Caol le caol agus leathan le leathan
Foghlaim riail an litrithe caol le caol agus leathan le leathan: na gutaí a, o, u agus e, i, agus na gutaí ar dhá thaobh consain i bhfocail choitianta.
Riail a chuidíonn leis an litriú
Cuidíonn caol le caol agus leathan le leathan leat focail a litriú. Féach ar na gutaí ar dhá thaobh consain i lár focail. De ghnáth, bíonn siad sa ghrúpa céanna: caol nó leathan.
Dhá ghrúpa gutaí
| Grúpa | Gutaí | Gutaí le síneadh fada |
|---|---|---|
| Caol | e, i | é, í |
| Leathan | a, o, u | á, ó, ú |
Ní athraíonn an síneadh fada an grúpa. Tá i agus í caol. Tá o agus ó leathan.
Na gutaí ar dhá thaobh
Féach ar an nguta díreach roimh an gconsan agus ar an nguta díreach ina dhiaidh. Ní gá gurb é an guta céanna iad: is leor an grúpa céanna.
| Focal | Consan nó grúpa consan | Na gutaí ar dhá thaobh | Patrún |
|---|---|---|---|
| doras | r | o — a | leathan le leathan |
| bóthar | th | ó — a | leathan le leathan |
| cailín | l | i — í | caol le caol |
| duine | n | i — e | caol le caol |
| fuinneog | nn | i — e | caol le caol |
Baineann an riail le grúpa consan freisin, mar th in bóthar agus nn in fuinneog.
Tá an doras ar oscailt.
In doras, tá o roimh r agus a ina dhiaidh. Tá an dá ghuta leathan.
Tá duine ag an doras.
In duine, tá i roimh n agus e ina dhiaidh. Tá an dá ghuta caol.
Cén guta le seiceáil?
Uaireanta, bíonn dhá ghuta le chéile. Roghnaigh an guta is gaire don chonsan.
Tá mé sa bhaile.
Sa bhfocal baile, féach ar l. Tá ai roimhe, ach is é i an guta is gaire dó. Tá e ina dhiaidh.
Mar sin: i — l — e, caol le caol.
Ní gá go mbeadh gach guta san fhocal sa ghrúpa céanna. Tá a, i agus e in baile. Is iad na gutaí díreach in aice leis an gconsan atá tábhachtach anseo.
Tá eisceachtaí ann, mar shampla anseo. Foghlaim litriú an fhocail sin mar atá sé.
Seiceáil do litriú
- Aimsigh consan nó grúpa consan i lár an fhocail.
- Féach ar an nguta is gaire dó ar gach taobh.
- Seiceáil an grúpa: e, i nó a, o, u.
Cuimhnigh: caol le caol mar atá in duine; leathan le leathan mar atá in doras.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026