C2 · Proficient

Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin

Déan coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin a léamh go beacht: tagairtí, coinníollacha agus raon an diúltaithe a shoiléiriú gan an bhrí a athrú.

By the flumi team About 7 min read

An tagairt a choinneáil beacht

I dtéacs dlí nó riaracháin, féadfaidh clásal coibhneasta a shonrú cé atá faoi réir dualgais, cén doiciméad atá i gceist nó cén coinníoll a bhaineann le hiarratas. Ní leor go mbeadh an clásal ceart ó thaobh na gramadaí de: caithfidh raon na tagartha agus gaol na gcoinníollacha a bheith soiléir freisin.

Díreoidh tú anseo ar thrí scil:

  • réamhtheachtaí an choibhnis a aithint i bhforáil fhada;
  • coinníollacha comhordaithe agus diúltaithe a léamh go beacht;
  • foráil a athscríobh gan a raon ná a tagairtí a athrú.

Samplaí cumtha teagaisc atá thíos, ní sleachta as reachtaíocht. Léiríonn siad roghanna gramadaí agus dréachtaithe; ní rialacha léirmhínithe dlí iad.

An gaol leis an réamhtheachtaí

Is minic a bhíonn réamhfhocal riachtanach chun gaol an duine, an doiciméid nó na forála leis an mbriathar a léiriú. Agus abairt dhlúth á léamh agat, athchruthaigh an gnáthráiteas ar dtús: baineann an fhoráil leis an duine, tagraítear don alt, déantar iarratas faoin scéim.

An gaol bunúsach Leagan coibhneasta dlúth Leagan eile a léiríonn an gaol
Baineann an fhoráil leis an duine. an duine lena mbaineann an fhoráil an duine a mbaineann an fhoráil leis
Tagraítear don alt. an t-alt dá dtagraítear an t-alt a dtagraítear dó
Déantar iarratas faoin scéim. an scéim faoina ndéantar iarratas an scéim a ndéantar iarratas fúithi

Ní maisiúcháin fhoirmiúla iad lena, dá agus faoina: tá gaol réamhfhoclach á chur in iúl acu. Is leis an réamhfhocal sa bhunstruchtúr a bhaineann roghnú na foirme, ní le fad ná le foirmiúlacht na habairte.

Ná cuir an dá struchtúr le chéile de thaisme:

  • ✓ an t-alt dá dtagraítear sa litir
  • ✓ an t-alt a dtagraítear dó sa litir
  • ✗ an t-alt dá dtagraítear dó sa litir

Sa sampla deireanach, déantar an gaol céanna leis an alt a mharcáil faoi dhó.

Slabhra tagairtí a dhíchódú

Féadfaidh clásal amháin duine a shainaithint agus clásal eile cinneadh nó doiciméad laistigh den chéad chlásal a shonrú. Coinnigh na tagairtí sin ar leithligh.

Ní mór fógra a thabhairt don duine a ndearnadh an cinneadh dá dtagraítear in alt 8 ina leith.

Tá dhá ghaol ann:

  1. Rinneadh an cinneadh i leith an duine.
  2. Tagraítear don chinneadh in alt 8.

Tagraíonn ina leith don duine; baineann dá dtagraítear in alt 8 leis an gcinneadh.

Tá an abairt inghlactha ó thaobh na gramadaí de, ach scarann an clásal istigh an duine ó ina leith. Má bhíonn tuilleadh coinníollacha le cur léi, is fearr an slabhra a bhriseadh.

Leagan níos soiléire: Ní mór fógra a thabhairt don duine a ndearnadh an cinneadh ina leith. Is é an cinneadh atá i gceist anseo an cinneadh dá dtagraítear in alt 8.

Ní gá gach clásal fada a roinnt. Is í an cheist ná an féidir an réamhtheachtaí agus an gaol leis a aithint gan an abairt a athléamh.

Quick check

Try one question now.

1
Baineann an ceanglas leis an soláthraí. Dá bhrí sin, scríobhtar: an soláthraí mbaineann an ceanglas.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Raon coinníollacha agus diúltaithe

Nuair a bhaineann dhá chlásal leis an réamhtheachtaí céanna, léirigh go soiléir an gá an dá choinníoll a chomhlíonadh nó an leor ceann amháin acu.

Glacfar le hiarratas a bhfuil síniú air agus a bhfuil na doiciméid riachtanacha ag gabháil leis.

