Jak uzasadnić ironię i ocenić jej ryzyko

Question 1

W notatce zachowało się tylko zdanie „Ale koteczek!”, bez informacji o sytuacji, tonie i adresacie. Analizując intencję, należy _____.

Options: rozpoznać pozorną czułość na podstawie powtórnego zdrobnienia, przyjąć szczery zachwyt na podstawie wykrzyknienia, pozostawić otwarte odczytanie czułe i ironiczne

Question 2

Reporter zapisuje: „Prezes nazwał stratę «problemikiem»”. Nie dodaje żadnej oceny ani informacji o jej skali. Wewnętrzny cudzysłów pozwala rozpoznać _____.

Options: przytoczenie określenia użytego przez prezesa, ironiczne odrzucenie oceny prezesa przez reportera, poparcie oceny prezesa wyrażone przez reportera

Question 3

Po odwołaniu wszystkich połączeń pasażer mówi zupełnie spokojnie: „Świetny rozkładzik, nigdzie nie dojedziemy”. Spokojnemu sposobowi mówienia towarzyszy tu _____.

Options: szczere łagodzenie oceny przez pochwałę organizacji, ironiczna pochwała podważona dalszą częścią wypowiedzi, bezpośrednia nagana bez posługiwania się pozornym uznaniem

Question 4

Dyrektor wcześniej nazwał wielki dług „problemikiem”. Księgowa, pokazując wezwanie do zapłaty, powtarza: „Ten pański problemik pochłonie roczny budżet”. Przede wszystkim podważa _____.

Options: własną wcześniejszą pewność siebie, kompetencje autora wezwania do zapłaty, wcześniejsze bagatelizowanie długu przez dyrektora

Question 5

Kierownik mówi do dorosłego pracownika przy całym zespole: „Geniuszku, znów nie umiesz wysłać pliku”, po czym dodaje: „Przecież żartuję”. Ta deklaracja _____.

Options: pozostawia publiczną ocenę kompetencji w treści wypowiedzi, przenosi cel drwiny z pracownika na samego kierownika, zastępuje ocenę osoby rzeczową wskazówką dotyczącą pliku

Question 6

Redaktorka chce wskazać błąd bez ironicznej oceny osoby. W zawodowej wiadomości najtrafniej napisze: _____.

Options: Nasz ekspercik nawet daty nie sprawdził, W drugim akapicie podano błędną datę; proszę ją poprawić, Geniuszku, kalendarz chyba cię przerósł

Question 7

Ktoś twierdzi: „Skoro «psisko» może być czułe, to «babsko» jest równie bezpiecznym serdecznym określeniem”. Taki wniosek _____.

Options: trafnie przenosi czułe nacechowanie między podobnymi formami, trafnie sprowadza różnicę między słowami do rozmiaru, pomija obraźliwe nacechowanie słowa „babsko”

Question 8

Wnuczka mówi serdecznie o babci „nasza babula”. W tej wypowiedzi forma „babula” wnosi _____.

Options: poufałość zgodną z ciepłym stosunkiem do babci, pogardę ukrytą pod pozorem rodzinnej bliskości, ironiczny dystans wobec przywołanej cudzej oceny

Question 9

Wolontariuszka głaszcze wielkiego, wystraszonego psa: „Biedna psina, tyle przeszła”. Z użytej nazwy można tu wnioskować o _____.

Options: małym rozmiarze jako przyczynie wyboru tej nazwy, współczuciu, a niekoniecznie o małym rozmiarze, ironicznej czułości podważonej opisem zachowania

Question 10

Uczeń układa szereg „pies — psina — psisko — psiarz” jako kolejne nazwy tego samego zwierzęcia. Ostatni element należy odrzucić, ponieważ _____.

Options: jest zgrubieniem nazwy psa, a szereg zawiera zdrobnienia, jest pogardliwą nazwą psa, a szereg zawiera formy czułe, nazywa człowieka związanego z psami, nie samo zwierzę

Question 11

W redakcji ktoś proponuje zamienić ironiczne „nosek” na „nochal”, twierdząc, że nacechowanie pozostanie identyczne. Należy odpowiedzieć, że _____.

Options: pomniejszenie ustąpi rubasznemu wyolbrzymieniu, choć ironia może pozostać, pomniejszenie zmieni się w neutralny opis, więc ironia straci podstawę, pomniejszenie zachowa swój charakter, zmieni się tylko jego intensywność

Question 12

W notatkach do analizy zapisano: „«Romansidło» zwykle deprecjonuje, «starucha» jest silnie negatywna; zatem każdy wyraz utworzony tymi przyrostkami musi być ironiczny”. Wniosek wymaga poprawy: _____.

Options: deprecjacja stanowi tu językowy dowód ukrytej pozornej pochwały, negatywne nacechowanie nie wystarcza do stwierdzenia ironii, silna ocena negatywna świadczy tu o dystansie wobec cudzych słów

Question 13

Wielki pies chowa się za opiekunem przed kocięciem. Opiekun głaszcze go i mówi: „Moje nieustraszone _____, nawet taki maluch cię przegania”.

Options: psina, psiarz, psisko

Question 14

Na karykaturze nos przesłania pół twarzy. Recenzent komentuje: „Artysta obdarzył modela takim subtelnym _____, że reszta twarzy ledwie się mieści”.

Options: nochalem, nochala, nochal