Η άρνηση με δεν.

Με το δεν λέμε ότι κάτι δεν ισχύει ή ότι κάποιος δεν κάνει κάτι. Θα δούμε τη θέση του πριν από το ρήμα, τη χρήση με το είμαι και τη διαφορά από το όχι.

1.Από το ναι στο δεν

Δες πώς αλλάζει το νόημα:

Η πρόταση «Πίνω καφέ» είναι καταφατική. Η πρόταση «Δεν πίνω καφέ» είναι αρνητική: λέει το αντίθετο.

2.Η θέση του δεν

Στις απλές προτάσεις εδώ, βάζουμε το δεν πριν από το ρήμα. Το ρήμα δείχνει τι κάνουμε, για παράδειγμα: μένω, μιλάω, δουλεύω.

Καταφατική πρόταση	Αρνητική πρόταση
Μένω στην Αθήνα.	Δεν μένω στην Αθήνα.
Μιλάς ελληνικά.	Δεν μιλάς ελληνικά.
Η Μαρία δουλεύει σήμερα.	Η Μαρία δεν δουλεύει σήμερα.
Έχουμε αυτοκίνητο.	Δεν έχουμε αυτοκίνητο.

Το δεν δεν αλλάζει. Το ρήμα κρατά τον τύπο του: μιλάς → δεν μιλάς, έχουμε → δεν έχουμε.

Μπορούμε να πούμε ποιος κάνει κάτι ή να μην το πούμε, όταν είναι σαφές:

• Εγώ δεν μένω εδώ.
• Δεν μένω εδώ.

3.Το δεν με το είμαι

Χρησιμοποιούμε το δεν και με το ρήμα είμαι.

Πρόσωπο	Άρνηση
εγώ	δεν είμαι
εσύ	δεν είσαι
αυτός / αυτή / αυτό	δεν είναι
εμείς	δεν είμαστε
εσείς	δεν είστε
αυτοί / αυτές / αυτά	δεν είναι

4.Δεν ή όχι;

Το όχι μπορεί να είναι μια σύντομη απάντηση. Με το δεν φτιάχνουμε μια αρνητική πρόταση με ρήμα.

5.Τι να θυμάσαι

• Βάζουμε δεν πριν από το ρήμα: Δεν θέλω καφέ.
• Το δεν μένει ίδιο για όλα τα πρόσωπα: δεν θέλω, δεν θέλεις.
• Χρησιμοποιούμε δεν και με το είμαι: Δεν είμαι στο σπίτι.
• Απαντάμε σύντομα με όχι ή με ολόκληρη πρόταση: Όχι, δεν θέλω καφέ.