽ đến, **trừ khi phải làm thêm**. |\n| **Trừ khi** + điều kiện ngoại lệ, ý chính | **Trừ khi phải làm thêm**, tôi sẽ đến. |\n| **Nếu** + chủ ngữ + **không** + hành động, **thì** + kết quả | **Nếu tôi không phải làm thêm thì** tôi sẽ đến. |\n\nỞ hai câu đầu, người phải làm thêm được hiểu là **tôi**. Khi hai vế nói về hai người khác nhau, cần nêu rõ chủ ngữ để tránh hiểu nhầm:\n\n:::example\nLan sẽ gửi hồ sơ hôm nay, **trừ khi trưởng phòng yêu cầu sửa lại**.\n:::\n\nTrong văn viết, thường dùng dấu phẩy để tách phần ngoại lệ với **trừ khi**. Với câu điều kiện có **nếu**, từ **thì** có thể được lược bỏ nếu quan hệ giữa hai vế đã rõ.\n\n## 3. Nếu không: hai cách dùng cần phân biệt\n\n### Điều kiện phủ định được nói rõ\n\nTrong câu **Nếu Nam không đến thì chúng ta bắt đầu trước**, từ **không** phủ định hành động *đến*. Điều kiện là Nam không đến; kết quả là những người còn lại bắt đầu trước.\n\n**Nếu** và **không** không nhất thiết đứng liền nhau. Chủ ngữ có thể nằm giữa chúng:\n\n- **Nếu tôi không nhận được thư**, tôi sẽ gọi lại.\n- **Nếu không nhận được thư**, tôi sẽ gọi lại.\n\nỞ câu thứ hai, người không nhận được thư được hiểu là **tôi**, cũng là chủ ngữ của vế sau.\n\n### Nếu không thay cho điều kiện đã nhắc đến\n\nSau một yêu cầu, lời khuyên hoặc phương án, **nếu không** có thể mang nghĩa *nếu không làm như vừa nói* hoặc *nếu điều vừa nói không xảy ra*.\n\n:::example\nAnh nhớ gửi hồ sơ trước thứ Sáu; **nếu không, hồ sơ sẽ không được xét trong đợt này**.\n\nỞ đây, **nếu không** được hiểu là **nếu anh không gửi hồ sơ trước thứ Sáu**.\n:::\n\nCách dùng này thường xuất hiện trong lời nhắc hoặc cảnh báo. Hậu quả nằm ở vế sau, còn hành động bị phủ định phải được tìm trong câu trước.\n\n:::note\n**Nếu không** không phải lúc nào cũng báo hậu quả xấu: “Có phòng trống thì chúng ta họp ở đây; **nếu không, chúng ta họp trực tuyến**.” Vế sau chỉ nêu một phương án khác.\n:::\n\n## 4. Viết lại câu mà giữ đúng điều kiện\n\nTrong những ngữ cảnh phù hợp, có thể chuyển **ý chính, trừ khi có ngoại lệ** thành **nếu ngoại lệ không xảy ra thì ý chính**.\n\n| Câu với trừ khi | Câu với điều kiện phủ định |\n| --- | --- |\n| Chúng tôi sẽ đi bộ, **trừ khi trời mưa**. | **Nếu trời không mưa**, chúng tôi sẽ đi bộ. |\n| Cửa này luôn đóng, **trừ khi có người ra vào**. | **Nếu không có người ra vào**, cửa này luôn đóng. |\n\nHai cách diễn đạt gần nhau về điều kiện nhưng khác trọng tâm:\n\n- **Trừ khi** đặt một việc làm phương án thông thường rồi nêu ngoại lệ.\n- **Nếu… không…** đặt điều kiện phủ định làm điểm xuất phát để nói kết quả.\n\nKhông nên suy thêm điều mà câu chưa nói. “Nếu trời không mưa, chúng tôi sẽ đi bộ” không khẳng định rằng cứ trời mưa là chúng tôi chắc chắn không đi bộ.\n\n:::warning\nKhông thay **trừ khi** bằng **nếu không** rồi giữ nguyên toàn bộ phần còn lại.\n\n“Tôi sẽ đến, **trừ khi bận**” tương ứng với “**Nếu không bận**, tôi sẽ đến”.\n\n“Tôi sẽ đến; **nếu không, tôi sẽ gọi điện**” lại có nghĩa: nếu tôi không đến thì tôi sẽ gọi điện. Điều bị phủ định ở đây là **đến**, không phải **bận**.\n:::\n\n## 5. Chú ý câu có nhiều từ phủ định\n\n**Trừ khi** không bắt buộc phải đi với một vế khẳng định. Ý chính hoặc chính điều kiện ngoại lệ có thể chứa từ phủ định, tùy nghĩa cần diễn đạt.\n\n:::example\n**Không được vào kho, trừ khi có sự cho phép của quản lý.**\n\nQuy định chung là không được vào. Sự cho phép của quản lý là ngoại lệ được nêu.