Αύξηση και τόνος στον αόριστο
Η αύξηση ε- και η θέση του τόνου στον αόριστο: πότε λέμε έγραψα, γράψαμε και μίλησα, με παραδείγματα και συχνά λάθη στην κλίση καθημερινών ρημάτων.
Τι προσέχουμε στον αόριστο
Λέμε έγραψα, αλλά γράψαμε· έπαιξα, αλλά παίξαμε. Στον αόριστο προσέχουμε την αρχή του ρήματος και τη θέση του τόνου. Εδώ θα δούμε πότε προσθέτουμε ε- και πώς τονίζουμε συχνούς τύπους όπως έγραψα, γράψαμε και μίλησα.
Το ε- που προσθέτουμε στην αρχή λέγεται αύξηση.
Χτες έγραψα ένα μήνυμα στην Άννα.
Το Σάββατο παίξαμε ποδόσφαιρο.
Το πρωί μίλησα με τη Μαρία.
Μετράμε τις συλλαβές από το τέλος
Σε πολλούς συχνούς αορίστους της ενεργητικής φωνής, όπως έγραψα, έπαιξα και μίλησα, ο τόνος βρίσκεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος. Μετράμε από δεξιά προς τα αριστερά.
| Τύπος | Συλλαβές | Συλλαβή που τονίζεται |
|---|---|---|
| έγραψα | έ-γρα-ψα | τρίτη από το τέλος |
| γράψαμε | γρά-ψα-με | τρίτη από το τέλος |
| μίλησα | μί-λη-σα | τρίτη από το τέλος |
| μιλήσαμε | μι-λή-σα-με | τρίτη από το τέλος |
Ο τόνος δεν μένει πάντα στην ίδια συλλαβή του ρήματος: μίλησα → μιλήσαμε.
Πότε βάζουμε την αύξηση ε-
Στα ρήματα όπως γράφω, παίζω και λύνω, προσθέτουμε ε- όταν ο τύπος χωρίς αυτό έχει μόνο δύο συλλαβές. Έτσι, ο τόνος μπορεί να πάει στην τρίτη συλλαβή από το τέλος: έ-γρα-ψα, έ-παι-ξα, έ-λυ-σα.
Στους τύπους γράψαμε, γράψατε, παίξαμε και λύσαμε υπάρχουν ήδη τρεις συλλαβές. Δεν χρειάζεται αύξηση.
| Πρόσωπο | γράφω → αόριστος | μιλάω → αόριστος |
|---|---|---|
| εγώ | έγραψα | μίλησα |
| εσύ | έγραψες | μίλησες |
| αυτός / αυτή / αυτό | έγραψε | μίλησε |
| εμείς | γράψαμε | μιλήσαμε |
| εσείς | γράψατε | μιλήσατε |
| αυτοί / αυτές / αυτά | έγραψαν | μίλησαν |
Το μίλησα έχει ήδη τρεις συλλαβές, γι’ αυτό δεν προσθέτουμε ε-. Το ίδιο συμβαίνει με τύπους όπως αγόρασα και διάβασα.
Μάθε μαζί δύο τύπους: έγραψα — γράψαμε, έπαιξα — παίξαμε, μίλησα — μιλήσαμε. Έτσι θυμάσαι και την αύξηση και τον τόνο.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Παραλλαγές και όρια του κανόνα
Στον πληθυντικό συναντάμε και τύπους με -ανε, κυρίως στον προφορικό λόγο:
- έγραψαν — γράψανε
- έπαιξαν — παίξανε
- μίλησαν — μιλήσανε
Και οι δύο τύποι κάθε ζευγαριού είναι σωστοί. Με το -ανε αλλάζει ο αριθμός των συλλαβών, γι’ αυτό ελέγχουμε ξανά την αύξηση και τον τόνο.
Τα παιδιά έπαιξαν στην αυλή.
Τα παιδιά παίξανε στην αυλή.
Η σημασία είναι ίδια. Στον δεύτερο τύπο δεν υπάρχει ε-.
Δεν προσθέτουμε ε- σε κάθε αόριστο. Συχνοί τύποι όπως πήγα, είδα και είπα μαθαίνονται χωριστά. Επίσης, ο κανόνας της τρίτης συλλαβής που βλέπουμε εδώ δεν ισχύει για όλους τους αορίστους: λέμε, για παράδειγμα, χάρηκα αλλά χαρήκαμε.
Συχνά λάθη και σύντομος έλεγχος
Στην κοινή νέα ελληνική γράφουμε:
- ✓ Χτες έγραψα ένα γράμμα. Όχι: ✗ Χτες γράψα ένα γράμμα.
- ✓ Εμείς γράψαμε ένα γράμμα. Όχι: ✗ Εμείς εγράψαμε ένα γράμμα.
- ✓ Μιλήσαμε με την Άννα. Όχι: ✗ Μίλησαμε με την Άννα.
Προσέχουμε τόσο την αύξηση όσο και τη θέση του τόνου.
Για τα ρήματα αυτού του μαθήματος:
- Βρες το πρόσωπο: εγώ, εμείς, εσείς κτλ.
- Μέτρησε τις συλλαβές από το τέλος.
- Έλεγξε αν χρειάζεται ε-: έγραψα, αλλά γράψαμε.
- Βάλε τον τόνο στη σωστή θέση: μίλησα, αλλά μιλήσαμε.
Θυμήσου τα ζευγάρια: έγραψα — γράψαμε, έπαιξα — παίξαμε, μίλησα — μιλήσαμε.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
4 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 4 words and review them later.
Αύξηση και τόνος στον αόριστο
4 wordsLast updated October 12, 2026