B2 · Upper IntermediateLesson 1 of 2

Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh

Aithin cathain a úsáidtear foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh, roimh ghinideach cinnte agus nuair a chuirtear cuspóir roimh ainm briathartha.

Nuair a bhíonn tú ag léamh nó ag scríobh, feicfidh tú ag léamh leabhair, ach ag léamh leabhar an dalta freisin. Tá cúis leis an difríocht: i gcomhthéacsanna áirithe, úsáidtear foirm an ainmnigh san áit a mbeifeá ag súil leis an nginideach.

An fhoirm agus an fheidhm

Is fiú idirdhealú a dhéanamh idir foirm an ainmfhocail agus an fheidhm atá aige sa fhrása. Ní gá gur ainmní na habairte é ainmfhocal toisc go bhfuil foirm an ainmnigh air.

De ghnáth, cuirtear cuspóir ainm bhriathartha sa ghinideach nuair a thagann sé díreach ina dhiaidh:

  • leabhar → ag lĂ©amh leabhair;
  • teach → ag ceannach tĂ­;
  • eochair → ag lorg eochrach.

Ach is féidir leis na focail a leanann an t-ainmfhocal an patrún sin a athrú.

Ainmfhocal a bhfuil ginideach cinnte á cháiliú

Nuair a cháilíonn ginideach cinnte ainmfhocal, úsáidtear foirm an ainmnigh ar an ainmfhocal sin in ionad fhoirm an ghinidigh. Féach ar leabhar an dalta: is é an dalta a insíonn dúinn cén leabhar atá i gceist.

Gan an ginideach cinnte Le ginideach cinnte An focal atá á cháiliú
ag léamh leabhair ag léamh leabhar an dalta leabhar
ag ceannach tí ag ceannach teach mo dhearthár teach
ag lorg eochrach ag lorg eochair an dorais eochair

Is féidir an chinnteacht a aithint ón alt, ón aidiacht shealbhach nó ó ainm dílis:

  • an dalta: tá an t-alt ann;
  • mo dhearthár: tá an aidiacht shealbhach mo ann;
  • an dorais: tá an t-alt ann;
  • Mháire in ag lĂ©amh leabhar Mháire: ainm dĂ­lis atá ann;
  • Sheáin in ag ceannach teach Sheáin: ainm dĂ­lis atá ann.

Fanann an dara hainmfhocal sa ghinideach: dearthár, dorais. Ní chuirtear gach focal sa fhrása san ainmneach.

Baineann an riail le háit a mbeadh an ginideach ag teastáil de ghnáth, ní le cuspóir ainm bhriathartha amháin. Feictear í i ndiaidh réamhfhocail chomhshuite agus i ndiaidh ainmfhocail freisin:

Comhthéacs Gan an ginideach cinnte Le ginideach cinnte
I ndiaidh tar éis tar éis oibre tar éis obair an lae
I ndiaidh hata hata fir hata fhear an tĂ­

In hata fhear an tí, úsáidtear foirm an ainmnigh fear agus cuirtear séimhiú uirthi. In teach an fhir, tá teach i bhfoirm an ainmnigh cheana féin; ní gá é a athrú de bharr na rialach seo.

Tá Nóra ag léamh leabhair. Níl sé ráite cén leabhar atá aici.

Tá Nóra ag léamh leabhar an dalta. Anois tá an leabhar sainithe ag an dalta.

Táimid ag lorg eochair an dorais. Úsáidtear eochair, ní eochrach, sa fhrása seo.

CuspĂłir roimh ainm briathartha

Tá comhthéacs tábhachtach eile ann: nuair a chuirtear cuspóir roimh ainm briathartha sa phatrún cuspóir + a + ainm briathartha, ní chuirtear an cuspóir sa ghinideach. Úsáidtear foirm an ainmnigh.

CuspĂłir i ndiaidh an ainm bhriathartha CuspĂłir roimh an ainm briathartha
Tá sí ag oscailt an dorais. Ba mhaith léi an doras a oscailt.
Tá sé ag léamh an leabhair. Ba mhaith leis an leabhar a léamh.

Tháinig mé anseo chun an doras a oscailt.

D'imigh sí tar éis an leabhar a léamh.

Cé go leanann an ginideach chun agus tar éis de ghnáth, ná hathraigh an doras ná an leabhar go ginideach sna samplaí seo. Is cuspóirí iad roimh na hainmneacha briathartha.

Réim agus éagsúlacht: i dtéacsanna traidisiúnta agus i gcaint chanúnach, feicfidh nó cloisfidh tú chun an dorais a oscailt, agus an cuspóir sa ghinideach. Sa scríobh caighdeánach, moltar chun an doras a oscailt sa phatrún seo.

Ní hionann an dá phatrún: in ag léamh leabhar an dalta, tá ginideach cinnte ag cáiliú leabhar. In an leabhar a léamh, tá an cuspóir roimh an ainm briathartha.

Quick check

Try one question now.

1
Níl ach eochair amháin caillte againn. Táimid ag lorg an chófra.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Ná déan riail róleathan de

Ní leor focal breise i ndiaidh ainmfhocail chun foirm an ainmnigh a roghnú. Mar shampla, ní chuireann gnáthaidiacht an ginideach ar ceal:

  • Tá sĂ­ ag lĂ©amh leabhair mhaith.
  • Tá siad ag ceannach tĂ­ mhĂłir.

✓ Tá sí ag léamh leabhar an dalta.

✗ Tá sí ag léamh leabhair an dalta.

Sa chiall atá i gceist anseo — leabhar amháin leis an dalta — úsáid leabhar roimh an nginideach cinnte.

Baineann an riail le foirm an tuisil. Ní chuireann sí deireadh leis an séimhiú: in hata fhear an tí, tá foirm an ainmnigh fear ann in ionad fir, ach tá séimhiú uirthi sa slabhra ginideach.

Seicliosta don scrĂ­obh

  1. Aimsigh an struchtúr: an mbeadh an ginideach ag teastáil de ghnáth?
  2. Féach ar an gcáiliú: má tá ginideach cinnte ag cáiliú an ainmfhocail, roghnaigh foirm an ainmnigh: ag lorg eochair an dorais.
  3. Seiceáil ord an chuspóra: roimh a + ainm briathartha, úsáid foirm an ainmnigh: an doras a oscailt.
  4. Ná lig do ghnáthaidiacht tú a chur amú: fanann an ginideach in ag léamh leabhair mhaith.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026