\n\n**Tôi sẽ nộp hồ sơ trực tuyến, trừ khi hệ thống không hoạt động.**\n\nPhương án thông thường là nộp trực tuyến. Ngoại lệ là hệ thống không hoạt động.\n:::\n\nỞ ví dụ thứ hai, nếu muốn viết lại bằng **nếu**, cách rõ ràng là: **Nếu hệ thống hoạt động, tôi sẽ nộp hồ sơ trực tuyến.** Không cần cố thêm **không** vào một điều kiện vốn đã phủ định.\n\n:::tip\nKhi gặp nhiều từ phủ định, hãy xác định riêng hai điều: **việc thông thường là gì** và **ngoại lệ là gì**. Đừng chỉ đếm số từ **không**.\n:::\n\n## 6. Tự kiểm tra trước khi dùng\n\n1. Muốn nêu một việc thông thường cùng ngoại lệ? Dùng **trừ khi**.\n2. Muốn nói kết quả khi một việc không xảy ra? Dùng **nếu… không…**, nêu rõ người hoặc việc liên quan khi cần.\n3. Muốn nối lời nhắc với hậu quả hoặc phương án khác? Có thể dùng **nếu không**, nhưng điều bị lược bỏ phải rõ.\n4. Khi viết lại câu, kiểm tra đúng phần bị phủ định và không tự thêm kết luận về điều sẽ xảy ra khi có ngoại lệ.","vi","B2",124,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a16964-06e0-74f8-8b1d-8cf5183364a8","Phân biệt giả định, ngoại lệ và điều kiện lặp lại",false,0,8,"2026-10-23T15:32:06+00:00","2026-10-23T19:16:08+00:00",2,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":39},"01a16964-59d1-7cac-868b-3ada7e7e16bd",[26,41,57,69],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":40},"01a16964-59d1-7d0c-868b-3ada7e883af6",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":33,"audio":16},"01a16964-33f8-7311-9d81-c10bc40ec5dd","trừ khi",7,"B1",[34],{"id":35,"partOfSpeech":36,"definition":37,"exampleSentences":38,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a169e7-b909-7a01-b682-3139965551fa","CONJUNCTION","Từ nối dùng để nêu ra một điều kiện ngoại lệ: nếu điều kiện đó không xảy ra thì sự việc ở vế chính mới đúng hoặc mới xảy ra; có nghĩa là \"nếu không thì\", \"ngoại trừ trường hợp\".","Ngày mai tôi sẽ đi chơi, trừ khi trời mưa.\nTrừ khi bạn cố gắng hơn, nếu không bạn sẽ không đạt được kết quả tốt.\nCô ấy luôn đến đúng giờ, trừ khi bị kẹt xe.",true,1,{"id":42,"vocabularyWord":43,"displayOrder":21},"01a16964-59d1-7d40-868b-3ada7e8923c2",{"id":44,"word":45,"frequency":46,"level":32,"language":9,"partsOfSpeech":47,"audio":16},"01a16964-33cd-70a8-9106-5e3e89f1a716","nếu không",10,[48,53],{"id":49,"partOfSpeech":50,"definition":51,"exampleSentences":52,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a169e7-b906-7494-b4cf-92ddc210acb5","PHRASE","Dùng để đưa ra một lựa chọn khác, mang nghĩa \"hoặc nếu không thì\", khi điều trước đó không thể thực hiện được.","Tối nay mình đi xem phim, nếu không thì ở nhà nấu ăn cũng được.\nAnh có thể gọi điện cho cô ấy, nếu không thì nhắn tin cũng được.\nChúng ta đi bằng tàu hỏa, nếu không thì đi xe khách vậy.",{"id":54,"partOfSpeech":36,"definition":55,"exampleSentences":56,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a169e7-b906-744c-b4cf-92ddc166a266","Dùng để nêu ra điều sẽ xảy ra hoặc hậu quả không tốt trong trường hợp điều vừa nói trước đó không xảy ra hoặc không được thực hiện; có nghĩa gần như \"nếu không thì\", \"bằng không\".","Em phải học bài chăm chỉ, nếu không em sẽ thi trượt.\nBạn nên đi ngay bây giờ, nếu không sẽ lỡ chuyến xe cuối cùng.