A2 · ElementaryLesson 3 of 3

Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí

Foghlaim foirmeacha abair, faigh agus feic san aimsir láithreach, chaite agus fháistineach, le habairtí dearfacha, diúltacha agus ceisteanna simplí.

By the flumi team About 5 min read 12 vocabulary wordsGrammar learning path: Briathra neamhrialta sna príomhaimsirí

Úsáideann tú abair, faigh agus feic go minic sa chaint. Anseo, foghlaimeoidh tú na foirmeacha san aimsir láithreach, san aimsir chaite agus san aimsir fháistineach, i ráitis agus i gceisteanna.

Trí bhriathar neamhrialta

Tá na briathra seo neamhrialta: athraíonn a bhfoirmeacha, agus ní leanann siad patrún rialta amháin.

  • Abair: focail a rá — Deir sí “Dia duit” liom.
  • Faigh: rud a fháil — Faigheann sé litir gach seachtain.
  • Feic: rud a fheiceáil — Feiceann sí an fharraige ón teach.

Foghlaim na foirmeacha in abairtí gearra, ní mar fhocail aonair amháin.

Ráitis sna trí aimsir

Úsáid an aimsir láithreach le nós, an aimsir chaite le rud a tharla, agus an aimsir fháistineach le rud a tharlóidh.

Tá sé sna samplaí seo chun na foirmeacha a chur i gcomparáid.

Briathar Aimsir láithreach Aimsir chaite Aimsir fháistineach
abair deir sé dúirt sé déarfaidh sé
faigh faigheann sé fuair sé gheobhaidh sé
feic feiceann sé chonaic sé feicfidh sé

Gach lá: Deir sí “Slán” liom gach lá.

Inné: Dúirt sí “Slán” liom inné.

Amárach: Déarfaidh sí “Slán” liom amárach.

Le mé san aimsir láithreach, úsáid deirim, faighim agus feicim. Le muid, úsáid deirimid, faighimid agus feicimid.

Faighim teachtaireacht ó Nóra gach maidin.

Feicimid ár gcairde gach Satharn.

Fuair mé teachtaireacht inné. Gheobhaidh mé ceann eile amárach.

Abairtí diúltacha

Cuir ní roimh an mbriathar. Tabhair aird ar an bhfoirm ina dhiaidh: ní leor ní a chur leis an ráiteas gan athrú eile.

Briathar Aimsir láithreach Aimsir chaite Aimsir fháistineach
abair ní deir sé ní dúirt sé ní déarfaidh sé
faigh ní fhaigheann sé ní bhfuair sé ní bhfaighidh sé
feic ní fheiceann sé ní fhaca sé ní fheicfidh sé

Ní chuirtear séimhiú ar deir, dúirt ná déarfaidh i ndiaidh ní.

Úsáid ní, ní níor, le foirmeacha caite na dtrí bhriathar seo:

  • Ní dúirt mé é sin.
  • Ní bhfuair mé an litir.
  • Ní fhaca mé an scannán.

Tabhair faoi deara an dá athrú mhóra seo:

  • Chonaic mé an bus. → Ní fhaca mé an bus.
  • Gheobhaidh mé ticéad. → Ní bhfaighidh mé ticéad.

Quick check

Try one question now.

1
Gach maidin, an múinteoir linn na leabhair a oscailt.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ceisteanna le an

Cuir an roimh an mbriathar chun ceist a chur. Bíonn urú ar na foirmeacha seo: mar shampla, deir → ndeir agus feiceann → bhfeiceann.

Briathar Aimsir láithreach Aimsir chaite Aimsir fháistineach
abair an ndeir sé? an ndúirt sé? an ndéarfaidh sé?
faigh an bhfaigheann sé? an bhfuair sé? an bhfaighidh sé?
feic an bhfeiceann sé? an bhfaca sé? an bhfeicfidh sé?

Úsáid an, ní ar, san aimsir chaite leis na trí bhriathar seo: An ndúirt tú…? An bhfuair tú…? An bhfaca tú…?

An ndeir tú “Go raibh maith agat” leis gach lá?

An bhfuair tú an teachtaireacht inné?

An bhfeicfidh tú Máire amárach?

Freagraí gearra

Úsáid an briathar céanna sa fhreagra. Sa fhreagra dearfach, bain úsáid as foirm an ráitis; sa fhreagra diúltach, bain úsáid as an bhfoirm le ní.

Ceist Freagra dearfach Freagra diúltach
An ndúirt tú é sin? Dúirt. Ní dúirt.
An bhfuair tú an litir? Fuair. Ní bhfuair.
An bhfaca tú an scannán? Chonaic. Ní fhaca.
An bhfaighidh tú ticéad? Gheobhaidh. Ní bhfaighidh.

Foghlaim na trí fhoirm le chéile: Chonaic — an bhfaca? — ní fhaca. Cabhraíonn sé seo leat ceist a chur agus freagra a thabhairt.

Seiceáil thapa

Sula n-úsáideann tú ceann de na briathra seo:

  1. Roghnaigh an aimsir: gach lá, inné nó amárach.
  2. Roghnaigh an cineál abairte: ráiteas, abairt le ní, nó ceist le an.
  3. Seiceáil foirm an bhriathair sna táblaí.

Cuimhnigh go háirithe ar na patrúin seo:

  • Dúirt — ní dúirt — an ndúirt?
  • Fuair — ní bhfuair — an bhfuair?
  • Chonaic — ní fhaca — an bhfaca?
  • Gheobhaidh — ní bhfaighidh — an bhfaighidh?

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

12 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 12 words and review them later.

Focail: Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí

12 words

Last updated November 5, 2026