An ginideach uatha agus an t-alt
Foghlaim úsáid an ailt sa ghinideach uatha: an le hainmfhocail fhirinscneacha, na le hainmfhocail bhaininscneacha, agus na hathruithe tosaigh is coitianta.
Úsáidtear an nó na roimh ainmfhocal sa ghinideach uatha nuair atá an t-ainmfhocal cinnte. Foghlaimeoidh tú conas an t-alt ceart a roghnú agus na hathruithe tosaigh is coitianta a dhéanamh.
An t-alt sa ghinideach uatha
Féach ar an fear agus cóta an fhir. Sa dara frása, insíonn an fhir duit cé leis an cóta. Tá fear sa ghinideach ansin.
Braitheann an t-alt ar inscne an ainmfhocail atá sa ghinideach:
- Ainmfhocal firinscneach: an, mar atá in cóta an fhir.
- Ainmfhocal baininscneach: na, mar atá in doras na scoile.
Ní iolra é na i gcónaí. In doras na scoile, níl ach scoil amháin i gceist. Is é na an t-alt baininscneach sa ghinideach uatha freisin.
Foirm an ainmfhocail
Is minic a athraíonn foirm an ainmfhocail sa ghinideach. Ní leor an t-alt a athrú amháin. Foghlaim an fhoirm ghinideach leis an ainmfhocal.
| Inscne | Bunfhoirm leis an alt | Ginideach uatha leis an alt | Frása iomlán |
|---|---|---|---|
| Firinscneach | an fear | an fhir | cóta an fhir |
| Firinscneach | an bád | an bháid | ainm an bháid |
| Firinscneach | an doras | an dorais | dath an dorais |
| Baininscneach | an scoil | na scoile | doras na scoile |
| Baininscneach | an fhuinneog | na fuinneoige | gloine na fuinneoige |
| Baininscneach | an oifig | na hoifige | uimhir na hoifige |
Níl aon athrú deiridh amháin ann a oireann do gach ainmfhocal. Seiceáil an ginideach i bhfoclóir mura bhfuil sé ar eolas agat.
Ainmfhocail fhirinscneacha: an
Cuireann an séimhiú ar b, c, f, g, m agus p. Ní shéimhítear d ná t tar éis an ailt sa phatrún seo.
- bád → ainm an bháid
- fear → cóta an fhir
- doras → dath an dorais
- tobar → uisce an tobair
Roimh s agus guta, nó roimh sl, sn, sr, cuirtear t leis an tús. Mar shampla: an sagart → teach an tsagairt. Ní chuirtear an t seo roimh sc, sm, sp ná st.
Má thosaíonn an focal le guta, ní chuirtear t- roimhe sa ghinideach:
An t-éan atá sa chrann.
Tá nead an éin sa chrann.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ainmfhocail bhaininscneacha: na
Úsáid na sa ghinideach uatha baininscneach. Ní chuireann sé séimhiú ná urú ar chonsan.
Imíonn an séimhiú nó an t a chuireann an ar an ainmfhocal baininscneach san ainmneach: an fhuinneog → na fuinneoige, an tsráid → na sráide.
An fhuinneog → Tá gloine na fuinneoige glan.
An tsráid → Cad é ainm na sráide?
An scoil → Tá doras na scoile oscailte.
Roimh ghuta, cuir h leis an tús:
- an oifig → doras na hoifige
- an obair → deireadh na hoibre
Scríobhtar an h díreach leis an bhfocal, gan fleiscín.
An t-alt a chur san áit cheart
Sna frásaí simplí seo, cuir an t-alt roimh an ainmfhocal atá sa ghinideach. Ná cuir alt eile roimh an gcéad ainmfhocal.
✓ Tá doras na scoile oscailte.
✗ Tá an doras na scoile oscailte.
Is leor na sa fhrása doras na scoile.
Seicliosta gearr
- Aimsigh an t-ainmfhocal atá sa ghinideach: scoil in doras na scoile.
- Seiceáil a inscne: tá scoil baininscneach, mar sin úsáid na.
- Roghnaigh an fhoirm ghinideach: scoile.
- Seiceáil an tús: na scoile, ach na hoifige roimh ghuta.
Cuimhnigh ar an dá phríomhphatrún: cóta an fhir agus doras na scoile.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
16 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 16 words and review them later.
Focail: An ginideach uatha agus an t-alt
16 wordsLast updated November 5, 2026