A1 · BeginnerLesson 2 of 4

An t-alt uatha: an fear agus an bhean

Foghlaim an t-alt uatha an le hainmfhocail fhirinscneacha agus bhaininscneacha: an fear, an bhean, séimhiú bunúsach agus samplaí simplí coitianta.

By the flumi team About 3 min read 8 vocabulary wordsGrammar learning path: Ainmfhocail agus an t-alt

Rud amháin: an fear, an bhean

Úsáid an le hainmfhocal uatha nuair atá an duine nó an rud ar eolas againn. Ciallaíonn uatha duine amháin nó rud amháin. Mar shampla: an fear, an bhean, an bord. Is é an an t-alt uatha. Níl alt éiginnte sa Ghaeilge.

Tá bean anseo. — Ní deirimid cén bhean.

Tá an bhean anseo. — Tá a fhios againn cén bhean.

Tá an fear anseo.

Tá an bhean anseo.

Tá an bord glan.

An roimh an ainmfhocal

Cuir an roimh an ainmfhocal.

Ainmfhocal Leis an alt Nóta
fear an fear Gan athrú
bord an bord Gan athrú
bean an bhean Mínítear an t-athrú i gCuid 3.
fuinneog an fhuinneog Mínítear an t-athrú i gCuid 3.

Tá dhá inscne ag ainmfhocail sa Ghaeilge: firinscneach agus baininscneach. Tá fear agus bord firinscneach. Tá bean agus fuinneog baininscneach.

An bhean: séimhiú

Sna samplaí firinscneacha seo, ní athraíonn tús an ainmfhocail: an fear, an bord.

Le go leor ainmfhocal baininscneach, cuir h i ndiaidh na chéad litreach. Tugtar séimhiú air seo. Athraíonn sé fuaim an fhocail freisin.

Ainmfhocal baininscneach Leis an alt Athrú
bean an bhean b → bh
bó an bhó b → bh
cathaoir an chathaoir c → ch
fuinneog an fhuinneog f → fh

Bíonn fh balbh de ghnáth. In an fhuinneog, ní fhuaimnítear fh: ná habair fuaim f.

Tá an bhean sa teach.

Tá an chathaoir sa chistin.

Tá an fhuinneog oscailte.

Foghlaim an t-ainmfhocal leis an alt: bean — an bhean, bord — an bord. Cabhraíonn an péire leat cuimhneamh ar an bhfoirm cheart.

Quick check

Try one question now.

1
Tá ag léamh sa seomra.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ní bhíonn séimhiú ann i gcónaí

Ní chuirtear h i ndiaidh gach consain. Ní chuirtear séimhiú ar d ná t i ndiaidh an:

  • deoch → an deoch;
  • tír → an tír.

✓ an bhean — ní an bean.

✓ an deoch — ní an dheoch.

Tá an dá ainmfhocal baininscneach, ach ní shéimhítear d i ndiaidh an.

Tá patrúin eile ann roimh ghuta agus roimh s. Tá siad ar an leathanach «An t-alt roimh ghuta agus s».

Achoimre le cuimhneamh

  • Cuir an roimh an ainmfhocal uatha nuair atá an duine nó an rud ar eolas againn.
  • Fág spás: an fear.
  • Cuimhnigh ar an séimhiú: bean → an bhean.
  • Ná cuir séimhiú ar gach focal: deoch → an deoch.

An fear, an bhean, an bord, an chathaoir: foghlaim na focail ina bpéirí.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

8 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 8 words and review them later.

Focail: An t-alt uatha: an fear agus an bhean

8 words

Last updated November 5, 2026