Tá an dá choinníoll riachtanach sa sampla seo: an síniú agus na doiciméid.

Glacfar le hiarratas a bhfuil síniú air nó a bhfuil deimhniú leictreonach ag gabháil leis.

Cuirtear dhá rogha ar fáil sa dara sampla. Más gá a shoiléiriú an nglactar le hiarratas a chomhlíonann an dá choinníoll, abair é sin go sainráite.

Bíonn tábhacht ar leith le suíomh an diúltaithe:

  • iarratas nach bhfuil síniú air: tá an síniú in easnamh;
  • iarratas nach bhfuil síniú air agus nach bhfuil deimhniú ag gabháil leis: tá an dá rud in easnamh;
  • iarratas nach bhfuil síniú air nó nach bhfuil deimhniú ag gabháil leis: tá ceann amháin ar a laghad den dá rud in easnamh.

Tríd an mír choibhneasta a athrá, déantar teorainn gach coinníll níos follasaí. Ní riail í go gcaithfear í a athrá i ngach comhordú, ach is rogha úsáideach dréachtaithe í nuair a bhíonn raon an diúltaithe tábhachtach.

Srianta, sainmhínithe agus poncaíocht

Is minic a chuireann an clásal srian leis an ngrúpa atá ainmnithe roimhe:

Na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta, déanfar iad a mheas ar dtús.

Ní gach iarratas atá i gceist anseo, ach na hiarratais a chomhlíonann an coinníoll ama. Má chuirtear na hiarratais go léir in ionad na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta, cailltear an srian.

Gan camóga: Déanfar na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta a mheas ar dtús.

Sa léamh sriantach seo, roghnaíonn an clásal na hiarratais a chomhlíonann an coinníoll ama.

Le camóga: Déanfar na hiarratais, a fuarthas roimh an spriocdháta, a mheas ar dtús.

Sa léamh mar fhaisnéis bhreise, tá an grúpa iarratas sainaitheanta cheana féin sa chomhthéacs; deirtear gur fuarthas iad uile roimh an spriocdháta.

Cabhraíonn na camóga leis an dara léamh a chur in iúl, ach ní shainaithníonn siad an grúpa astu féin. Mura léir ón gcomhthéacs cé na hiarratais atá i gceist, ní réitíonn na camóga an débhríocht. Sa sampla tosaigh, scarann an chamóg an frása tosaigh ón gcuid eile den abairt; ní dhéanann sí faisnéis bhreise den chlásal coibhneasta.

I sainmhíniú, féadfaidh roinnt clásal teacht le chéile chun teorainn an téarma a leagan síos:

Sa doiciméad seo, ciallaíonn “iarratas bailí” iarratas a fuarthas roimh an spriocdháta agus a bhfuil na doiciméid riachtanacha ag gabháil leis.

Baineann an dá choinníoll leis an iarratas. Ná déan ceann acu a athrú ina nóta breise mura bhfuil sé beartaithe an sainmhíniú a athrú.

Ná bí ag brath ar chamóga amháin chun idirdhealú dlíthiúil a dhéanamh idir coinníoll riachtanach agus faisnéis bhreise. Más riachtanach an t-idirdhealú, cuir i bhfocail shoiléire é, mar shampla ní bhaineann an fhoráil seo ach le…, nó cuir an fhaisnéis bhreise in abairt ar leith.

Seiceáil roimh an leagan deiridh

Agus foráil choibhneasta chasta á hathbhreithniú agat:

  1. Aimsigh an réamhtheachtaí. Cén duine, rud nó grúpa atá á shonrú ag gach clásal?
  2. Athchruthaigh an gaol. An bhfuiltear ag tagairt don alt, ag gníomhú faoin scéim nó ag déanamh cinnidh i leith duine?
  3. Seiceáil na coinníollacha. An gá gach ceann díobh a chomhlíonadh, nó an leor ceann amháin?
  4. Aimsigh raon an diúltaithe. Cad go díreach atá á shéanadh i ngach clásal?
  5. Déan comparáid tar éis athscríofa. Ar caomhnaíodh an grúpa daoine, an teorainn ama, na coinníollacha agus na crostagairtí céanna?

Is í an sprioc tagairt bheacht gan ualach neamhriachtanach: coinnigh an gaol gramadaí slán, agus déan na coinníollacha chomh follasach agus is gá.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026