\nHãy mặc áo ấm vào, nếu không bạn sẽ bị cảm lạnh.",{"id":58,"vocabularyWord":59,"displayOrder":68},"01a16964-59d1-7d64-868b-3ada7ed2d09f",{"id":60,"word":61,"frequency":46,"level":62,"language":9,"partsOfSpeech":63,"audio":16},"01a16964-3298-7912-b028-80e889faae73","nếu","A2",[64],{"id":65,"partOfSpeech":36,"definition":66,"exampleSentences":67,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a169e7-b57d-7497-97dd-0d2621349634","Từ dùng để nêu một điều kiện hoặc giả thiết; nếu điều đó xảy ra hoặc đúng thì có kết quả được nói đến ở vế sau.","Nếu ngày mai trời mưa, chúng ta sẽ ở nhà.\nNếu bạn cần giúp đỡ, hãy gọi cho tôi.\nTôi sẽ mua chiếc áo này nếu nó rẻ hơn một chút.",3,{"id":70,"vocabularyWord":71,"displayOrder":89},"01a16964-59d1-7d84-868b-3ada7fc69a86",{"id":72,"word":73,"frequency":46,"level":62,"language":9,"partsOfSpeech":74,"audio":16},"01a16964-32c4-7991-9cf5-8408803835e4","thì",[75,79,84],{"id":76,"partOfSpeech":36,"definition":77,"exampleSentences":78,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a169e7-b581-72be-9208-79188fad069f","Từ nối đứng trước vế chỉ kết quả hoặc hệ quả, dùng sau vế chỉ điều kiện, giả thiết hoặc thời gian (nếu... thì..., khi... thì...).","Nếu trời mưa thì chúng ta sẽ ở nhà.\nKhi nào bạn rảnh thì gọi cho tôi nhé.\nAnh ấy mà đến thì tôi sẽ báo cho em biết.",{"id":80,"partOfSpeech":81,"definition":82,"exampleSentences":83,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a169e7-b581-7306-9208-791890080f01","PARTICLE","Từ đứng sau chủ ngữ hoặc thành phần được nêu làm chủ đề, dùng để nhấn mạnh, đối chiếu hoặc tách chủ đề khỏi phần nói về nó.","Tôi thì thích cà phê, còn chị ấy thì thích trà.\nHôm nay thì trời đẹp, nhưng hôm qua mưa suốt.\nMón này thì ngon thật.",{"id":85,"partOfSpeech":86,"definition":87,"exampleSentences":88,"isPrimary":16,"meaningOrder":68},"01a169e7-b581-7346-9208-7918901dc06f","ADJECTIVE","Ở tuổi còn trẻ, đang độ xuân xanh, thường dùng trong cụm \"đang thì\" hoặc \"xuân thì\" (nghĩa văn chương, ít dùng).","Cô ấy đang độ xuân thì, ai cũng khen xinh đẹp.\nTuổi xuân thì trôi qua rất nhanh.\nÔng bà thường nhắc con cháu hãy biết quý trọng thời xuân thì.",4,{"name":15,"slug":91,"language":9},"cac-quan-he-dieu-kien-b2",[],[94,104],{"@id":95,"@type":96,"id":97,"grammarPage":98,"title":99,"instructions":100,"displayOrder":17,"type":101,"questionCount":102,"blankCount":102,"isCompleted":16,"ogImageUrl":103},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2be7-79ce-be5d-62d16aa7aee0","GrammarExercise","01a16964-2be7-79ce-be5d-62d16aa7aee0","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16964-0ac9-7e3e-8b84-a5a05940a913","Nhận diện ngoại lệ và điều kiện phủ định","Bạn hãy chọn phương án phù hợp với ý nghĩa hoặc yêu cầu đã nêu trong mỗi câu.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_893c37cb-5ac9-4dc2-9aa3-0a5006f4c0fa_hero.webp?v=1792769534",{"@id":105,"@type":96,"id":106,"grammarPage":98,"title":107,"instructions":108,"displayOrder":40,"type":101,"questionCount":102,"blankCount":102,"isCompleted":16,"ogImageUrl":109},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16964-2bfd-7c0e-b750-4479ae405112","01a16964-2bfd-7c0e-b750-4479ae405112","Viết lại điều kiện và kiểm tra phạm vi phủ định","Bạn hãy chọn cách diễn đạt giữ đúng điều kiện hoặc cách hiểu được câu đã cho hỗ trợ; đừng suy thêm kết quả chưa được nói đến.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d4e15529-58ac-481d-94e9-59f8dbd8c08f_hero.webp?v=1792769534",null]