Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις
Χρονικές προτάσεις με πριν να, αφού και ενώ: σειρά και ταυτόχρονη εξέλιξη πράξεων, επιλογή ρηματικών τύπων και παραδείγματα για παρελθόν και μέλλον.
Με τα πριν να, αφού και ενώ δείχνουμε πότε γίνεται μια πράξη σε σχέση με μια άλλη: νωρίτερα, αργότερα ή την ίδια ώρα. Θα δούμε πώς συνδέουμε τις προτάσεις και πώς επιλέγουμε ρηματικούς τύπους για το παρελθόν, τις συνήθειες και το μέλλον.
Τρεις διαφορετικές χρονικές σχέσεις
Η χρονική πρόταση δίνει πληροφορίες για τον χρόνο της πράξης που εκφράζει η κύρια πρόταση.
| Σύνδεση | Χρονική σχέση | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| πριν να | Η πράξη της κύριας πρότασης γίνεται νωρίτερα. | Έφαγα πριν να φύγω. |
| αφού | Η πράξη της κύριας πρότασης γίνεται αργότερα. | Έφυγα αφού έφαγα. |
| ενώ | Οι δύο πράξεις γίνονται την ίδια ώρα, τουλάχιστον για κάποιο διάστημα. | Έτρωγα ενώ η Άννα διάβαζε. |
Στο «Έφαγα πριν να φύγω», πρώτα έφαγα και μετά έφυγα. Στο «Έφυγα αφού έφαγα», η σειρά των γεγονότων είναι η ίδια, παρόλο που αλλάζει η σύνδεση.
Πριν να: κάτι γίνεται νωρίτερα
Το πριν να εισάγει την πράξη που ακολουθεί χρονικά. Το να μπορεί να παραλειφθεί χωρίς να αλλάξει η βασική σημασία:
- Έκλεισα τα παράθυρα πριν να φύγω.
- Έκλεισα τα παράθυρα πριν φύγω.
Και οι δύο μορφές είναι σωστές και συνηθισμένες.
Μετά το πριν (να) χρησιμοποιούμε συχνά τύπους όπως φύγω, φύγεις, φύγει, όταν βλέπουμε την πράξη ως σύνολο. Ο ίδιος τύπος μπορεί να αναφέρεται στο παρελθόν ή στο μέλλον· ο χρόνος φαίνεται από την κύρια πρόταση και το πλαίσιο.
Χθες: Έκλεισα τα παράθυρα πριν να φύγω.
Αύριο: Θα κλείσω τα παράθυρα πριν να φύγω.
Κάθε μέρα: Κλείνω τα παράθυρα πριν φύγω για τη δουλειά.
Η καθημερινή επανάληψη δεν απαιτεί εδώ το φεύγω. Σε κάθε περίπτωση παρουσιάζουμε την αναχώρηση ως ένα ολόκληρο γεγονός.
Στη συνηθισμένη αυτή σύνταξη δεν βάζουμε θα μετά το πριν (να).
✓ Θα σε πάρω τηλέφωνο πριν φύγω.
✗ Θα σε πάρω τηλέφωνο πριν θα φύγω.
Αφού: κάτι γίνεται αργότερα
Το χρονικό αφού εισάγει την πράξη που προηγείται. Συχνά η πράξη αυτή ολοκληρώνεται και έπειτα γίνεται η πράξη της κύριας πρότασης.
Αφού έπλυνε τα πιάτα, η Μαρία κάθισε στον καναπέ.
Πρώτα έπλυνε τα πιάτα. Μετά κάθισε στον καναπέ.
Δεν προσθέτουμε να μετά το χρονικό αφού. Επιλέγουμε τον ρηματικό τύπο ανάλογα με τον χρόνο και το νόημα.
| Περίσταση | Παράδειγμα |
|---|---|
| Ένα γεγονός στο παρελθόν | Αφού τελείωσα τη δουλειά, πήγα μια βόλτα. |
| Κάτι που γίνεται συνήθως | Κάθε βράδυ, αφού τρώμε, πλένουμε τα πιάτα. |
| Κάτι που θα γίνει | Αύριο, αφού τελειώσω τη δουλειά, θα πάω μια βόλτα. |
Στο τελευταίο παράδειγμα, το τελειώσω έχει μελλοντική αναφορά χωρίς θα. Το θα βρίσκεται στην κύρια πρόταση: θα πάω.
