Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση
Ο υπερσυντέλικος στην αφήγηση: σχηματισμός με το είχα, πράξεις πριν από μια άλλη στιγμή στο παρελθόν και διαφορές από τον αόριστο και τον παρατατικό.
Ο υπερσυντέλικος μάς βοηθά να εξηγήσουμε τι είχε γίνει πριν από μια άλλη στιγμή στο παρελθόν. Σε μια αφήγηση, τον χρησιμοποιούμε για να γυρίσουμε λίγο πιο πίσω και να δώσουμε μια σημαντική πληροφορία.
Ένα γεγονός πριν από ένα άλλο
Στον υπερσυντέλικο παρουσιάζουμε μια πράξη ως ολοκληρωμένη πριν από ένα άλλο γεγονός ή μια χρονική στιγμή στο παρελθόν.
Όταν έφτασα στον σταθμό, το τρένο είχε φύγει.
Πρώτα έφυγε το τρένο. Μετά έφτασα εγώ. Όταν έφτασα, το τρένο δεν ήταν πια εκεί.
Η δεύτερη στιγμή δεν χρειάζεται να εμφανίζεται στην ίδια πρόταση. Μπορεί να είναι ήδη γνωστή από την αφήγηση:
Έφτασα στο σπίτι στις δέκα. Η Μαρία είχε μαγειρέψει και το φαγητό ήταν έτοιμο.
Πώς σχηματίζεται
Χρησιμοποιούμε τον παρατατικό του έχω και έναν άκλιτο ρηματικό τύπο, όπως γράψει, φύγει, δει. Ο δεύτερος τύπος είναι ίδιος με αυτόν που χρησιμοποιούμε στον παρακείμενο: έχω γράψει → είχα γράψει.
| Πρόσωπο | Υπερσυντέλικος του γράφω |
|---|---|
| εγώ | είχα γράψει |
| εσύ | είχες γράψει |
| αυτός / αυτή / αυτό | είχε γράψει |
| εμείς | είχαμε γράψει |
| εσείς | είχατε γράψει |
| αυτοί / αυτές / αυτά | είχαν γράψει |
Μόνο το είχα αλλάζει ανάλογα με το πρόσωπο και τον αριθμό. Το γράψει μένει ίδιο.
Μερικοί συχνοί συνδυασμοί:
- κάνω → είχα κάνει
- πηγαίνω → είχα πάει
- βλέπω → είχα δει
- λέω → είχα πει
- τρώω → είχα φάει
Δεν βάζουμε αόριστο μετά το είχα.
✓ Είχα γράψει το μήνυμα.
✗ Είχα έγραψα το μήνυμα.
Η θέση του μέσα στην αφήγηση
Με τον αόριστο λέμε συχνά τα βασικά γεγονότα με τη σειρά. Με τον υπερσυντέλικο δίνουμε πληροφορίες για όσα είχαν συμβεί νωρίτερα.
Χθες πήγα στο θέατρο με την Ελένη. Είχαμε αγοράσει τα εισιτήρια από την προηγούμενη εβδομάδα. Στην είσοδο, έδειξα τα εισιτήρια και μπήκαμε στην αίθουσα.
Η αγορά έγινε πριν από τη χθεσινή επίσκεψη. Με τα έδειξα και μπήκαμε, η αφήγηση συνεχίζεται.
Ο υπερσυντέλικος μπορεί επίσης να εξηγήσει μια κατάσταση στο παρελθόν:
Δεν μπορούσα να ανοίξω την πόρτα, γιατί είχα χάσει τα κλειδιά μου.
Η απώλεια των κλειδιών έγινε νωρίτερα και εξηγεί το πρόβλημα εκείνης της στιγμής.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Υπερσυντέλικος, αόριστος ή παρατατικός;
Η επιλογή του χρόνου αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουμε τα γεγονότα.
| Παράδειγμα | Τι καταλαβαίνουμε |
|---|---|
| Όταν έφτασα, η Άννα είχε μαγειρέψει. | Το μαγείρεμα είχε τελειώσει πριν φτάσω. |
| Όταν έφτασα, η Άννα μαγείρευε. | Το μαγείρεμα ήταν σε εξέλιξη εκείνη τη στιγμή. |
| Έφτασα και μετά η Άννα μαγείρεψε. | Πρώτα έφτασα και ύστερα έγινε το μαγείρεμα. |
Δεν είναι υποχρεωτικός ο υπερσυντέλικος κάθε φορά που μια πράξη έγινε νωρίτερα. Όταν η χρονική σειρά είναι σαφής, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και αόριστο:
Αγόρασα τα εισιτήρια τη Δευτέρα και πήγα στο θέατρο την Παρασκευή.
Με τον υπερσυντέλικο κοιτάζουμε την προηγούμενη πράξη από μια μεταγενέστερη στιγμή του παρελθόντος:
Την Παρασκευή πήγα στο θέατρο. Είχα αγοράσει τα εισιτήρια τη Δευτέρα.
Χρονικές λέξεις και άρνηση
Οι εκφράσεις ήδη, μέχρι τότε, την προηγούμενη μέρα και πριν από… συχνά βοηθούν να δείξουμε τη χρονική σχέση. Δεν απαιτούν όμως από μόνες τους υπερσυντέλικο.
Όταν τηλεφώνησες, είχα ήδη τελειώσει τη δουλειά.
Στη συνάντηση της Τρίτης ήξερα το πρόβλημα. Ο Πέτρος μού είχε μιλήσει γι’ αυτό την προηγούμενη μέρα.
Για την άρνηση βάζουμε δεν πριν από το βοηθητικό ρήμα. Με το δεν… ακόμα δείχνουμε ότι κάτι δεν είχε ολοκληρωθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Όταν ήρθαν οι φίλοι μας, δεν είχαμε φάει ακόμα. Φάγαμε όλοι μαζί λίγο αργότερα.
Η Μαρία περίμενε απάντηση, αλλά δεν της είχα απαντήσει ακόμα.
Τι να θυμάσαι
- Βρες τη βασική στιγμή της αφήγησης στο παρελθόν.
- Σκέψου τι είχε γίνει πριν από εκείνη τη στιγμή.
- Χρησιμοποίησε είχα, είχες, είχε… + άκλιτο ρηματικό τύπο για να παρουσιάσεις την προηγούμενη πράξη ως ολοκληρωμένη.
- Για κάτι που δεν είχε ολοκληρωθεί, χρησιμοποίησε δεν είχα… ακόμα.
Όταν έφτασα, είχαν φύγει: η αναχώρηση έγινε πριν από την άφιξή μου.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026