B1 · IntermediateLesson 1 of 2

An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid

An aidiacht bhriathartha chun toradh agus staid a chur in iĂșl: foirmeacha coitianta, ĂșsĂĄid le bĂ­ agus an difrĂ­ocht idir gnĂ­omh ar siĂșl agus toradh.

By the flumi team About 5 min read 23 vocabulary wordsGrammar learning path: Staid agus gnĂ­omh crĂ­ochnaithe

ÚsĂĄideann tĂș an aidiacht bhriathartha chun toradh gnĂ­mh nĂł staid ruda a chur in iĂșl: TĂĄ an doras dĂșnta. Foghlaimeoidh tĂș foirmeacha coitianta, a n-ĂșsĂĄid le bĂ­, agus an difrĂ­ocht idir gnĂ­omh ar siĂșl agus a thoradh.

Toradh gnĂ­mh agus staid ruda

Tagann an aidiacht bhriathartha Ăł bhriathar. Is Ă© dĂșnta an aidiacht bhriathartha a bhaineann le dĂșn. In TĂĄ an doras dĂșnta, insĂ­onn dĂșnta duit cĂ©n staid ina bhfuil an doras.

DhĂșn NĂłra an doras. Anois tĂĄ an doras dĂșnta.

Bhris an cupån nuair a thit sé. Tå sé briste anois.

Ghlan mé an seomra. Tå sé glanta anois.

NĂ­ gĂĄ a rĂĄ cĂ© a rinne an gnĂ­omh. Is fĂ©idir leat TĂĄ an fhuinneog briste a rĂĄ fiĂș mura bhfuil a fhios agat cĂ© a bhris Ă­.

Chun a rĂĄ cĂ© a rinne an gnĂ­omh, is fĂ©idir ag a ĂșsĂĄid: TĂĄ an litir scrĂ­ofa agam — scrĂ­obh mĂ© Ă­. In TĂĄ an litir scrĂ­ofa, nĂ­ deirtear cĂ© a scrĂ­obh Ă­. Is Ă© agam an fhoirm de ag a ĂșsĂĄidtear le mĂ©.

Foirmeacha coitianta

Tå na deirí -ta, -te, -tha, -the, -fa agus -fe le feiceåil go minic. Tå -fa in scríofa, mar shampla. Ní leor deireadh amhåin a chur le gach briathar, åfach. Foghlaim an briathar agus an aidiacht bhriathartha le chéile.

Briathar Aidiacht bhriathartha Sampla
dĂșn dĂșnta TĂĄ an siopa dĂșnta.
bris briste TĂĄ an cupĂĄn briste.
glan glanta TĂĄ an seomra glanta.
crĂ­ochnaigh crĂ­ochnaithe TĂĄ an obair crĂ­ochnaithe.
nigh nite Tå na héadaí nite.
scrĂ­obh scrĂ­ofa TĂĄ an litir scrĂ­ofa.
déan déanta Tå an dinnéar déanta.
oscail oscailte TĂĄ an fhuinneog oscailte.

Is fĂ©idir toradh a lĂ©iriĂș le briathar neamhaistreach freisin, is Ă© sin briathar gan chuspĂłir: D’imigh SeĂĄn. TĂĄ sĂ© imithe anois. Is Ă© imithe an aidiacht bhriathartha a bhaineann le imigh.

Nuair a fhoghlaimĂ­onn tĂș briathar nua, foghlaim sampla gearr leis an aidiacht bhriathartha freisin: dĂ©an — dĂ©anta — TĂĄ an obair dĂ©anta.

An patrĂșn le bĂ­

Is patrĂșn an-choitianta Ă© bĂ­ + ainmnĂ­ + aidiacht bhriathartha. Is Ă© an t-ainmnĂ­ an duine nĂł an rud a bhfuil tĂș ag caint faoi.

