Constructies beoordelen en zorgvuldig redigeren

Question 1

Kies de volgorde die past bij de gewone standaardlezing: ‘De technicus vertelde dat hij de storing _____.’

Options: verhelpen had willen, had willen verhelpen, had verhelpen willen

Question 2

Een regionale spreker zegt: ‘Ik bleef thuis omdat ik niet vertrekken kon.’ De volgorde vertrekken kon _____.

Options: is overal fout omdat een infinitief nooit vóór een modaal werkwoord staat, bewijst dat elke zelfstandige infinitief in een lange groep vrij verplaatsbaar is, komt regionaal voor en bewijst geen vrije volgorde in langere infinitiefgroepen

Question 3

Bij krijgen zijn ‘te verwerken zal krijgen’, ‘zal te verwerken krijgen’ en ‘zal krijgen te verwerken’ mogelijk. Daaruit volgt dat _____.

Options: de volledige werkwoordcombinatie moet worden onderzocht; deze vrijheid geldt niet overal, elke groep met te altijd dezelfde drie plaatsingsmogelijkheden heeft, tussenplaatsing met te ook bij krijgen per definitie niet-standaardtalig is

Question 4

Een redacteur wil te maken wilde hebben automatisch vervangen door wilde hebben te maken, met behoud van dezelfde betekenis. Dat is _____.

Options: altijd verantwoord: te maakt alle posities gelijkwaardig, niet verantwoord: lexicale selectie kan de tweede volgorde in die betekenis uitsluiten, noodzakelijk: te + infinitief mag nooit vóór wilde hebben staan

Question 5

De training is inmiddels voorbij. Vul de voltooide werkwoordgroep aan: ‘De spelers hebben na afloop nog een uur _____.’

Options: gemoeten wachten, moeten gewacht, moeten wachten

Question 6

Een verslag bevat ‘De wandelaar is tot de top kunnen klimmen’; een ander bevat ‘De wandelaar heeft tot de top kunnen klimmen’. Bij deze combinatie van beweging en kunnen is _____.

Options: zowel zijn als hebben mogelijk; de hele clusterconstructie telt mee, alleen hebben mogelijk omdat kunnen altijd zijn uitsluit, alleen zijn mogelijk omdat het bewegingswerkwoord de keuze volledig bepaalt

Question 7

Vergelijk ‘De pup kwam aangerend’ met ‘De pup kwam aanrennen’, beide als beschrijving van de manier van komen. Het deelwoord _____.

Options: is uitsluitend geschikt voor informele Belgische spreektaal, heeft relatief meer steun in het zuiden, zonder dat de infinitief daarmee fout is, drukt noodzakelijk een andere manier van bewegen uit dan de infinitief

Question 8

Met ‘De gast kwam pas na middernacht opdagen’ bedoelt de schrijver dat de gast toen pas verscheen. In deze vaste combinatie is _____.

Options: opgedaagd verplicht in verzorgde Belgische schrijftaal, opgedaagd altijd vrij uitwisselbaar met opdagen, opgedaagd geen gewoon deelwoordalternatief met dezelfde betekenis

Question 9

Een redacteur vervangt ‘Een gewonde vogel kwam aangedragen’ door ‘Een gewonde vogel kwam aandragen’. Bij zo’n ingreep moet zij vooral controleren _____.

Options: of constructie en perspectief veranderen, in plaats van alleen de vorm te vergelijken, of alle zuidelijke vormen zonder meer door noordelijke zijn vervangen, of elk deelwoord na komen verwijderd is, ongeacht de betekenis

Question 10

Twee partners zeggen dat ze al twintig jaar getrouwd zijn. Een redacteur bespreekt zijn getrouwd als alternatief voor die voortgezette toestand. De juiste beoordeling is: _____.

Options: alleen zijn getrouwd kan een voortgezette toestand uitdrukken, getrouwd zijn is het gebruikelijkst; zijn getrouwd wordt ook breed aanvaard, vooral in Nederland, zijn getrouwd is voor deze toestand overal onaanvaardbaar

Question 11

In ‘dat de poort gisteren door een monteur is gerepareerd’ introduceert door een monteur een concrete handeling met een uitvoerder. Dat ondersteunt _____.

Options: uitsluitend een naamwoordelijke lezing omdat er is staat, een algemene regel dat elk deelwoord na zijn een bijvoeglijk naamwoord is, een passieve werkwoordelijke lezing, niet uitsluitend een duurzame eigenschap

Question 12

Een Belgische jurist gebruikt een heldere standaardvariant met tussenplaatsing. De tekst is voor lezers in beide landen. Een lange passage klinkt wel zwaar. Het passende redactieadvies is: _____.

Options: behoud begrijpelijke regionale vormen; herschrijf waar nodig en controleer actor, modaliteit en tijdsbereik, vervang alle Belgische patronen als grammaticale fouten en geef helderheid pas daarna aandacht, harmoniseer alle clusters mechanisch en neem aan dat betekenis en afhankelijkheden gelijk blijven