Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí
Foghlaim foirmeacha abair, faigh agus feic san aimsir láithreach, chaite agus fháistineach, le habairtí dearfacha, diúltacha agus ceisteanna simplí.
Úsáideann tú abair, faigh agus feic go minic sa chaint. Anseo, foghlaimeoidh tú na foirmeacha san aimsir láithreach, san aimsir chaite agus san aimsir fháistineach, i ráitis agus i gceisteanna.
Trí bhriathar neamhrialta
Tá na briathra seo neamhrialta: athraíonn a bhfoirmeacha, agus ní leanann siad patrún rialta amháin.
- Abair: focail a rá — Deir sí “Dia duit” liom.
- Faigh: rud a fháil — Faigheann sé litir gach seachtain.
- Feic: rud a fheiceáil — Feiceann sí an fharraige ón teach.
Foghlaim na foirmeacha in abairtí gearra, ní mar fhocail aonair amháin.
Ráitis sna trí aimsir
Úsáid an aimsir láithreach le nós, an aimsir chaite le rud a tharla, agus an aimsir fháistineach le rud a tharlóidh.
Tá sé sna samplaí seo chun na foirmeacha a chur i gcomparáid.
| Briathar | Aimsir láithreach | Aimsir chaite | Aimsir fháistineach |
|---|---|---|---|
| abair | deir sé | dúirt sé | déarfaidh sé |
| faigh | faigheann sé | fuair sé | gheobhaidh sé |
| feic | feiceann sé | chonaic sé | feicfidh sé |
Gach lá: Deir sí “Slán” liom gach lá.
Inné: Dúirt sí “Slán” liom inné.
Amárach: Déarfaidh sí “Slán” liom amárach.
Le mé san aimsir láithreach, úsáid deirim, faighim agus feicim. Le muid, úsáid deirimid, faighimid agus feicimid.
Faighim teachtaireacht ó Nóra gach maidin.
Feicimid ár gcairde gach Satharn.
Fuair mé teachtaireacht inné. Gheobhaidh mé ceann eile amárach.
Abairtí diúltacha
Cuir ní roimh an mbriathar. Tabhair aird ar an bhfoirm ina dhiaidh: ní leor ní a chur leis an ráiteas gan athrú eile.
| Briathar | Aimsir láithreach | Aimsir chaite | Aimsir fháistineach |
|---|---|---|---|
| abair | ní deir sé | ní dúirt sé | ní déarfaidh sé |
| faigh | ní fhaigheann sé | ní bhfuair sé | ní bhfaighidh sé |
| feic | ní fheiceann sé | ní fhaca sé | ní fheicfidh sé |
Ní chuirtear séimhiú ar deir, dúirt ná déarfaidh i ndiaidh ní.
Úsáid ní, ní níor, le foirmeacha caite na dtrí bhriathar seo:
- Ní dúirt mé é sin.
- Ní bhfuair mé an litir.
- Ní fhaca mé an scannán.
Tabhair faoi deara an dá athrú mhóra seo:
- Chonaic mé an bus. → Ní fhaca mé an bus.
- Gheobhaidh mé ticéad. → Ní bhfaighidh mé ticéad.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ceisteanna le an
Cuir an roimh an mbriathar chun ceist a chur. Bíonn urú ar na foirmeacha seo: mar shampla, deir → ndeir agus feiceann → bhfeiceann.
| Briathar | Aimsir láithreach | Aimsir chaite | Aimsir fháistineach |
|---|---|---|---|
| abair | an ndeir sé? | an ndúirt sé? | an ndéarfaidh sé? |
| faigh | an bhfaigheann sé? | an bhfuair sé? | an bhfaighidh sé? |
| feic | an bhfeiceann sé? | an bhfaca sé? | an bhfeicfidh sé? |
Úsáid an, ní ar, san aimsir chaite leis na trí bhriathar seo: An ndúirt tú…? An bhfuair tú…? An bhfaca tú…?
An ndeir tú “Go raibh maith agat” leis gach lá?
An bhfuair tú an teachtaireacht inné?
An bhfeicfidh tú Máire amárach?
Freagraí gearra
Úsáid an briathar céanna sa fhreagra. Sa fhreagra dearfach, bain úsáid as foirm an ráitis; sa fhreagra diúltach, bain úsáid as an bhfoirm le ní.
| Ceist | Freagra dearfach | Freagra diúltach |
|---|---|---|
| An ndúirt tú é sin? | Dúirt. | Ní dúirt. |
| An bhfuair tú an litir? | Fuair. | Ní bhfuair. |
| An bhfaca tú an scannán? | Chonaic. | Ní fhaca. |
| An bhfaighidh tú ticéad? | Gheobhaidh. | Ní bhfaighidh. |
Foghlaim na trí fhoirm le chéile: Chonaic — an bhfaca? — ní fhaca. Cabhraíonn sé seo leat ceist a chur agus freagra a thabhairt.
Seiceáil thapa
Sula n-úsáideann tú ceann de na briathra seo:
- Roghnaigh an aimsir: gach lá, inné nó amárach.
- Roghnaigh an cineál abairte: ráiteas, abairt le ní, nó ceist le an.
- Seiceáil foirm an bhriathair sna táblaí.
Cuimhnigh go háirithe ar na patrúin seo:
- Dúirt — ní dúirt — an ndúirt?
- Fuair — ní bhfuair — an bhfuair?
- Chonaic — ní fhaca — an bhfaca?
- Gheobhaidh — ní bhfaighidh — an bhfaighidh?
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
12 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 12 words and review them later.
Focail: Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí
12 wordsLast updated November 5, 2026