Ποιος, ποια, ποιο και πόσος, πόση, πόσο.

Με τα ποιος, ποια, ποιο ρωτάμε για πρόσωπα ή για μια επιλογή. Με τα πόσος, πόση, πόσο ρωτάμε για ποσότητες. Οι μορφές αλλάζουν ανάλογα με το γένος, τον αριθμό και τη θέση τους στην πρόταση.

1.Πρόσωπο, επιλογή ή ποσότητα;

Με το ποιος ρωτάμε για ένα πρόσωπο. Μαζί με ένα ουσιαστικό, τα ποιος, ποια, ποιο ρωτούν ποιο πρόσωπο ή πράγμα εννοούμε.

Με τα πόσος, πόση, πόσο ρωτάμε για ποσότητα ή αριθμό.

2.Γένος και αριθμός

Η ερωτηματική λέξη έχει το ίδιο γένος και τον ίδιο αριθμό με το ουσιαστικό. Οι παρακάτω μορφές είναι στην ονομαστική: τις χρησιμοποιούμε, για παράδειγμα, όταν ρωτάμε ποιος κάνει κάτι ή πόσα πράγματα υπάρχουν.

Γένος και αριθμός	Πρόσωπο ή επιλογή	Ποσότητα
Αρσενικό, ενικός	ποιος μαθητής	πόσος χρόνος
Θηλυκό, ενικός	ποια μαθήτρια	πόση ζάχαρη
Ουδέτερο, ενικός	ποιο παιδί	πόσο νερό
Αρσενικό, πληθυντικός	ποιοι μαθητές	πόσοι μαθητές
Θηλυκό, πληθυντικός	ποιες μαθήτριες	πόσες μαθήτριες
Ουδέτερο, πληθυντικός	ποια παιδιά	πόσα παιδιά

3.Ποιον βλέπεις; Πόσους καφέδες θέλεις;

Με ρήματα όπως βλέπω, θέλω, αγοράζω, το πρόσωπο ή το πράγμα που βλέπουμε, θέλουμε ή αγοράζουμε είναι το αντικείμενο. Εδώ χρησιμοποιούμε αιτιατική.

Στο αρσενικό οι μορφές αλλάζουν:

Αριθμός	Ονομαστική	Αιτιατική
Ενικός	ποιος φίλος	ποιον φίλο
Πληθυντικός	ποιοι φίλοι	ποιους φίλους
Ενικός	πόσος καφές	πόσο καφέ
Πληθυντικός	πόσοι καφέδες	πόσους καφέδες

Στο θηλυκό και στο ουδέτερο, οι ερωτηματικές λέξεις μένουν ίδιες στην αιτιατική:

• Ποια φίλη περιμένεις;
• Ποιες τσάντες θέλεις;
• Πόση ζάχαρη θέλεις;
• Πόσες ντομάτες αγοράζεις;
• Ποιο βιβλίο διαβάζεις;
• Πόσα μήλα θέλεις;

4.Χωρίς ουσιαστικό

Μπορούμε να μη λέμε το ουσιαστικό όταν είναι σαφές για ποιο πρόσωπο ή πράγμα μιλάμε.

Το πόσο χρησιμοποιείται επίσης χωρίς ουσιαστικό για να ρωτήσουμε την τιμή. Σε αυτή τη χρήση δεν αλλάζει.

5.Προσοχή στη μορφή και στη σημασία

Η επιλογή και η ποσότητα δίνουν διαφορετικές ερωτήσεις:

• Ποια βιβλία θέλεις; → Το κόκκινο και το μπλε.
• Πόσα βιβλία θέλεις; → Δύο.

Δεν βάζουμε άρθρο ανάμεσα στην ερωτηματική λέξη και στο ουσιαστικό:

• ✓ Ποιο βιβλίο θέλεις;
• ✗ Ποιο το βιβλίο θέλεις;

6.Μικρός έλεγχος

1. Ρωτάς για πρόσωπο ή επιλογή; Χρησιμοποίησε ποιος, ποια, ποιο.
2. Ρωτάς για ποσότητα; Χρησιμοποίησε πόσος, πόση, πόσο.
3. Κοίτα το γένος και τον αριθμό: ποια τσάντα, ποια βιβλία, πόσες τσάντες.
4. Έλεγξε αν χρειάζεται αιτιατική: ποιον φίλο, ποιους φίλους, πόσους καφέδες.
5. Για την τιμή, θυμήσου: Πόσο κάνει; Πόσο κάνουν;