ماضی نقلی برای تجربه و نتیجهٔ کنونی
کاربرد ماضی نقلی برای تجربه تا امروز و نتیجهٔ کنونی کارها؛ ساخت صورتهای مثبت، منفی و پرسشی با مثالهای ساده و عبارتهای تا به حال، قبلاً و هنوز در فارسی.
با ماضی نقلی از تجربههای خود تا امروز یا از کاری در گذشته میگوییم که نتیجهاش اکنون مهم است: «این فیلم را دیدهام» و «کلیدم را گم کردهام».
۱. تجربه تا امروز
وقتی میخواهیم بگوییم کاری را تا امروز انجام دادهایم یا نه، میتوانیم از ماضی نقلی استفاده کنیم. در این کاربرد، زمان دقیق کار معمولاً مهم نیست.
ـ تا به حال به شیراز رفتهای؟
ـ بله، دو بار به شیراز رفتهام.
ـ این غذا را خوردهای؟
ـ نه، تا به حال این غذا را نخوردهام.
در این جملهها، تا به حال یعنی «از گذشته تا الان».
۲. ساخت ماضی نقلی
برای ساخت ماضی نقلی، از بن گذشته + ه استفاده میکنیم و سپس بخش مناسب هر شخص را میآوریم. بن گذشته با حذف «ن» پایانی مصدر به دست میآید:
- دیدن ← دید ← دیده
- رفتن ← رفت ← رفته
- خوردن ← خورد ← خورده
| شخص | ماضی نقلیِ «دیدن» | مثال |
|---|---|---|
| من | دیدهام | من این فیلم را دیدهام. |
| تو | دیدهای | تو این فیلم را دیدهای. |
| او | دیده است | او این فیلم را دیده است. |
| ما | دیدهایم | ما این فیلم را دیدهایم. |
| شما | دیدهاید | شما این فیلم را دیدهاید. |
| آنها | دیدهاند | آنها این فیلم را دیدهاند. |
در فعلهایی مثل «کار کردن»، بخش فعلی تغییر میکند: کار کردهام، کار کردهای، کار کرده است.
در نوشتار معیار، «ام، ای، ایم، اید، اند» با نیمفاصله میآیند: رفتهام، رفتهاند. «است» جدا نوشته میشود: رفته است.
۳. نتیجهای که اکنون مهم است
گاهی کار در گذشته انجام شده، اما دربارهٔ نتیجهٔ آن در زمان حال صحبت میکنیم. جملههای اطراف کمک میکنند این نتیجه را بفهمیم.
کلیدم را گم کردهام؛ الان نمیتوانم در را باز کنم.
مریم به خرید رفته است؛ الان خانه نیست.
غذا را پختهام؛ آماده است، بیایید بخوریم.
ماضی نقلی همیشه به معنی باقی ماندن یک نتیجه نیست. «دو بار به شیراز رفتهام» دربارهٔ تجربه است؛ این جمله نمیگوید که الان در شیراز هستم.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
۴. منفی، پرسشی و عبارتهای پرکاربرد
برای منفی کردن، نـ را به بخش فعلی اضافه میکنیم:
| مثبت | منفی |
|---|---|
| رفتهام | نرفتهام |
| دیده است | ندیده است |
| کار کردهاند | کار نکردهاند |
برای پرسیدن، میتوانیم همان جمله را با آهنگ پرسشی بگوییم. در نوشتار، نشانهٔ «؟» میآوریم. استفاده از «آیا» هم ممکن است.
تکلیفت را نوشتهای؟
آیا قبلاً این کتاب را خواندهاید؟
این عبارتها با کاربردهای این صفحه زیاد میآیند:
- تا به حال برای تجربه تا امروز: تا به حال با قطار سفر نکردهام.
- قبلاً برای تجربهٔ پیشین: قبلاً این فیلم را دیدهام.
- هنوز همراه فعل منفی برای کاری که تا الان انجام نشده است: هنوز ناهار نخوردهام.
با «هنوز» برای بیان انجام نشدن کار، فعل را منفی کنید:
✓ هنوز تکلیفم را ننوشتهام.
یعنی تکلیفم تا الان آماده نشده است.
۵. مرور کوتاه
برای استفاده از ماضی نقلی، این سه نکته را به یاد بیاورید:
- برای تجربه تا امروز: این کتاب را خواندهام.
- برای نتیجهٔ مهم در زمان حال: کیفم را گم کردهام؛ الان همراهم نیست.
- برای منفی کردن، «نـ» را به بخش فعلی اضافه کنید: نخواندهام، گم نکردهام.
شکل پایه را به خاطر بسپارید: رفتهام، رفتهای، رفته است، رفتهایم، رفتهاید، رفتهاند.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 27, 2026