Το αφού δεν είναι πάντα χρονικό. Στο «Αφού είσαι κουρασμένος, ξεκουράσου», δηλώνει αιτία, όχι σειρά γεγονότων. Εδώ εξετάζουμε τη χρονική χρήση του.
Quick check
Try one question now.
Πρώτα αγοράσαμε εισιτήρια και μετά μπήκαμε στο μουσείο. Μπήκαμε στο μουσείο
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ενώ: πράξεις την ίδια ώρα
Το χρονικό ενώ δείχνει ότι δύο πράξεις συμβαίνουν την ίδια ώρα. Δεν χρειάζεται να αρχίζουν ή να τελειώνουν μαζί.
Για δύο πράξεις που βρίσκονταν σε εξέλιξη στο παρελθόν, χρησιμοποιούμε συχνά παρατατικό και στις δύο προτάσεις.
Χθες το απόγευμα, ενώ μαγείρευα, ο Πέτρος έστρωνε το τραπέζι.
Τώρα, ενώ γράφω το μήνυμα, η Ελένη μιλάει στο τηλέφωνο.
Μπορούμε επίσης να παρουσιάσουμε ένα γεγονός που συνέβη μέσα στη διάρκεια μιας άλλης πράξης:
Ενώ διάβαζα, χτύπησε το τηλέφωνο.
Το διάβασμα ήταν σε εξέλιξη όταν χτύπησε το τηλέφωνο.
Ο παρατατικός παρουσιάζει την πράξη σε εξέλιξη. Ο αόριστος παρουσιάζει το γεγονός ως σύνολο. Η διαφορά δεν είναι απλώς «μεγάλη» ή «μικρή» διάρκεια.
Το ενώ μπορεί επίσης να δείχνει αντίθεση: «Εγώ προτιμώ το τσάι, ενώ η Άννα προτιμά τον καφέ». Εδώ συγκρίνουμε προτιμήσεις· δεν περιγράφουμε δύο πράξεις που συμβαίνουν μαζί.
Θέση και υποκείμενο
Η χρονική πρόταση μπορεί να βρίσκεται πριν ή μετά την κύρια πρόταση. Η αλλαγή θέσης δεν αλλάζει από μόνη της τη χρονική σειρά.
- Πριν φύγω, θα σε καλέσω.
- Θα σε καλέσω πριν φύγω.
Όταν η χρονική πρόταση προηγείται, συνήθως τη χωρίζουμε με κόμμα. Όταν ακολουθεί και συνδέεται στενά με την κύρια πρόταση, συνήθως δεν χρειάζεται κόμμα.
Οι δύο προτάσεις μπορούν να έχουν το ίδιο ή διαφορετικό υποκείμενο:
| Υποκείμενο | Παράδειγμα |
|---|---|
| Το ίδιο πρόσωπο | Αφού έφαγα, έφυγα. |
| Διαφορετικά πρόσωπα | Πριν φύγει η Μαρία, ο Νίκος θα της δώσει τα κλειδιά. |
| Διαφορετικά πρόσωπα | Ενώ εγώ μαγείρευα, η Άννα έπλενε τα πιάτα. |
Αναφέρουμε το υποκείμενο όταν χρειάζεται για να είναι σαφές ποιος κάνει κάθε πράξη.
Γρήγορος έλεγχος
Για να επιλέξεις τη σωστή σύνδεση:
- Βρες ποια πράξη εκφράζει η κύρια πρόταση.
- Αν γίνεται νωρίτερα από την άλλη, χρησιμοποίησε πριν (να).
- Αν γίνεται αργότερα από την άλλη, χρησιμοποίησε το χρονικό αφού.
- Αν οι πράξεις συμβαίνουν την ίδια ώρα, χρησιμοποίησε το χρονικό ενώ.
Σκέψου τη σειρά των γεγονότων, όχι τη σειρά των λέξεων:
Πριν φύγω, έφαγα και Αφού έφαγα, έφυγα δείχνουν την ίδια σειρά: πρώτα φαγητό, μετά αναχώρηση.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
Πριν να, αφού και ενώ σε χρονικές προτάσεις
3 wordsLast updated October 12, 2026