An agus ní leis an aimsir láithreach
Foghlaim conas ceisteanna a chur le an agus abairtí diúltacha a dhéanamh le ní san aimsir láithreach, le hathruithe tosaigh agus freagraí simplí.
Le an, cuireann tú ceist: An ólann tú tae? Le ní, deir tú nach ndéanann tú rud: Ní ólaim tae. Féach ar na patrúin seo san aimsir láithreach.
Ó abairt go ceist
Cuir an roimh an mbriathar chun ceist a chur. Fanann tú, sé nó sí i ndiaidh an bhriathair.
Ólann tú caife. → An ólann tú caife?
Itheann sí feoil. → An itheann sí feoil?
Tosaíonn ólann agus itheann le guta. Ní athraíonn a dtús i ndiaidh an.
Athrú i ndiaidh an
Le go leor briathra, cuireann an athrú ar an gcéad litir. Urú a thugtar ar an athrú seo. Féach ar na litreacha breise sa tábla.
| Abairt | Ceist |
|---|---|
| Dúnann tú an doras. | An ndúnann tú an doras? |
| Glanann tú an bord. | An nglanann tú an bord? |
| Canann tú gach lá. | An gcanann tú gach lá? |
| Ólann tú tae. | An ólann tú tae? |
Coinnigh an mar fhocal ar leith: An ndúnann tú an doras?
Abairt dhiúltach le ní
Cuir ní roimh an mbriathar chun abairt dhiúltach a dhéanamh.
Le go leor briathra, cuirtear h i ndiaidh na chéad litreach. Séimhiú a thugtar air seo.
| Abairt | Abairt dhiúltach |
|---|---|
| Dúnann tú an doras. | Ní dhúnann tú an doras. |
| Glanann tú an bord. | Ní ghlanann tú an bord. |
| Canann tú gach lá. | Ní chanann tú gach lá. |
| Ólann tú tae. | Ní ólann tú tae. |
Ní athraíonn tús ólann ná itheann i ndiaidh ní.
Tá an t-athrú difriúil i ndiaidh an agus ní:
- Ceist: An nglanann tú an bord?
- Abairt dhiúltach: Ní ghlanann tú an bord.
Ná húsáid nglanann i ndiaidh ní.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Freagraí gearra
Úsáid an briathar arís sa fhreagra. Nuair atá tú ag caint fút féin, úsáid foirmeacha mar ólaim, ithim agus glanaim.
An ólann tú caife?
— Ólaim. / Ní ólaim.
An itheann tú feoil?
— Ithim. / Ní ithim.
An nglanann tú an bord gach lá?
— Glanaim. / Ní ghlanaim.
Tá patrúin eile ag roinnt briathra. Mar shampla: Tá tú anseo. → An bhfuil tú anseo? → Níl tú anseo. Foghlaim na foirmeacha sin ar leith.
Seiceáil an patrún
- Ceist: cuir an roimh an mbriathar: An ndúnann tú an doras?
- Diúltú: cuir ní roimh an mbriathar: Ní dhúnann tú an doras.
- Guta ag an tús: An ólann tú tae? Ní ólaim tae.
- Freagra gearr: úsáid an briathar arís: Ólaim. Ní ólaim.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026