Üslup amacıyla söz dizimi beklentilerini değiştirme —
Bağlama uygun anlam.

Question 1

Bir eleştirmen, Türkçede bütün bağlamlar için tek bir tarafsız sözcük sırası bulunduğunu savunuyor. Dersteki ölçüte göre bu görüş _____.

Options: yaygın diziliş ile söylemde beklenen dizilişi birbirine karıştırır, tonlama hesaba katılmadığında geçerlidir; önceki cümleler yalnızca sözcüklerin anlamını etkiler, edebî metinler dışında geçerlidir; bilgi veren metinlerde önceki söylem sıra beklentisini değiştirmez

Question 2

Bir romanda “Ayrıldım o şehirden, bir daha dönmemek üzere” cümlesi, anlatıcının geçmişle hesaplaşmasının ardından geliyor. Bu cümle için en doğru değerlendirme şudur: _____.

Options: Şehir adı yüklemden sonra geldiği için karşıtlığın odağıdır; önceki anlatı yalnızca hangi şehrin dışlandığını belirler, Önce ayrılma bildirilir, ardından yer ve amaç verilir; geçmişle kopuş yorumu önceki anlatıyla kurulur, Yüklemle başlayan sıra kopuşu bildirir; bağlam bu sabit anlamın ne kadar güçlü duyulacağını belirler

Question 3

Kısa bir teslim duyurusundaki “Gönderdik belgeleri, sabahın ilk saatlerinde” cümlesi dil bilgisine uygun bulunuyor; editör yine de gösterişli olduğunu düşünüyor. Bu iki değerlendirme _____.

Options: birlikte savunulamaz; dil bilgisine uygunluk kabul edildiğinde sıra tercihi üslup eleştirisinin dışında kalır, ancak zaman öbeğinin bağı belirsizse uzlaşır; bağ açıksa gösteriş eleştirisi için söz dizimsel gerekçe kalmaz, farklı soruları yanıtlar; kurulabilen bir cümle, duyurunun doğrudan bilgi verme amacını aksatabilir

Question 4

İlk cümle “Eski fotoğraflara gelince, onları ablam koruyor”; ikinci cümle ise “Ablam yenileri değil, eski fotoğrafları koruyor”. Buradaki ayrım şudur: _____.

Options: İlkinde koruma eylemi reddedilir; ikincisinde fotoğrafların sahibi sorulur, İlkinde fotoğraflar konu olarak sunulur; ikincisinde eski fotoğraflar yenilerle karşıtlanır, Her ikisinde de yalnızca koruyan kişinin kimliği karşıtlanır

Question 5

Yazılı açıklamada, “Ben müdürü aradım” cümlesindeki “ben” sözcüğünün karşıtlık vurgusuyla söylendiği ve “Başkası değil, ben” anlamının amaçlandığı belirtiliyor. Buna göre _____.

Options: özne, yüklemin hemen önünde bulunmasa da belirtilen karşıtlık vurgusuyla odaklanabilir, öznenin başta bulunması onu konu çerçevesine yerleştirir; belirtilen vurgu karşıtlığı müdüre aktarır, yüklem önündeki nesne karşıtlığın odağıdır; belirtilen vurgu aranan kişiyi diğer kişilerden ayırır

Question 6

Önceki paragraf boyunca aynı rapordan söz ediliyor. “İnceledim raporu” cümlesinde “raporu”, ayrı bir düzeltme tonlaması olmadan, bilinen bilgi olarak sürdürülüyor. Burada _____.

Options: sondaki nesne önceki paragraftaki raporun yerine başka bir belgeyi koyan düzeltme odağıdır, yüklem sonrası unsur geri plandaki bilgiyi taşıyabilir; konumu onu kendiliğinden en vurgulu unsur yapmaz, sondaki nesne raporu ilk kez söyleme sokar; önceki paragraf yalnızca inceleme eylemine hazırlık yapar

Question 7

Haberin ilk cümlesinde okur, nedenlerle karşılaşmadan kararın ne olduğunu öğrenmeli. Hangi düzenleme bu bilgi akışını sağlar? _____

Options: Belediye, mühendislerin uyarıları ve son ölçümler üzerine, geçidi kapattı., Mühendislerin uyarıları ve son ölçümler etkili oldu belediyenin geçidi kapatmasında., Belediye geçidi kapattı; mühendislerin uyarıları ve son ölçümler bu kararda etkili oldu.

Question 8

Bir anı yazarı üç paragraf boyunca sonucu erteliyor; sonunda yalnızca boş bardağı rafa koyduğunu söylüyor. Bu hareketin metinde özel bir önemi de kurulmamış. Başlıca üslup riski _____.

Options: hazırlığın vaat ettiği önemin son olayda bulunmaması ve bekleyişin okura karşılıksız gelmesidir, yüklemin sonda kalması yüzünden geciktirmenin oluşmaması; bu etkinin ancak devrik sırayla kurulabilmesidir, sonucun geç açıklanmasının onu zorunlu olarak karşıtlık odağına dönüştürmesi ve başka bir eylemi reddetmesidir

Question 9

“Herkes konuştu, herkes güldü, herkes dağıldı. Bir ben yerimden kalkamadım.” metnindeki son cümlenin etkisi _____.

Options: öznenin cümle başına alınmasının tek başına karşıtlık kurmasına; önceki tekrarların yalnızca arka plan vermesine dayanır, yüklemin cümle sonunda bulunmasının sonucu geciktirmesine; önceki tekrarların bu son yükleme bağlı bir hazırlık öbeği olmasına dayanır, tekrarlanan topluluk dizisinden tek kişiye ve olumsuz yükleme geçilerek beklenen devamın kırılmasına dayanır

Question 10

İki kişisel anlatıyı karşılaştırın: “Onu hemen tanıdım, çocukluk arkadaşımı.” / “Merdivenleri çıktım. Soluk soluğa.” Son bölümler arasındaki ayrım şudur: _____.

Options: İlkinde daha önce adı verilmeyen kişi belirginleşir; ikincisinde anlatıcının hareket sırasındaki hâli ayrıca sunulur, İlkinde virgül kişi öbeğini zorunlu olarak düzeltme odağı yapar; ikincisinde nokta son parçanın eylemle bağını kaldırır, İlkinde nesne bağı korunur; ikincisinde çekimli fiil bulunmadığından parça bağlam açık olsa da anlatım bozukluğudur

Question 11

Bir anıda okur önce işin tamamlandığını öğrensin, sonra çevrenin karanlığını ayrı bir durakta duyumsasın. Aynı olayı ve koşulu koruyan hangi düzenleme bu iki aşamayı kurar? _____

Options: Bütün gece mum ışığında çalıştık., Bütün gece çalıştık. Mum ışığında., Bütün gece çalıştık, mum ışığında.

Question 12

Bir yazar, soru ekini başka bir ögenin arkasına taşıdığı iki sürümü karşılaştırıyor. Değişikliğin yalnızca ritimle sınırlı kalıp kalmadığını sınamak için yapılması gereken _____.

Options: iki sürümde de yüklemin sonda kaldığını doğrulayarak sorunun aynı bilgiye yöneldiğini kabul etmektir, bağlamdaki kişiler aynıysa değişikliği ritimle sınırlı saymak, ancak kişiler değiştiğinde odağı yeniden incelemektir, iki soruya verilebilecek düzeltici yanıtları kurarak hangi seçeneklerin karşı karşıya getirildiğini belirlemektir