Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh
Aithin cathain a úsáidtear foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh, roimh ghinideach cinnte agus nuair a chuirtear cuspóir roimh ainm briathartha.
Nuair a bhĂonn tĂş ag lĂ©amh nĂł ag scrĂobh, feicfidh tĂş ag lĂ©amh leabhair, ach ag lĂ©amh leabhar an dalta freisin. Tá cĂşis leis an difrĂocht: i gcomhthĂ©acsanna áirithe, Ăşsáidtear foirm an ainmnigh san áit a mbeifeá ag sĂşil leis an nginideach.
An fhoirm agus an fheidhm
Is fiú idirdhealú a dhéanamh idir foirm an ainmfhocail agus an fheidhm atá aige sa fhrása. Nà gá gur ainmnà na habairte é ainmfhocal toisc go bhfuil foirm an ainmnigh air.
De ghnáth, cuirtear cuspĂłir ainm bhriathartha sa ghinideach nuair a thagann sĂ© dĂreach ina dhiaidh:
- leabhar → ag léamh leabhair;
- teach → ag ceannach tĂ;
- eochair → ag lorg eochrach.
Ach is féidir leis na focail a leanann an t-ainmfhocal an patrún sin a athrú.
Ainmfhocal a bhfuil ginideach cinnte á cháiliú
Nuair a cháilĂonn ginideach cinnte ainmfhocal, Ăşsáidtear foirm an ainmnigh ar an ainmfhocal sin in ionad fhoirm an ghinidigh. FĂ©ach ar leabhar an dalta: is Ă© an dalta a insĂonn dĂşinn cĂ©n leabhar atá i gceist.
| Gan an ginideach cinnte | Le ginideach cinnte | An focal atá á cháiliú |
|---|---|---|
| ag léamh leabhair | ag léamh leabhar an dalta | leabhar |
| ag ceannach tà | ag ceannach teach mo dhearthár | teach |
| ag lorg eochrach | ag lorg eochair an dorais | eochair |
Is fĂ©idir an chinnteacht a aithint Ăłn alt, Ăłn aidiacht shealbhach nĂł Ăł ainm dĂlis:
- an dalta: tá an t-alt ann;
- mo dhearthár: tá an aidiacht shealbhach mo ann;
- an dorais: tá an t-alt ann;
- Mháire in ag lĂ©amh leabhar Mháire: ainm dĂlis atá ann;
- Sheáin in ag ceannach teach Sheáin: ainm dĂlis atá ann.
Fanann an dara hainmfhocal sa ghinideach: dearthár, dorais. Nà chuirtear gach focal sa fhrása san ainmneach.
Baineann an riail le háit a mbeadh an ginideach ag teastáil de ghnáth, nà le cuspóir ainm bhriathartha amháin. Feictear à i ndiaidh réamhfhocail chomhshuite agus i ndiaidh ainmfhocail freisin:
| Comhthéacs | Gan an ginideach cinnte | Le ginideach cinnte |
|---|---|---|
| I ndiaidh tar éis | tar éis oibre | tar éis obair an lae |
| I ndiaidh hata | hata fir | hata fhear an tĂ |
In hata fhear an tĂ, Ăşsáidtear foirm an ainmnigh fear agus cuirtear sĂ©imhiĂş uirthi. In teach an fhir, tá teach i bhfoirm an ainmnigh cheana fĂ©in; nĂ gá Ă© a athrĂş de bharr na rialach seo.
Tá NĂłra ag lĂ©amh leabhair. NĂl sĂ© ráite cĂ©n leabhar atá aici.
Tá Nóra ag léamh leabhar an dalta. Anois tá an leabhar sainithe ag an dalta.
Táimid ag lorg eochair an dorais. Úsáidtear eochair, nà eochrach, sa fhrása seo.
CuspĂłir roimh ainm briathartha
Tá comhthéacs tábhachtach eile ann: nuair a chuirtear cuspóir roimh ainm briathartha sa phatrún cuspóir + a + ainm briathartha, nà chuirtear an cuspóir sa ghinideach. Úsáidtear foirm an ainmnigh.
| CuspĂłir i ndiaidh an ainm bhriathartha | CuspĂłir roimh an ainm briathartha |
|---|---|
| Tá sà ag oscailt an dorais. | Ba mhaith léi an doras a oscailt. |
| Tá sé ag léamh an leabhair. | Ba mhaith leis an leabhar a léamh. |
Tháinig mé anseo chun an doras a oscailt.
D'imigh sà tar éis an leabhar a léamh.
Cé go leanann an ginideach chun agus tar éis de ghnáth, ná hathraigh an doras ná an leabhar go ginideach sna samplaà seo. Is cuspóirà iad roimh na hainmneacha briathartha.
RĂ©im agus Ă©agsĂşlacht: i dtĂ©acsanna traidisiĂşnta agus i gcaint chanĂşnach, feicfidh nĂł cloisfidh tĂş chun an dorais a oscailt, agus an cuspĂłir sa ghinideach. Sa scrĂobh caighdeánach, moltar chun an doras a oscailt sa phatrĂşn seo.
Nà hionann an dá phatrún: in ag léamh leabhar an dalta, tá ginideach cinnte ag cáiliú leabhar. In an leabhar a léamh, tá an cuspóir roimh an ainm briathartha.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Ná déan riail róleathan de
Nà leor focal breise i ndiaidh ainmfhocail chun foirm an ainmnigh a roghnú. Mar shampla, nà chuireann gnáthaidiacht an ginideach ar ceal:
- Tá sà ag léamh leabhair mhaith.
- Tá siad ag ceannach tà mhóir.
✓ Tá sà ag léamh leabhar an dalta.
✗ Tá sà ag léamh leabhair an dalta.
Sa chiall atá i gceist anseo — leabhar amháin leis an dalta — úsáid leabhar roimh an nginideach cinnte.
Baineann an riail le foirm an tuisil. NĂ chuireann sĂ deireadh leis an sĂ©imhiĂş: in hata fhear an tĂ, tá foirm an ainmnigh fear ann in ionad fir, ach tá sĂ©imhiĂş uirthi sa slabhra ginideach.
Seicliosta don scrĂobh
- Aimsigh an struchtúr: an mbeadh an ginideach ag teastáil de ghnáth?
- Féach ar an gcáiliú: má tá ginideach cinnte ag cáiliú an ainmfhocail, roghnaigh foirm an ainmnigh: ag lorg eochair an dorais.
- Seiceáil ord an chuspóra: roimh a + ainm briathartha, úsáid foirm an ainmnigh: an doras a oscailt.
- Ná lig do ghnáthaidiacht tú a chur amú: fanann an ginideach in ag léamh leabhair mhaith.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026