Πλάγιες ερωτήσεις με αν και ερωτηματικές λέξεις.

Οι πλάγιες ερωτήσεις μάς βοηθούν να μεταφέρουμε μια ερώτηση ή να πούμε τι θέλουμε να μάθουμε και τι δεν γνωρίζουμε. Χρησιμοποιούμε αν ή μια ερωτηματική λέξη, ανάλογα με την πληροφορία που ζητάμε.

1.Από την ευθεία στην πλάγια ερώτηση

Η ευθεία ερώτηση στέκεται μόνη της. Η πλάγια ερώτηση είναι μέρος μιας μεγαλύτερης πρότασης, συνήθως μετά από εκφράσεις όπως ρωτάω, θέλω να μάθω, δεν ξέρω και αναρωτιέμαι.

Η πλάγια ερώτηση δεν μεταφέρει πάντα κάτι που ρώτησε κάποιος. Μπορεί να εκφράζει και μια απορία: «Δεν ξέρω πού είναι τα κλειδιά μου».

2.Αν: όταν η απάντηση είναι ναι ή όχι

Όταν η ευθεία ερώτηση μπορεί να απαντηθεί με ναι ή όχι, εισάγουμε την πλάγια ερώτηση με αν.

Ευθεία ερώτηση	Πλάγια ερώτηση
Είναι ανοιχτό το μουσείο;	Δεν ξέρω αν είναι ανοιχτό το μουσείο.
Θα έρθει η Μαρία;	Ο Νίκος ρωτάει αν θα έρθει η Μαρία.
Έφυγε το λεωφορείο;	Θέλω να μάθω αν έφυγε το λεωφορείο.

Μπορούμε να προσθέσουμε ή όχι, όταν θέλουμε να τονίσουμε τις δύο δυνατότητες:

«Πες μου αν θα έρθεις ή όχι, για να κλείσω τραπέζι».

3.Ερωτηματικές λέξεις: όταν ζητάμε συγκεκριμένη πληροφορία

Αν η ευθεία ερώτηση έχει ερωτηματική λέξη, κρατάμε αυτή τη λέξη. Δεν προσθέτουμε αν.

Πληροφορία	Ευθεία ερώτηση	Πλάγια ερώτηση
Πρόσωπο	Ποιος τηλεφώνησε;	Δεν ξέρω ποιος τηλεφώνησε.
Πράγμα	Τι θέλει η Άννα;	Αναρωτιέμαι τι θέλει η Άννα.
Τόπος	Πού μένει ο Πέτρος;	Θέλω να μάθω πού μένει ο Πέτρος.
Χρόνος	Πότε φεύγει το τρένο;	Ρώτησα πότε φεύγει το τρένο.
Τρόπος	Πώς λειτουργεί αυτό;	Δεν ξέρω πώς λειτουργεί αυτό.
Αιτία	Γιατί έκλεισε το κατάστημα;	Αναρωτιέμαι γιατί έκλεισε το κατάστημα.
Ποσότητα	Πόσο κοστίζει το εισιτήριο;	Θέλω να μάθω πόσο κοστίζει το εισιτήριο.

Κρατάμε και την πρόθεση, όταν χρειάζεται: με ποιον, σε ποια, από πού.

4.Σειρά λέξεων και στίξη

Το αν ή η ερωτηματική λέξη μπαίνει στην αρχή της πλάγιας ερώτησης. Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε υποχρεωτικά τη θέση του υποκειμένου. Και οι δύο παρακάτω προτάσεις είναι σωστές:

• Δεν ξέρω πού μένει η Μαρία.
• Δεν ξέρω πού η Μαρία μένει.

Η πρώτη σειρά είναι πιο συνηθισμένη σε μια ουδέτερη ερώτηση. Συνήθως δεν βάζουμε κόμμα ανάμεσα στο ρήμα και την πλάγια ερώτηση: «Δεν ξέρω πότε φεύγει».

Το τελικό σημείο στίξης εξαρτάται από ολόκληρη την πρόταση:

5.Τόνοι και συχνά λάθη

Τα ερωτηματικά πού και πώς παίρνουν τόνο και στις πλάγιες ερωτήσεις.

Προσέχουμε επίσης τη διαφορά ανάμεσα σε ερώτηση και πληροφορία:

• «Δεν ξέρω αν έφυγε»: έφυγε ή δεν έφυγε;
• «Ξέρω ότι έφυγε»: γνωρίζω την πληροφορία ότι έφυγε.

6.Ένας σύντομος έλεγχος

1. Η απάντηση είναι ναι ή όχι; Χρησιμοποίησε αν.
2. Ζητάς πρόσωπο, τόπο, χρόνο ή άλλη πληροφορία; Κράτησε την κατάλληλη ερωτηματική λέξη και όποια πρόθεση χρειάζεται.
3. Χρησιμοποιείς πού ή πώς με ερωτηματική σημασία; Βάλε τόνο.
4. Είναι ερώτηση ολόκληρη η πρόταση; Τότε βάλε ερωτηματικό στο τέλος.