CineĂĄl abairte Sampla
RĂĄiteas TĂĄ an doras dĂșnta.
DiĂșltĂș NĂ­l an doras dĂșnta.
Ceist An bhfuil an doras dĂșnta?
Staid rialta nĂł nĂłs BĂ­onn an doras dĂșnta gach oĂ­che.
Staid san am atĂĄ thart BhĂ­ an doras dĂșnta nuair a thĂĄinig mĂ©.
Staid san am atĂĄ le teacht Beidh an doras dĂșnta anocht.

Sa phatrĂșn seo, nĂ­ athraĂ­onn an aidiacht bhriathartha de rĂ©ir inscne nĂĄ uimhreach an ainmnĂ­:

  • TĂĄ an doras dĂșnta.
  • TĂĄ an fhuinneog dĂșnta.
  • TĂĄ na fuinneoga dĂșnta.

Nuair a ĂșsĂĄidtear Ă­ mar aidiacht dĂ­reach i ndiaidh ainmfhocail, ĂĄfach, leanann sĂ­ rialacha na n-aidiachtaĂ­. Cuir TĂĄ an fhuinneog dĂșnta i gcomparĂĄid le fuinneog dhĂșnta: tĂĄ sĂ©imhiĂș ar dhĂșnta sa dara sampla toisc gur ainmfhocal baininscneach uatha Ă© fuinneog.

Quick check

Try one question now.

1
DhĂșn mĂ© an geata tar Ă©is don mhadra dul amach. TĂĄ sĂ© anois.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

GnĂ­omh ar siĂșl nĂł toradh?

ÚsĂĄideann tĂș ag + ainm briathartha le haghaidh gnĂ­omh atĂĄ ar siĂșl. ÚsĂĄideann tĂș an aidiacht bhriathartha chun an toradh nĂł an staid a lĂ©iriĂș.

Tå Seån ag glanadh an tseomra. Tå sé ag obair fós.

TĂĄ an seomra glanta. TĂĄ an glanadh crĂ­ochnaithe.

TĂĄ Aoife ag scrĂ­obh na litreach. TĂĄ sĂ­ ag obair uirthi fĂłs.

Tå an litir scríofa. Tå sí réidh anois.

Tabhair faoi deara an t-ainmnĂ­: SeĂĄn sa chĂ©ad abairt, ach an seomra sa dara habairt. NĂ­ dhĂ©anann tĂș abairt faoin toradh trĂ­ glanta a chur in ĂĄit ag glanadh agus gach rud eile a fhĂĄgĂĄil mar a bhĂ­.

NĂ­ gĂĄ gur gnĂ­omh a tharla dĂ­reach anois atĂĄ i gceist. In BĂ­onn an siopa dĂșnta ar an Domhnach, lĂ©irĂ­onn bĂ­onn gur nĂłs atĂĄ ann: bĂ­onn sĂ© dĂșnta gach Domhnach. ÚsĂĄid TĂĄ an siopa dĂșnta anois chun cur sĂ­os ar a staid faoi lĂĄthair.

SeiceĂĄil agus cuimhnigh

ÚsĂĄid bĂ­, seachas an chopail is, sa phatrĂșn stĂĄit seo:

✓ TĂĄ an doras dĂșnta.

✗ Is an doras dĂșnta.

Sula scrĂ­obhann tĂș abairt, seiceĂĄil na pointĂ­ seo:

  1. GnĂ­omh ar siĂșl nĂł staid? Roghnaigh ag glanadh don ghnĂ­omh agus glanta don toradh.
  2. Cén rud atå sa staid sin? Cuir é mar ainmní: Tå an seomra glanta.
  3. CĂ©n t-am atĂĄ i gceist, agus an nĂłs Ă©? Roghnaigh tĂĄ, bhĂ­ nĂł beidh de rĂ©ir an chomhthĂ©acs; ĂșsĂĄid bĂ­onn le haghaidh staid rialta nĂł nĂłs san aimsir lĂĄithreach.

An chodarsnacht le cuimhneamh uirthi: Tá Seán ag glanadh an tseomra → Tá an seomra glanta.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

23 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 23 words and review them later.

Focail: An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid

23 words

Last updated November 5, 2026