An aimsir fháistineach: briathra rialta
An aimsir fháistineach le briathra rialta: foirmeacha sa dá réimniú, abairtí le mé agus muid, ceisteanna le an agus abairtí diúltacha le ní.
Ag caint faoin todhchaí
Úsáideann tú an aimsir fháistineach chun labhairt faoi rud a tharlóidh níos déanaí: amárach, anocht nó an tseachtain seo chugainn. Le briathra rialta, leanann na foirmeacha patrúin sa chéad réimniú agus sa dara réimniú.
Glanfaidh mé an chistin amárach.
Ceannóidh muid arán níos déanaí.
An chéad réimniú
Sa chéad réimniú, cuireann tú -faidh nó -fidh leis an bhfréamh. Is í an fhréamh bunfhoirm an bhriathair, mar shampla glan nó bris.
Féach ar an nguta deireanach sa fhréamh:
- a, o, u: cuir -faidh leis.
- e, i: cuir -fidh leis.
| Fréamh | Deireadh | An aimsir fháistineach |
|---|---|---|
| glan | -faidh | glanfaidh mé |
| ól | -faidh | ólfaidh mé |
| bris | -fidh | brisfidh mé |
| cuir | -fidh | cuirfidh mé |
Ólfaidh mé uisce leis an dinnéar.
Cuirfidh tú an leabhar ar an mbord.
Glanfaidh siad an seomra amárach.
An dara réimniú
Sa dara réimniú, bíonn -óidh nó -eoidh ag deireadh na foirme. Tá na patrúin seo coitianta:
| Bunfhoirm | Athrú | An aimsir fháistineach |
|---|---|---|
| ceannaigh | -aigh → -óidh | ceannóidh mé |
| tosaigh | -aigh → -óidh | tosóidh mé |
| bailigh | -igh → -eoidh | baileoidh mé |
| críochnaigh | -aigh → -óidh | críochnóidh mé |
Tosóidh an rang ar a naoi amárach.
Baileoidh sí na páistí ón scoil.
Críochnóidh mé an obair anocht.
Ní chríochnaíonn gach briathar sa dara réimniú ar -aigh nó -igh. Mar shampla: imir → imreoidh. Foghlaim an fhoirm fháistineach leis an mbriathar nua.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Cé a dhéanfaidh é?
Úsáid an fhoirm chéanna roimh mé, tú, sé, sí, muid, sibh agus siad.
| Duine | Sampla |
|---|---|
| mé | glanfaidh mé |
| tú | glanfaidh tú |
| sé / sí | glanfaidh sé / glanfaidh sí |
| muid | glanfaidh muid |
| sibh | glanfaidh sibh |
| siad | glanfaidh siad |
Tá foirm aonfhoclach ann freisin in áit na foirme le muid:
| Le muid | In aon fhocal amháin |
|---|---|
| glanfaidh muid | glanfaimid |
| brisfidh muid | brisfimid |
| ceannóidh muid | ceannóimid |
| baileoidh muid | baileoimid |
Tá ceannóidh muid agus ceannóimid araon ceart. Ní chuireann tú muid i ndiaidh ceannóimid.
Ceisteanna agus abairtí diúltacha
Chun ceist a chur, cuir an roimh an mbriathar. Cuireann an urú ar na consain chuí. Chun abairt dhiúltach a dhéanamh, cuir ní roimh an mbriathar. Cuireann ní séimhiú ar na consain chuí.
Ní athraíonn deireadh an bhriathair sna patrúin seo.
| Ráiteas | Ceist | Abairt dhiúltach |
|---|---|---|
| Glanfaidh tú. | An nglanfaidh tú? | Ní ghlanfaidh tú. |
| Brisfidh sé. | An mbrisfidh sé? | Ní bhrisfidh sé. |
| Ceannóidh sí. | An gceannóidh sí? | Ní cheannóidh sí. |
| Ólfaidh siad. | An ólfaidh siad? | Ní ólfaidh siad. |
— An gceannóidh tú bainne amárach?
— Ceannóidh.
— An nglanfaidh tú an chistin anocht?
— Ní ghlanfaidh. Glanfaidh mé amárach í.
Coinnigh an deireadh ceart sa dara réimniú:
✓ Ceannóidh mé arán.
✗ Ceannaighfidh mé arán.
Is é -óidh, ní -faidh, atá sa bhfoirm ceannóidh.
Seiceáil thapa
- Roghnaigh an briathar agus an réimniú: glan → glanfaidh, bailigh → baileoidh.
- Cuir an duine leis: glanfaidh mé, baileoidh sí.
- Le muid, is féidir foirm aonfhoclach a úsáid: glanfaimid, baileoimid.
- I gceist, úsáid an agus urú nuair is cuí: An nglanfaidh tú?
- In abairt dhiúltach, úsáid ní agus séimhiú nuair is cuí: Ní ghlanfaidh mé.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
16 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 16 words and review them later.
Focail: An aimsir fháistineach: briathra rialta
16 wordsLast updated November 5, 2026