B1 · IntermediateLesson 2 of 2

Chun agus le: cuspóir agus rún

Úsáid chun agus le chun cuspóir gnímh a mhíniú, léirigh do rún leis an bpatrún tá… chun, agus cuir an cuspóir gramadaí roimh an ainm briathartha i gceart.

By the flumi team About 5 min read 12 vocabulary wordsGrammar learning path: Cuspóir an ainm bhriathartha agus rún

Úsáidtear chun agus le le rá cén fáth a ndéanann tú rud éigin. Foghlaimeoidh tú freisin conas rún a chur in iúl le tá… chun, agus conas focail a chur san ord ceart sna patrúin seo.

Cén fáth a ndéanann tú é?

Nuair a dhéanann tú gníomh agus toradh uait, is féidir leat chun nó le a úsáid leis an ainm briathartha. Tugann an chuid seo den abairt freagra ar an gceist Cén fáth?

— Cén fáth a ndeachaigh tú go dtí an siopa?

— Chuaigh mé ann chun bainne a cheannach.

— Chuaigh mé ann le bainne a cheannach.

Tá an cuspóir céanna sa dá fhreagra: bhí bainne uaim.

Ní gá go n-éireodh leis an ngníomh. Is é an cuspóir atá á mhíniú agat:

Chuaigh mé go dtí an siopa chun bainne a cheannach, ach bhí an siopa dúnta.

An dá phríomhphatrún

Má tá rud á dhéanamh agat, cuir an rud sin roimh a + ainm briathartha. Cuireann a séimhiú ar an ainm briathartha nuair is féidir.

Patrún Patrún le chun Patrún le le
Gan chuspóir gramadaí luaite chun dul abhaile le dul abhaile
Cuspóir gramadaí + a + ainm briathartha chun bia a cheannach le bia a cheannach
Cuspóir gramadaí + a + ainm briathartha chun an doras a dhúnadh leis an doras a dhúnadh

Anseo, is é bia nó an doras an cuspóir gramadaí: an rud a cheannaíonn tú nó a dhúnann tú. Ní hionann é sin agus an fáth a ndéanann tú an gníomh.

Roimh an alt an, úsáidtear leis, sa phatrún cuspóra freisin: Tháinig sé ar ais leis an doras a dhúnadh.

Sa phatrún chun an doras a dhúnadh, is é an doras cuspóir gramadaí an ainm bhriathartha. Ní chuirtear sa ghinideach é tar éis chun sa phatrún seo:

✓ Tháinig sé ar ais chun an doras a dhúnadh.

✗ Tháinig sé ar ais chun an dorais a dhúnadh.

Is féidir forainm a chur in áit an ainmfhocail mar chuspóir gramadaí. Fanann sé roimh a + ainm briathartha:

  • Tá uirlis ag teastáil uaim chun é a dhéanamh.

Má thosaíonn an t-ainm briathartha le guta, fanann a ann, ach ní chuirtear séimhiú ná h leis an nguta:

  • Shuigh mé síos chun tae a ól.

Chun a rá cén rud atá tú ag iarraidh a sheachaint, úsáid chun gan:

  • D'imigh mé go luath chun gan a bheith déanach.

Chun agus le sa ghnáthchaint

Is minic is féidir ceachtar acu a úsáid chun cuspóir gnímh a mhíniú. Ní riail é go mbaineann chun le cuspóir amháin agus le le cuspóir eile.

D'oscail mé an fhuinneog chun aer úr a ligean isteach.

D'oscail mé an fhuinneog le haer úr a ligean isteach.

Roimh ghuta, cuirtear h i ndiaidh le sa phatrún seo: le haer, ach chun aer.

Seo roinnt cuspóirí coitianta:

  • Dul go dtí an leabharlann chun leabhar a fháil.
  • Glaoch ar chara le cabhair a lorg.
  • Suí síos chun sos a ghlacadh.

Quick check

Try one question now.

1
Chuaigh mé chuig an margadh chun glasraí .

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Rún a chur in iúl le tá… chun

Úsáid tá + duine + chun + ainm briathartha chun a rá cad atá beartaithe ag duine. Fanann an patrún rud a dhéanamh mar atá má tá cuspóir gramadaí ann.

Tá mé chun dul abhaile go luath.

Tá Nóra chun rothar a cheannach an mhí seo chugainn.

An bhfuil tú chun fanacht anseo?

Níl mé chun fanacht anseo anocht.

Déan comparáid idir an dá úsáid:

Abairt Brí
Chuaigh mé go dtí an siopa chun arán a cheannach. Míníonn an dara cuid cuspóir an turais.
Tá mé chun arán a cheannach. Deirim cad atá beartaithe agam.

Ní féidir chun agus le a mhalartú i ngach comhthéacs. Sa sampla Tá mé le dul go Gaillimh amárach, léiríonn tá… le go bhfuil an turas socraithe nó go bhfuiltear ag súil leis.

Tá bealaí eile ann chun rún a chur in iúl:

  • Tá sé i gceist agam dul go Gaillimh amárach. Is gnáthbhealach neodrach é seo sa chaint agus sa scríbhneoireacht.
  • Tá rún agam dul go Gaillimh amárach. Cuireann sé seo níos mó béime ar an rún féin agus féadann sé a bheith níos foirmiúla ná tá mé chun….

Seiceáil an patrún

  1. An bhfuil tú ag míniú cén fáth a ndéanann tú gníomh? Úsáid chun nó le sna patrúin cuspóra thuas.
  2. An bhfuil tú ag rá cad atá beartaithe agat? Úsáid tá mé chun….
  3. An bhfuil cuspóir gramadaí ann? Cuir é roimh a + ainm briathartha: chun an teach a ghlanadh.
  4. Seiceáil an séimhiú i ndiaidh a agus an h i ndiaidh le roimh ghuta: a cheannach, le haer úr a ligean isteach.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

12 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 12 words and review them later.

Focail: Chun agus le: cuspóir agus rún

12 words

Last updated November 5, 2026