Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου
Οι αδύνατοι τύποι με, σε, τον, την, το, μας, σας, τους, τις, τα ως άμεσο αντικείμενο: επιλογή γένους και αριθμού και θέση πριν από το ρήμα σε προτάσεις.
Μιλάμε για κάτι που ήδη ξέρουμε
Όταν ξέρουμε για ποιο πρόσωπο ή πράγμα μιλάμε, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έναν μικρό τύπο αντωνυμίας: Βλέπω τη Μαρία → Τη βλέπω. Έτσι δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε το όνομα. Αυτοί είναι οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου.
Το άμεσο αντικείμενο απαντά συνήθως στην ερώτηση ποιον; ποια; τι; μετά το ρήμα.
— Βλέπεις τον Νίκο;
— Ναι, τον βλέπω.
— Θέλεις το βιβλίο;
— Ναι, το θέλω.
Στο «Βλέπω τον Νίκο», ρωτάμε «Ποιον βλέπω;». Η απάντηση είναι «τον Νίκο». Στη δεύτερη πρόταση, το τον παίρνει τη θέση του «τον Νίκο».
Οι τύποι στην αιτιατική
Οι αδύνατοι τύποι του άμεσου αντικειμένου είναι στην αιτιατική.
| Πρόσωπο ή πράγμα | Αδύνατος τύπος | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| εγώ | με | Με ακούς; |
| εσύ | σε | Σε περιμένω. |
| αυτός | τον | Τον ξέρω. |
| αυτή | την | Την ξέρω. |
| αυτό | το | Το θέλω. |
| εμείς | μας | Μας ακούτε; |
| εσείς | σας | Σας περιμένουμε. |
| αυτοί | τους | Τους ξέρω. |
| αυτές | τις | Τις ξέρω. |
| αυτά | τα | Τα θέλω. |
Εδώ εξετάζουμε μόνο το άμεσο αντικείμενο στην αιτιατική. Στο «τους μιλάω», το τους είναι έμμεσο αντικείμενο· οι τύποι του, της, τους για το έμμεσο αντικείμενο διδάσκονται χωριστά.
Οι τύποι αυτοί δεν παίρνουν τόνο. Το σας χρησιμοποιείται και όταν μιλάμε ευγενικά σε ένα άτομο: «Κυρία Ελένη, σας περιμένουμε».
Επιλέγουμε γένος και αριθμό
Στο τρίτο πρόσωπο επιλέγουμε τον τύπο σύμφωνα με το γένος και τον αριθμό του αντικειμένου, όχι του προσώπου που κάνει την ενέργεια.
| Αντικείμενο | Με αντωνυμία |
|---|---|
| Ψάχνω τον φάκελο. | Τον ψάχνω. |
| Ψάχνω την τσάντα. | Την ψάχνω. |
| Ψάχνω το κλειδί. | Το ψάχνω. |
| Ψάχνω τους φακέλους. | Τους ψάχνω. |
| Ψάχνω τις τσάντες. | Τις ψάχνω. |
| Ψάχνω τα κλειδιά. | Τα ψάχνω. |
Οι τύποι τον, την, τους, τις δεν είναι μόνο για ανθρώπους. Ακολουθούμε το γραμματικό γένος: ο φάκελος → τον, η τσάντα → την.
Η Μαρία βλέπει τον Νίκο → Η Μαρία τον βλέπει.
Ο Νίκος βλέπει τη Μαρία → Ο Νίκος τη βλέπει.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Η θέση πριν από το ρήμα
Στις παρακάτω προτάσεις, η αντωνυμία μπαίνει αμέσως πριν από το ρήμα. Αυτό ισχύει και στις ερωτήσεις.
| Πρόταση | Σειρά |
|---|---|
| Το αγοράζω. | αντωνυμία + ρήμα |
| Το αγόρασες; | αντωνυμία + ρήμα |
| Δεν το αγοράζω. | δεν + αντωνυμία + ρήμα |
| Θα το αγοράσω. | θα + αντωνυμία + ρήμα |
| Θέλω να το αγοράσω. | να + αντωνυμία + ρήμα |
— Πήρες τα εισιτήρια;
— Όχι, δεν τα πήρα. Θα τα πάρω αύριο.
— Θέλεις να δεις την ταινία;
— Ναι, θέλω να τη δω.
Ο τύπος την χάνει το τελικό ν πριν από ορισμένα σύμφωνα: τη βλέπω, τη θέλω. Το κρατά πριν από φωνήεν και πριν από κ, π, τ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ, ξ, ψ: την ακούω, την περιμένω, την ξέρω. Ο τύπος τον γράφεται πάντα με τελικό ν: τον βλέπω.
Στην καταφατική προστακτική, όταν λέμε σε κάποιον να κάνει κάτι, ο αδύνατος τύπος μπαίνει μετά από το ρήμα: Πάρε το!, Δες τους!, Φώναξέ την! Στο «Φώναξέ την!» το ρήμα παίρνει έναν πρόσθετο τόνο, γιατί το «φώναξε» τονίζεται στην τρίτη συλλαβή από το τέλος.
Με άρνηση και μη(ν), η αντωνυμία μπαίνει πριν από το ρήμα: Μην το πάρεις!
Προσέχουμε τις διαφορές
Το άρθρο συνοδεύει ένα ουσιαστικό. Η αντωνυμία παίρνει τη θέση του αντικειμένου.
- Βλέπω το παιδί. → Το το είναι άρθρο.
- Το βλέπω. → Το το είναι αντωνυμία.
- Βλέπω την τσάντα. → Το την είναι άρθρο.
- Τη βλέπω. → Το τη είναι αντωνυμία.
Στο «Τα παιδιά τα ξέρω», το πρώτο τα είναι άρθρο και συνοδεύει το «παιδιά». Το δεύτερο τα είναι αντωνυμία και αναφέρεται στα ίδια παιδιά.
Για πολλές γυναίκες χρησιμοποιούμε τις, όχι τους:
Βλέπω τις φίλες μου. → Τις βλέπω.
Για πολλούς άντρες χρησιμοποιούμε τους:
Βλέπω τους φίλους μου. → Τους βλέπω.
Προσέχουμε επίσης τη θέση:
✓ Δεν σε ακούω.
✗ Δεν ακούω σε.
Ο αδύνατος τύπος σε μπαίνει πριν από το ρήμα σε αυτή την πρόταση. Στην καταφατική προστακτική, όμως, μπαίνει μετά, όπως είδαμε στην ενότητα 4.
Τρία βήματα για να θυμάσαι
- Βρες το αντικείμενο: Αγοράζω τις ντομάτες.
- Διάλεξε τον σωστό τύπο: θηλυκό, πληθυντικός → τις.
- Βάλε την αντωνυμία πριν από το ρήμα: Τις αγοράζω.
Με άρνηση ή μέλλον, η ίδια σειρά παραμένει: Δεν τις αγοράζω. Θα τις αγοράσω αύριο.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026